تداوم ابهام در پرونده هسته‌ای؛ تقابل رویکرد دیپلماتیک با راهبرد اتمی سپاه پاسداران


در حالی که تفاهم‌نامه اخیر میان واشینگتن و تهران بارقه‌هایی از امید برای کاهش تنش‌ها ایجاد کرده بود، رسانه‌های وابسته به سپاه پاسداران با انتشار مواضعی تند، بر ضرورت ساخت بمب اتمی تأکید کرده‌اند.

خبرگزاری فارس، وابسته به این نهاد نظامی، روز یکشنبه در مقاله‌ای با عنوان “چاره‌ای جز ساخت بمب اتم نیست”، مدعی شد که جمهوری اسلامی ایران برای دستیابی به آرامش و امنیت پایدار، راهی جز رسیدن به بازدارندگی هسته‌ای ندارد.

این موضع‌گیری صریح در تضاد آشکار با تعهدات اخیر تهران به دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر توقف غنی‌سازی و اجازه دسترسی به بازرسان بین‌المللی قرار دارد.

انتشار این مطالب در رسانه‌های حکومتی ایران، نشان‌دهنده یک شکاف عمیق میان دستگاه دیپلماسی و بخش‌های نظامی نظام است. رسانه وابسته به سپاه پاسداران در استدلال خود، وضعیت فعلی ایران را با چین در دهه ۱۹۷۰ میلادی مقایسه کرده و مدعی شده است که آمریکا تنها زمانی با چین وارد مذاکره جدی شد که این کشور به سلاح اتمی دست یافت. این گزارش تأکید می‌کند که بازدارندگی هسته‌ای به معنای توازن قوا در برابر آمریکا و اسرائیل است تا محدوده درگیری‌ها قابل کنترل باقی بماند.

تلاش برای بازدارندگی هسته‌ای و الگوبرداری از مدل چین

در مقاله منتشر شده توسط خبرگزاری فارس، ادعا شده است که ایران باید از موضع قدرت با دشمنان خود مذاکره کند. این رسانه با اشاره به تهدیدات نظامی اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مدعی شد که تنها راه برای حذف گزینه نظامی از روی میز، رسیدن به پله آخر نردبان تنش، یعنی سلاح هسته‌ای است. این رویکرد تحریک‌آمیز نشان می‌دهد که بخش‌هایی از قدرت در ایران، علی‌رغم فشارهای بین‌المللی و بحران‌های اقتصادی، همچنان بر طبل دستیابی به سلاح کشتار جمعی می‌کوبند تا آن را به عنوان تضمینی برای بقای خود به کار گیرند.

این مقاله همچنین به دکترین نظامی اسرائیل اشاره کرده و مدعی شده است که ایران در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ حملات حساب‌شده‌ای را انجام داده تا زیر آستانه پاسخ اتمی اسرائیل باقی بماند. نویسندگان این مطلب معتقدند که بدون داشتن بمب اتم، ایران همواره در پله‌های میانی نردبان تنش آسیب‌پذیر خواهد بود. چنین اظهاراتی نه تنها روند گفتگوهای دیپلماتیک را مختل می‌کند، بلکه بر نگرانی‌های کشورهای منطقه و جامعه جهانی در خصوص مقاصد واقعی برنامه هسته‌ای تهران می‌افزاید.

تقابل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با کارشکنی‌های تهران

در جبهه مقابل، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بر ضرورت دسترسی کامل بازرسان به سایت‌های هسته‌ای ایران پافشاری می‌کند. وی روز جمعه در ژاپن اعلام کرد که بر اساس تفاهم‌نامه جدید، ایران متعهد شده است که اجازه بازرسی‌های گسترده را صادر کند. با این حال، اظهارات ضد و نقیض مقامات ایرانی باعث تردید در اجرای این توافق شده است. کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، پیش‌تر اعلام کرده بود که هیچ برنامه‌ای برای اعطای دسترسی به بازرسان وجود ندارد، مگر آنکه تحریم‌ها به طور کامل لغو و توافق نهایی حاصل شود.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، با تأکید بر اینکه “نیت‌ها به تنهایی کافی نیستند”، خواستار برقراری یک سیستم راستی‌آزمایی بسیار قوی شد. وی تصریح کرد که هدف اصلی در گام اول، بررسی پلمب‌های آژانس و اطمینان از عدم مفقود شدن مواد هسته‌ای است. این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران همچنان از ارائه اطلاعات دقیق درباره حجم اورانیوم غنی‌شده خود پس از حملات هوایی سال ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل خودداری می‌کند و دسترسی به سایت‌های آسیب‌دیده را به حالت تعلیق درآورده است.

