هیاهوی تبلیغاتی تندروهای رژیم برای پاره کردن پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای موسوم به انپیتی، با سد محکم تصمیمات پشتپرده مقامات عالی نظام و وحشت از انزوای کامل متوقف شد. بر اساس گزارشهای روزنامه اعتماد و پایگاه جماران در مهر ۱۴۰۵، تلاش شماری از نمایندگان مجلس برای ارائه طرح سهفوریتی خروج از معاهده هستهای، به دلیل هراس از فعال شدن سازوکارهای قهری ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد و از دست رفتن چتر وتوی چین و روسیه به بنبست رسید؛ بنبستی که تصمیمگیران ارشد را به تداوم حضور در پیمان وادار کرد.
بلاتکلیفی راهبردی تهران، بار دیگر شکاف عمیق میان شعارهای جناحهای تندرو و واقعیتهای نظام را برملا کرد. در حالی که رادیکالهای پارلمان در پی ارجاع پرونده به شورای امنیت، خروج از نظارتها را ابزار بازدارندگی میدانستند، اتاقهای تصمیمگیری حاکمیت دریافتند که پاره کردن انپیتی، اجماع شکننده جهانی علیه ایران را احیا کرده و زمینه توجیه حملات خارجی را مهیا میسازد؛ ارزیابی واقعبینانهای که دستگاه تبلیغاتی رژیم را ناچار به پس گرفتن تهدیدهای اتمی خود کرد.
خط قرمز مسکو و پکن؛ اعتراف به وتوی تصمیم مجلس توسط مقامات عالی نظام
مهمترین سند این عقبنشینی، اظهارات صریح احمد بخشایشاردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با اعتماد است که تایید کرد پرونده خروج بایگانی شده است. احمد بخشایشاردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، فاش کرد: “طبق نظر مقامات عالی، ما در شرایط فعلی از انپیتی خارج نمیشویم.” احمد بخشایشاردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، دو ستون اصلی این تصمیم را حفظ وتوی چین و روسیه در شورای امنیت و پرهیز از هزینههای غیرضروری دانست؛ چرا که مسکو و پکن خط قرمز روشنی در حوزه منع اشاعه دارند و با خروج تهران، حمایت خود را متوقف خواهند کرد.
احمد بخشایشاردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، جنجالهای پارلمانی را بازی در زمین دشمن خواند و یادآور شد که اسرائیل و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، مشتاق خروج ایران هستند تا امنیتیسازی پرونده تهران را نهایی کنند.
همزمان حشمتالله فلاحتپیشه، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس دهم، تاکید کرد مقولههای کلان سیاست خارجی صرفا در شورای عالی امنیت ملی تعیینتکلیف میشود و چنین طرحهایی تنها به دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای تشکیل ائتلاف جهانی کمک میکند؛ لذا بدون هماهنگی شورای عالی، این طرحها ره به جایی نخواهند برد.
طبل توخالی طرح سهفوریتی؛ افشاگری از کاسبان تحریم و اتاقهای فکر بحرانساز
شکست این مانور سیاسی با افشاگریهای تکاندهندهای درباره کاسبان تحریم همراه شد. محمدمهدی شهریاری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در مصاحبه با پایگاه جماران، طرح سهفوریتی خروج از انپیتی را فاقد پایگاه رای دانست و اعلام کرد این طرح نهایتا شاید ۷۰ رای در صحن به دست آورد. محمدمهدی شهریاری، تصریح کرد خروج از معاهده در شرایط جنگی به معنای ساخت سلاح هستهای تلقی شده و افکار عمومی دنیا را علیه کشور بسیج خواهد کرد.
شهریاری، با انتقاد تند از جریانهای حامی طرح اظهار داشت: “کسانی که درکی از مشکلات اقتصادی ندارند و در این شرایط تحریمی، سفرههایشان بزرگتر هم شده است، مدام در مسیر مذاکرات سنگاندازی میکنند.”وی همچنین از پیامکهای سازمانیافته یک اتاق فکر برای ترغیب نمایندگان به استیضاح وزرا و رای به این طرح خبر داد و خواستار برخورد نهادهای امنیتی با این کانونهای بحرانساز شد که حتی خلاف خطوط رهبری بر طبل تنش میکوبند.
