در زمانی قابلتوجه و بسیار حساس، اخیراً فیصل البلو، از فرماندهان پیشین سازمان تروریستی «داعش» که با نام تشکیلاتی «ابو احمد» شناخته میشود، آزاد شد. گزارشها درباره مدت زندانی بودن البلو متناقض بود؛ برخی منابع گفتند این مدت دو سال بوده، در حالی که منابعی دیگر گفتند یک سال بوده و منابع دیگری نیز اعلام کردند که این مدت کوتاه بوده است.
همچنین افزودند که البلو هنگام ورود از ترکیه با هویت جعلی بازداشت شد و در آن زمان دستگاه اطلاعاتی ترکیه او را متوقف کرد و به زندان پلیس نظامیِ وابسته به آنچه پیشتر پلیس نظامیِ «گروههای ارتش سوریه» مورد حمایت آنکارا شناخته میشد، منتقل کرد.
فیصل البلو کیست؟
آزادی البلو در لحظهای رخ داد که این سازمان در شرق سوریه شاهد تشدید تحرکات میدانی است؛ همزمان با آنکه سخنگوی رسمی آن از ورود به «مرحلهای جدید از درگیری» خبر داد؛ امری که این دو رویداد را در بستری امنیتی و سیاسی بسیار حساس قرار میدهد، بهویژه با توجه به تحولات جاری در ساختار کنترل در شرق فرات.
البلو از چهرههای برجسته در دوره سیطره سازمان تروریستی بر رقه و تلابیض/گریسپی بین سالهای 2014 تا 2016 به شمار میرود؛ جایی که منصب «فرمانده بخش شمالی» را بر عهده داشت و نامش با پرونده عشایر گره خورده بود.
گزارشهای حقوق بشری و شهادتهای محلی او را به دست داشتن در بازداشتها، اعدامها و سربازگیری اجباری در آن دوره متهم میکنند. این اتهامات در برابر یک مرجع قضایی مستقل تعیینتکلیف نشدهاند، اما نام او را بهعنوان یکی از چهرههای محلی برجسته در ساختار سازمان در آن زمان تثبیت کردهاند.
پس از عقبنشینی «داعش»، روایتها درباره سرنوشت او متعدد شد؛ از گزارشهایی که از کشته شدنش سخن میگفتند تا گزارشهایی که زنده بودنش را تأیید میکردند. در سال 2020 آزادی او از یکی از زندانهای «گروههای ارتش ملی سوریه» مورد حمایت ترکیه در تلابیض/گریسپی مستند شد، پیش از آنکه گزارشهایی بعدتر اطلاعاتی درباره جابهجایی او و بازداشت دوبارهاش در زمانهای مختلف منتشر کنند.
همچنین رسانههای لیبیایی به نقل از مسئولان نظامی، اتهاماتی درباره انتقال او به لیبی در میان گروههایی از جنگجویان سوری مطرح کردند و برخی از آنها حتی او را به مشارکت در اعدام خلبان اردنی، معاذ الکساسبه، متهم کردند؛ ادعاهایی که هیچ تأیید مستقلی درباره آنها صادر نشده است.
بعدها، گزارشهایی از بازداشت دوباره او هنگام ورود از ترکیه با هویت جعلی خبر دادند و سپس از آزادیاش پس از مدتی. اما آخرین بازداشت، که تنها چند روز طول کشید، با آزادی او پس از عفو عمومیای پایان یافت که رئیسجمهور انتقالی سوریه، احمد الشرع، چند روز پیش صادر کرده بود.
زمانبندی حساس و تشدید تنشهای میدانی
این آزادی اخیر همزمان شده است با افزایش حملات سازمان در استانهای رقه و دیرالزور. در رقه، ایست بازرسی سباهیه در ورودی غربی شهر طی کمتر از بیستوچهار ساعت هدف دو حمله قرار گرفت.
حمله نخست به کشته شدن یک عضو از نیروهای امنیت داخلی دولتی و زخمی شدن فردی دیگر انجامید و سازمان رسماً مسئولیت آن را بر عهده گرفت، در حالی که حمله دوم پس از درگیریهایی که حدود نیم ساعت ادامه یافت، به کشته شدن چهار نیرو و زخمی شدن چند تن دیگر منجر شد.
این تشدید به دیرالزور نیز کشیده شد؛ جایی که یک نیروی دولتی در میادین در پی یک حمله مسلحانه کشته شد، در حالی که سازمان مسئولیت عملیاتهای دیگری را نیز بر عهده گرفت که نیروهای امنیتی را در سلوک و بصیره در حومه رقه هدف قرار داده بودند.
این تحولات پس از آن رخ میدهد که کانالها و حسابهای رسانهای وابسته به سازمان، فایل صوتیای را منتشر کردند که در آن سخنگوی سازمان از گذار به «مرحلهای جدید» خبر میداد و تهدید میکرد دامنه رویارویی را گسترش خواهد داد.
این تشدید با عقبنشینی آمریکا از شماری از پایگاهها در شرق فرات و پیشرفت مذاکرات میان دمشق و «قسد» درباره ترتیبات ادغام امنیتی و اداری تلاقی پیدا میکند.
در میانه لحن تشدیدآمیز و تحولات میدانی شتابان، به نظر میرسد منطقه در برابر آزمونی درباره توان ترتیبات جدید برای پر کردن خلأهای امنیتی و جلوگیری از تجدید استقرار سازمان در یک لحظه انتقالی پیچیده قرار گرفته است.
اما بهطور کلی، میتوان گفت که بازگشت فعالیت «داعش» به شکلی گسترده و اجرای حملات یا حتی عملیاتهای انتحاری در اینجا و آنجا در مناطق شرق سوریه یا مناطق دیگر، بهمنزله شکست تدریجی دولت انتقالی سوریه در مسئله مبارزه با «داعش» و حفظ امنیت و ثبات آن منطقه و بسیاری از مناطق سوری خواهد بود؛ امری که در ادامه به کاهش تدریجی یا از دست رفتن اعتماد جامعه بینالمللی به واگذاری این مأموریت به دولت دمشق خواهد انجامید و سپس شاید به از دست رفتن حمایت بینالمللی منجر شود.
- تحقیق آمریکا درباره اصابت موشک به مراسم عروسی در سیریک
- ادامه مذاکرات بغداد و واشنگتن برای انحصار سلاح در دست دولت
- درخواست پایان تهاجم خارجی و سرکوب داخلی؛ از کانون نویسندگان تا سازمان ملل
- دادخواهی حقوقبشری در آلمان علیه سرکوب معترضان ایرانی
- کره جنوبی در حال آمادهسازی مقدمات اعزام نیرو و تجهیزات نظامی به تنگه هرمز است
