گزارش‌ها از اقلیم کردستان عراق حاکی از حمله پهپادی جمهوری اسلامی ایران به یکی از مقرهای حزب کومله کردستان ایران در استان اربیل است. این حمله که در شامگاه ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۵ مهر ۱۴۰۵) رخ داد، تازه‌ترین مورد از سلسله عملیات نظامی ایران علیه گروه‌های اپوزیسیون کرد ایرانی در خاک عراق به شمار می‌رود. سازمان حقوق بشری «هانا» و شبکه خبری «روداو» وقوع این حمله را تایید کرده‌اند که به گفته مقامات کومله، خساراتی به ساختمان‌ها وارد آورده است، اما تلفات جانی در پی نداشته است. این رخداد در شرایطی صورت می‌گیرد که منطقه درگیر تنش‌های گسترده‌تری است و جمهوری اسلامی همزمان با چالش‌های امنیتی در مرزهای غربی، با درگیری‌هایی در مناطق شرقی نیز مواجه است.
حمله پهپادی به اردوگاه غیرنظامی در بالیسان
شامگاه ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۵ مهر ۱۴۰۵)، دو پهپاد انتحاری به یکی از اردوگاه‌های وابسته به «حزب کومله کردستان ایران» در منطقه بالیسان، از توابع استان اربیل در اقلیم کردستان عراق، حمله کردند. این خبر را سازمان حقوق بشری «هانا» گزارش داد. شبکه خبری «روداو» نیز با تأیید این حمله، به نقل از علی رنجبر، مسئول روابط حزب کومله، اعلام کرد که یکی از پهپادها مستقیماً به مقر اصلی حزب اصابت کرده و پهپاد دوم پست نگهبانی اردوگاه را هدف قرار داده است. به گفته رنجبر، این حملات خوشبختانه تلفات جانی در پی نداشته، اما خسارات قابل توجهی به زیرساخت‌ها و ساختمان‌های اردوگاه وارد کرده است. این اردوگاه محل اسکان اعضای حزب و خانواده‌های آن‌ها است و پیش از این نیز بارها هدف حملات مشابهی قرار گرفته بود. مقامات کومله این حملات را نقض آشکار حاکمیت عراق و قوانین بین‌المللی توصیف کرده‌اند و خواستار توقف فوری این عملیات‌ها شده‌اند.
بیشتر بخوانید: مصطفی هجری: سنگ بنای ایران دموکراتیک باید پیش از سقوط رژیم گذاشته شود
آثار اصابت و خسارت به ساختمان‌های اردوگاه سورداش در نزدیکی سلیمانیه
سابقه طولانی عملیات‌های نظامی ایران علیه احزاب کرد
حملات جمهوری اسلامی ایران به مقرهای احزاب کرد مخالف حکومت در اقلیم کردستان عراق، سابقه‌ای طولانی دارد و به دهه‌ها پیش بازمی‌گردد. تهران این گروه‌ها، از جمله کومله و حزب دموکرات کردستان ایران را تهدیدی علیه امنیت ملی خود می‌داند و ادعا می‌کند که آن‌ها از خاک عراق برای برنامه‌ریزی و انجام عملیات علیه ایران استفاده می‌کنند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بارها اعلام کرده است که هدف از این عملیات‌ها، مقابله با آنچه «گروه‌های تروریستی تجزیه‌طلب» می‌نامد، است. در طول سال‌های گذشته، جمهوری اسلامی از ابزارهای مختلفی شامل موشک‌های بالستیک، پهپادهای انتحاری و توپخانه برای هدف قرار دادن این مواضع استفاده کرده است. از جمله حملات قابل توجه می‌توان به حمله موشکی در سپتامبر ۲۰۱۸ (شهریور ۱۳۹۷) به مقر حزب دموکرات کردستان ایران در کوی‌سنجق و همچنین حملات گسترده پهپادی و موشکی در سپتامبر ۲۰۲۲ (شهریور ۱۴۰۱) اشاره کرد که به کشته و زخمی شدن ده‌ها نفر از اعضای این احزاب و غیرنظامیان منجر شد. دولت ایران همواره تاکید داشته که تا زمانی که این گروه‌ها در خاک عراق حضور دارند، حق دفاع از خود را محفوظ می‌داند، ادعایی که با محکومیت‌های بین‌المللی و اعتراضات دولت مرکزی عراق و اقلیم کردستان مواجه شده است.
بیشتر بخوانید: کشتار در گذرگاه‌های سخت کردستان؛ سومین کولبر طی ۲ هفته با شلیک مستقیم جان باخت
تأکید احزاب کرد بر استقلال از قدرت‌های خارجی
رهبران احزاب کرد مخالف جمهوری اسلامی، از جمله حزب کومله کردستان ایران و حزب دموکرات کردستان ایران، بارها بر این نکته تأکید کرده‌اند که فعالیت‌هایشان مستقل از منافع قدرت‌های خارجی، از جمله آمریکا و اسرائیل، است. آن‌ها هرگونه همسویی با برنامه‌های این کشورها برای مقابله با ایران را رد کرده و هدف اصلی خود را احقاق حقوق ملی و دموکراتیک مردم کرد در چارچوب یک ایران فدرال و دموکراتیک می‌دانند. مصطفی هجری، دبیرکل حزب دموکرات کردستان ایران، در مصاحبه‌های متعدد اعلام کرده است که این احزاب نه به دنبال تجزیه ایران هستند و نه به دنبال تکیه بر حمایت خارجی برای دستیابی به اهدافشان. به گفته وی، مطالبات کردها ریشه‌های داخلی دارد و بر اساس اصول حقوق بشر و حق تعیین سرنوشت فرهنگی و سیاسی در یک نظام غیرمتمرکز است. رهبران کومله نیز مواضع مشابهی را ابراز کرده‌اند و تأکید دارند که پناهگاه‌های آن‌ها در اقلیم کردستان عراق صرفاً برای سازماندهی سیاسی و فعالیت‌های مدنی است و نه پایگاهی برای عملیات نظامی خارجی. این موضع‌گیری‌ها در حالی بیان می‌شود که جمهوری اسلامی همچنان این گروه‌ها را به همکاری با دشمنان خارجی متهم می‌کند.