عقبگرد مصلحتی دبیر شورای امنیت؛ دوگانگی میان لفاظی تهاجمی و فتوای تحریم
مواضع متناقض محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، جلوه دیگری از سردرگمی حاکمیت است. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، که پیشتر مدعی شده بود در صورت ناکارآمدی انپیتی دلیلی برای صرفنظر از بمب اتمی نیست، در مصاحبه اخیر خود عقبنشینی کرد و با تاکید بر پایبندی به فتوای فقهی تحریم سلاحهای کشتار جمعی، گفت تهران تصمیمی برای خروج نگرفته است. هرچند محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، تلاش کرد با موکول کردن تصمیم به رفتار آینده واشینگتن ابهام ایجاد کند، اما در عمل خط انفعال حاکمیت را تثبیت نمود.
در سوی دیگر، حسینعلی حاجیدلیگانی، عضو هیاترییسه مجلس شورای اسلامی، از آماده بودن طرح سهفوریتی دفاع کرد و ماندن در پیمان را خسارتبار خواند. همچنین محمد معتمدیزاده، عضو هیاترییسه کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی، به خبرگزاری خانه ملت گفت در صورت تداوم تهدیدهای واشینگتن، خروج از معاهده در دستور کار قرار میگیرد.
با این حال، مسعود پزشکیان، رییسجمهوری اسلامی ایران، در مجمع عمومی سازمان ملل متحد بر عدم پیگیری سلاح اتمی تاکید کرد تا پرده از تعارض آشکار میان دستگاه دیپلماسی و تندروهای مجلس برداشته شود.
موانع فنی در برابر رویاهای اتمی؛ تخریب زیرساختها و پیشنهاد تعلیق غنیسازی
گزارش روزنامه والاستریت ژورنال ابعاد فنی ناتوانی جمهوری اسلامی برای ورود به فاز تسلیحاتی را روشن ساخته است. بر اساس برآوردهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تهران با انباشت اورانیوم ۶۰ درصدی سوخت کافی برای حدود ۱۱ کلاهک جنگی را دارد و الکس واتانکا، پژوهشگر ارشد در اندیشکده خاورمیانه، معتقد است طولانیتر شدن جنگ میتواند این مباحث را عملیاتی کند. با این حال، والاستریت ژورنال فاش ساخت حملات ۱۶ ماه گذشته، آسیبهای سنگینی به تاسیسات غنیسازی، کارخانههای سانتریفیوژ و کیک زرد وارد کرده و ترور متخصصان، موانع فنی بزرگی پدید آورده است.
این واقعیتها در کنار ناتوانی در حفاظت از تاسیسات هستهای و فقدان کلاهکهای سازگار با سامانههای موشکی، رژیم را ناچار به عقبنشینی کرده است؛ به طوری که والاستریت ژورنال تایید کرد تهران در مذاکرات اخیر پیشنهاد تعلیق دهساله غنیسازی را در ازای لغو تحریمها مطرح کرده است. پسنشینی رژیم از تهدید خروج از انپیتی ثابت کرد بلوفهای اتمی حاکمیت صرفا پوششی برای معاملهگری و پنهانسازی ضعفهاست؛ ساختاری که کاسبان تحریم در آن نان میخورند، اما در بزنگاههای پرهزینه، چارهای جز تسلیم در برابر اراده جهانی نمییابد.
- عقبنشینی ناگزیر تهران از بلوف خروج از انپیتی؛ هراس حاکمیت از اجماع جهانی و فروپاشی چتر حمایتی شرق
- استیصال رژیم در مهار بحران انرژی و پناه بردن به همسایگان؛ فرافکنی جنگی در برابر ناترازی تاریخی برق
- فاجعه کمبود دارو و جهش ۵۰۰ درصدی قیمتها در ایران؛ تاوان ماجراجوییهای نظامی رژیم بر دوش بیماران
- «رئیسجمهور کارهای نیست»؛ خلعید از دیپلماسی در اوج جنگ و مناقشه بر سر «خیانت»
- مخمصه بغداد میان تحریمهای واشنگتن و منافع با تهران؛ تلاش برای گشایش «دالان هوایی بشردوستانه»
