سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، حسین محبی، با اشاره به کابلهای ارتباطی زیر دریای تنگه هرمز، آنها را به عنوان «اهداف جدید» احتمالی در صورت درگیری نظامی معرفی کرد. این اظهارات که در مراسم رونمایی از آثار انتشارات «۲۷ بعثت» بیان شد، شامل تهدیدی جدی مبنی بر مواجهه جهان با «بحران جدی انرژی» در صورت هرگونه اقدام نظامی تازه و حتی محدود از سوی ایالات متحده آمریکا بود. این هشدارها در حالی مطرح میشود که پیشتر نیز مقامات ایرانی از احتمال هدف قرار دادن زیرساختهای دیجیتال منطقه سخن گفته بودند و همزمان، شهروندان ایرانی با محدودیتهای فزاینده اینترنتی مواجه هستند.
هشدار درباره کابلهای حیاتی زیر تنگه
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، در سخنرانی خود در روز دوشنبه ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۸ مهر ۱۴۰۵)، به وجود هفت کابل بزرگ ارتباطی در زیر تنگه هرمز اشاره کرد. او مدعی شد که «همه دادههای اینترنتی و تجاری» منطقه از طریق این کابلها منتقل میشود. محبی تأکید کرد که هدف از این اظهارات، آگاهسازی طرف مقابل از «رونمایی اهداف جدید و سلاحهای جدید» در صورت لزوم است. این اظهارات در راستای سلسلهای از تهدیدات پیشین مقامات جمهوری اسلامی علیه زیرساختهای حیاتی منطقه ارزیابی میشود که میتواند پیامدهای گستردهای فراتر از حوزه نظامی داشته باشد. اهمیت تنگه هرمز نه تنها به دلیل عبور حدود یک پنجم نفت و گاز جهان است، بلکه به عنوان یک شاهراه حیاتی برای انتقال دادههای دیجیتال نیز عمل میکند که اختلال در آن میتواند اقتصاد و ارتباطات جهانی را تحت تأثیر قرار دهد. این تهدیدات، نگرانیهای بینالمللی را در خصوص امنیت ناوبری و زیرساختهای ارتباطی در این منطقه استراتژیک افزایش داده است.

ادعای ناتوانی آمریکا و آمادگی برای پاسخ شدیدتر
سخنگوی سپاه پاسداران در بخش دیگری از سخنان خود، ایالات متحده را فاقد توان «فنی و نظامی» برای آغاز عملیات جدید دانست. با این حال، او احتمال داد که واشنگتن با نزدیک شدن به زمان انتخابات در این کشور، به منظور «دستاوردسازی» اقدام به عملیات نظامی کند. محبی همچنین ادعا کرد که بیشتر پایگاههای آمریکا در منطقه «غیرفعال» شدهاند و نیروهای آمریکایی از مواضع نزدیک به ایران به نقاط دورتر منتقل شدهاند. به گفته او، ناوهای آمریکایی نیز بیش از ۷۰۰ کیلومتر از خلیج فارس فاصله گرفتهاند. با وجود این ادعای ناتوانی، محبی احتمال حمله را به طور کامل رد نکرد و اظهار داشت: «ما این احتمالات را نادیده نمیگیریم و برای هر اقدامی آمادگی پاسخگویی داریم و این دفعه پاسخ ما خیلی شدیدتر خواهد بود.» این سخنان در حالی بیان میشود که ایالات متحده بارها بر تعهد خود برای حفظ امنیت دریانوردی و ثبات منطقه تأکید کرده است.