افزایش بی‌سابقه حملات در بحبوحه جنگ منطقه‌ای
حمله اخیر در شرایطی صورت می‌گیرد که منطقه خاورمیانه از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۱۰ اسفند ۱۴۰۴) و پس از آغاز جنگ میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر، شاهد تشدید بی‌سابقه تنش‌ها و درگیری‌ها بوده است. بر اساس گزارش شبکه خبری روداو، از زمان آغاز این جنگ گسترده منطقه‌ای، بیش از ۱۰۰۰ موشک و پهپاد از سوی سپاه پاسداران و گروه‌های مسلح عراقی نزدیک به ایران به سوی اقلیم کردستان شلیک شده است. این آمار نشان‌دهنده افزایش چشمگیر حجم و دفعات حملات است و نگرانی‌ها را درباره تبدیل شدن اقلیم کردستان به صحنه درگیری‌های نیابتی بیشتر کرده است. جمهوری اسلامی و گروه‌های همسو با آن، اقلیم کردستان را به دلیل حضور نیروهای آمریکایی و ارتباطات با برخی کشورهای منطقه، نقطه‌ای استراتژیک در این منازعه گسترده‌تر می‌دانند. این وضعیت، پیچیدگی‌های امنیتی منطقه را دوچندان کرده و ثبات داخلی عراق را نیز با چالش‌های جدی مواجه ساخته است و پیامدهای انسانی گسترده‌ای برای ساکنان مناطق مرزی در پی داشته است.
محکومیت‌های مکرر بغداد و اربیل از نقض حاکمیت
دولت مرکزی عراق در بغداد و دولت اقلیم کردستان در اربیل، بارها حملات ایران به خاک خود را محکوم کرده و آن‌ها را نقض آشکار حاکمیت ملی عراق دانسته‌اند. مقامات عراقی تأکید کرده‌اند که خاک این کشور نباید به بستری برای حملات علیه کشورهای همسایه تبدیل شود و همزمان از ایران خواسته‌اند تا به تمامیت ارضی عراق احترام بگذارد. با این حال، دولت عراق با چالش‌های جدی در کنترل کامل مرزهای خود و فعالیت گروه‌های اپوزیسیون کرد ایرانی مواجه است و در عمل نتوانسته است به طور کامل مانع این حملات شود. همزمان، اقلیم کردستان نیز که روابط پیچیده‌ای با ایران دارد، در تنگنای بین حفظ روابط با همسایه قدرتمند خود و حمایت از حاکمیت ملی عراق قرار گرفته است. این حملات نه تنها منجر به بی‌ثباتی در مناطق مرزی شده، بلکه به روابط دیپلماتیک میان دو کشور نیز آسیب رسانده و بارها به احضار سفیران و اعتراضات رسمی منجر شده است. سازمان ملل متحد و دیگر نهادهای بین‌المللی نیز نگرانی خود را از این حملات ابراز کرده و خواستار خویشتنداری همه طرف‌ها شده‌اند و بر لزوم رعایت قوانین بین‌المللی تأکید کرده‌اند.
بیشتر بخوانید: رهگیری و انهدام سه پهپاد مهاجم در آسمان اربیل
مواجهه ایران با چالش‌های امنیتی همزمان در شرق و غرب
همزمان با تشدید حملات در مرزهای غربی ایران، جمهوری اسلامی در مناطق شرقی کشور نیز با چالش‌های امنیتی فزاینده‌ای روبروست. گزارش‌های اخیر حاکی از ادامه درگیری‌های مسلحانه میان نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی و گروه‌های مسلح بلوچ در استان سیستان و بلوچستان است. این درگیری‌ها که در روزهای گذشته شدت گرفته‌اند، نشان‌دهنده مواجهه ایران با تنش‌های امنیتی در چندین جبهه داخلی و مرزی به طور همزمان است. گروه‌های مسلح بلوچ نیز ادعاهایی مبنی بر نقض حقوق شهروندان بلوچ و تبعیض را مطرح می‌کنند و خواهان حقوق بیشتری برای این منطقه هستند. این وضعیت نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی در حال حاضر درگیر یک وضعیت امنیتی پیچیده و چندوجهی است که شامل مقابله با گروه‌های مسلح در مرزهای غربی، مدیریت پیامدهای جنگ منطقه‌ای و همچنین رویارویی با ناآرامی‌ها و درگیری‌های داخلی در مناطق شرقی کشور می‌شود. این همزمانی چالش‌ها، فشار فزاینده‌ای را بر توان امنیتی و نظامی ایران وارد می‌آورد و منابع آن را در چندین جبهه مختلف به خود مشغول کرده است.