سرنوشت نامعلوم ذخایر اورانیوم و سایت‌های بازسازی شده

یکی از بزرگترین چالش‌های فعلی، سرنوشت ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده با غلظت ۶۰ درصد است که پیش از آغاز درگیری‌ها در اختیار ایران بود. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هشدار داده است که اگر این میزان اورانیوم به غنای بالاتر برسد، برای ساخت ۱۰ کلاهک هسته‌ای کافی خواهد بود. تصاویر ماهواره‌ای جدید نشان می‌دهند که ایران در حال بازسازی سایت‌های هسته‌ای آسیب‌دیده، از جمله در اصفهان است. به عنوان مثال، تصویری متعلق به ۱۲ بهمن ۱۴۰۴، سقف جدیدی را بر روی ساختمانی که پیش‌تر در سایت اصفهان تخریب شده بود، نشان می‌دهد.

ایران تا کنون اطلاع‌رسانی شفافی درباره اینکه چه مقدار از ذخایر اورانیوم آن در جریان حملات سال گذشته از بین رفته، انجام نداده است. این ابهام‌آفرینی عمدی در کنار ادعاهای رسانه‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مبنی بر ضرورت ساخت بمب، گمانه‌زنی‌ها درباره تلاش مخفیانه تهران برای تکمیل چرخه سوخت و دستیابی به سلاح هسته‌ای را تقویت کرده است. کارشناسان معتقدند که ایران از زمان باقی‌مانده در گفتگوها برای بازسازی توانمندی‌های از دست رفته خود استفاده می‌کند و همزمان با جلوگیری از دسترسی بازرسان، به غنی‌سازی پنهانی ادامه می‌دهد.

انزوای دیپلماتیک و توجیهات نظامی دستگاه دیپلماسی

در حالی که رسانه‌های نظامی بر طبل جنگ می‌کوبند، دستگاه دیپلماسی ایران تلاش می‌کند این اقدامات را به عنوان حق دفاع مشروع جلوه دهد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در پیامی در شبکه اجتماعی اکس، توانمندی‌های نظامی ایران را تضمینی برای صلح و ثبات منطقه خواند. وی با حمله به کشورهای همسایه در خلیج فارس، آن‌ها را به سکوت در برابر زرادخانه هسته‌ای اسرائیل متهم کرد و مدعی شد که ایران حق دارد در برابر تجاوزات از خود دفاع کند.

این رویکرد تهاجمی در فضای مجازی، بازتاب‌دهنده سیاست کلی تهران برای فرار از پاسخگویی در قبال تعهدات هسته‌ای است. جمهوری اسلامی ایران با گروگان گرفتن امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و تهدید به ساخت سلاح هسته‌ای، سعی دارد در میز مذاکرات از غرب امتیاز بگیرد. با این حال، هشدار مکرر مقامات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و تهدیدات صریح دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نشان می‌دهد که فضای مانور تهران روز به روز محدودتر می‌شود. تداوم این وضعیت و اصرار بر دستیابی به بازدارندگی هسته‌ای، نه تنها صلح و آرامش مد نظر ایران را تأمین نخواهد کرد، بلکه می‌تواند منطقه را به سوی یک رویارویی نظامی تمام‌عیار سوق دهد که عواقب آن برای ساختار سیاسی ایران جبران‌ناپذیر خواهد بود.

کامیار امیری

کامیار امیری

دبیر و ویراستار بخش فارسی

0 0 أصوات
امتیاز مقاله
0 نظرات
أقدم
جدیدترین الأكثر تقييم