سابقه تهدیدات علیه شبکه ارتباطات منطقهای
تهدید اخیر سپاه پاسداران علیه کابلهای ارتباطی، در ادامه هشدارهای پیشین مقامات جمهوری اسلامی درباره هدف قرار دادن زیرساختهای دیجیتال منطقه مطرح شده است. پیش از این، محسن رضایی، دبیر شورایعالی امنیت ملی ایران در ۲۲ اوت ۲۰۲۵ (۳۱ مرداد ۱۴۰۴)، تهدید کرده بود که در صورت ازسرگیری درگیریهای شدید نظامی، مراکز داده، کابلهای ارتباطی و تأسیسات هوش مصنوعی منطقه هدف قرار خواهند گرفت. این تهدیدات پیشین نیز واکنشهای بینالمللی را در پی داشت. زیرساختهای خدمات اینترنتی منطقه پیشتر نیز در جریان یک درگیری ۴۰ روزه در سال ۲۰۲۴ (۱۴۰۳) آسیب دیده بودند. در آن زمان، شرکت خدمات وب آمازون (AWS) ابتدا از برخورد پرتابههایی ناشناس به یکی از مراکز داده خود در امارات متحده عربی خبر داد و سپس تأیید کرد که حملات پهپادی به تأسیساتش، موجب آسیب فیزیکی و اختلال در خدمات شده است. این شرکت از اصابت مستقیم به دو تأسیسات خود در امارات و آسیبدیدن زیرساختهایش در بحرین بر اثر حمله پهپادی در نزدیکی یکی از مراکز خبر داده بود که نشاندهنده آسیبپذیری این زیرساختها در برابر حملات است.

فشار بر شهروندان ایرانی با اختلالات اینترنتی
در حالی که مقامات ایران به تهدید زیرساختهای ارتباطی منطقه میپردازند، شهروندان داخل ایران مدتهاست که با محدودیتهای شدید و اختلالات گسترده در دسترسی به اینترنت مواجه هستند. این محدودیتها که اغلب در زمان اعتراضات داخلی یا رویدادهای حساس سیاسی افزایش مییابد، شامل کاهش سرعت، فیلترینگ وسیع و قطع کامل اینترنت در برخی مناطق میشود. به گزارش گروههای حقوق بشری و سازمانهای بینالمللی، این اقدامات دولتی به طور فزایندهای بر زندگی روزمره مردم، کسبوکارهای آنلاین و دسترسی به اطلاعات تأثیر منفی گذاشته است. قطع دسترسی به اینترنت نه تنها آزادی بیان و ارتباطات را محدود میکند، بلکه به اقتصاد دیجیتال کشور نیز آسیب میرساند. بسیاری از کارشناسان و منتقدان داخلی و بینالمللی، این سیاستها را نقض حقوق اساسی شهروندان برای دسترسی آزاد به اطلاعات میدانند. این وضعیت، نگرانیها را در مورد احتمال تشدید کنترلها و قطع ارتباطات در صورت بروز هرگونه تنش منطقهای افزایش میدهد.
پیامدهای جهانی تهدید شریانهای دیجیتال
تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتیترین آبراههای جهان، نه تنها برای انتقال انرژی بلکه برای ارتباطات دیجیتال نیز اهمیت راهبردی بیبدیلی دارد. کابلهای زیردریایی عبوری از این منطقه، بخش قابل توجهی از ترافیک اینترنت جهانی و منطقهای را حمل میکنند. هرگونه اختلال یا حمله به این کابلها میتواند پیامدهای اقتصادی و ارتباطی گستردهای در سطح بینالمللی داشته باشد. تحلیلگران بینالمللی هشدار میدهند که چنین اقداماتی نه تنها به بیثباتی منطقهای دامن میزند، بلکه میتواند به بحرانهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی فراتر از خاورمیانه منجر شود. سازمان ملل و نهادهای بینالمللی بارها بر لزوم حفظ امنیت و آزادی ناوبری در تنگه هرمز تأکید کردهاند و از همه طرفها خواستهاند از اقداماتی که میتواند منجر به تشدید تنشها شود، خودداری کنند. افزایش تهدیدات علیه زیرساختهای حیاتی، ضرورت ایجاد مکانیزمهای بینالمللی برای حفاظت از شریانهای ارتباطی جهانی را بیش از پیش نمایان میسازد.
