کارزار تشدید فشارهای ایالات متحده و تداوم محاصره دریایی تنگه هرمز، شبکه انتقال پنهانی نفت ایران موسوم به “ناوگان اشباح” را در آب‌های آسیا زمین‌گیر کرده است. روزنامه وال استریت ژورنال گزارش داد ده‌ها نفتکش ایرانی و مرتبط با رژیم در اقیانوس هند و نزدیکی سواحل سری‌لانکا، مالزی و سنگاپور سرگردان شده‌اند. با اتمام سوخت، آب آشامیدنی و آذوقه، تهدید واشینگتن به اعمال تحریم‌های ثانویه موجب شده بنادر منطقه‌ای و شرکت‌های خدماتی از هرگونه امدادرسانی به این شناورها خودداری کنند و ملوانان آن‌ها را در بلاتکلیفی کامل قرار دهند.
این بحران در ۲۵ کیلومتری سواحل جنوب غربی سری‌لانکا به وضوح نمایان است؛ جایی که حدود ۲۰ ابرنفتکش خالی متعلق به رژیم ایران موتورهای خود را برای صرفه‌جویی در سوخت خاموش کرده و معلق مانده‌اند. این شناورها پیش‌تر نفت تحریمی را به پالایشگاه‌های چین تحویل داده بودند، اما از زمان برقراری مجدد محاصره تنگه هرمز توسط ارتش آمریکا در تیرماه گذشته، راه بازگشت به کشور را از دست داده‌اند. هم‌زمان، بنادر آسیایی که پیش از این خدمات فنی ارائه می‌کردند، از بیم تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا همکاری با ناوگان ایران را متوقف کرده‌اند.
محاصره تنگه هرمز و بن‌بست ناوگان قاچاق نفت تهران در اقیانوس هند
سازوکار دور زدن تحریم‌های نفتی توسط رژیم پیش از جنگ بر الگوهای پیچیده انتقال کشتی به کشتی استوار بود. نفتکش‌های حکومت پس از بارگیری در جزیره خارگ و خروج از خلیج فارس، محموله‌ها را در آب‌های بین‌المللی مالزی به شناورهایی با پرچم‌های غیرایرانی منتقل می‌کردند تا راهی چین شود و سپس برای بارگیری دوباره بازمی‌گشتند. با این حال، انسداد نظامی تنگه هرمز و تحریم شناورهای مشارکت‌کننده، این چرخه مالی را متلاشی کرد و ده‌ها کشتی را در اقیانوس به دام انداخت. اکنون ناوگان نفتکش‌های تهران امکان بازگشت به کشور را ندارد و در پهنه دریا به آهن‌قراضه‌هایی شناور بدل شده است.
پیامدهای این محاصره شریان ارزی حکومت تهران را قطع کرده است. همایون فلکشاهی، رییس بخش تحلیل نفت خام در موسسه کپلر، اعلام کرد آخرین محموله‌های نفت صادراتی ایران که در صف تحویل قرار داشتند در هفته‌های پیش‌رو پایان می‌یابند و دریافتی‌های مالی نیز تا پایان سال جاری میلادی متوقف خواهد شد. همایون فلکشاهی، رییس بخش تحلیل نفت خام در موسسه کپلر، تأکید کرد: “تمام درآمدهای نفتی ایران تا آذرماه به صفر سقوط می‌کند.” این وضعیت آخرین منبع درآمد خارجی رژیم را در میانه بحران اقتصادی نابود می‌سازد.
بحران معیشتی ملوانان و ممانعت بنادر آسیایی از آذوقه‌رسانی به کشتی‌های ایران
شرایط زیستی بر عرشه شناورهای سرگردان به مرحله‌ای بحرانی رسیده است. با تمام شدن سوخت، جیره‌بندی شدید آب و غذا حاکم شده است. مدیر یک شرکت خدمات دریایی در سری‌لانکا که تیمی را به یکی از نفتکش‌ها اعزام کرده بود فاش ساخت ملوانان ایرانی به آن‌ها هشدار دادند غذای خود را بیاورند و به دلیل کمبود آب شیرین اجازه استحمام ندارند. نمایندگی‌های کشتیرانی در دبی که امور ناوگان ایران را مدیریت می‌کنند، ملتمسانه خواستار ارسال غذا، آب و سوخت شده‌اند، اما مقامات بندری کلمبو اجازه هیچ‌گونه خدمات‌رسانی به این شناورها را صادر نمی‌کنند.
توشارا رودریگو، سخنگوی وزارت امور خارجه سری‌لانکا، با اذعان به خطر اتمام آب، غذا و سوخت در شناورها تأکید کرد شرکت‌های خصوصی داخلی حاضر نیستند با پذیرش خطر تحریم‌های آمریکا به نفتکش‌های ایرانی خدمات برسانند. در شهریورماه، هنگامی که دو کشتی کانتینری تحت پرچم ایران در کلمبو لنگر انداختند، سازمان بنادر سری‌لانکا رسماً اعلام کرد ارائه خدمات به این کشتی‌ها غیرعقلانی است. این رویکرد نشان می‌دهد حتی کشورهایی با سابقه همکاری‌های تجاری، حاضر نیستند منافع اقتصادی خود را به پای رژیم در حال فروپاشی ایران به خطر اندازند.
هشدار واشینگتن به شرکای منطقه‌ای و مسدودسازی منافذ دور زدن تحریم‌ها
دولت دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا، با اجرای راهبرد فشار حداکثری در پی وادار کردن تهران به پذیرش شروط بین‌المللی است. در اواخر تابستان، سفارت آمریکا در کلمبو با ارسال گزارشی محرمانه اعلام کرد ۱۹ نفتکش رژیم را زیر نظر دارد و هشدار داد هرگونه خدمات‌رسانی با تحریم‌های ثانویه مجازات خواهد شد. سفارت آمریکا همچنین کارگاهی آموزشی برای ۴۰ مقام ارشد سری‌لانکایی برگزار کرد. اریک مایر، سفیر آمریکا در سری‌لانکا، با تأکید بر موقعیت راهبردی این کشور اعلام کرد واشینگتن اقداماتی قاطع برای خشکاندن ریشه‌های دور زدن تحریم‌ها به کار بسته است.
وزارت امور خارجه ایالات متحده نیز تأکید کرد واشینگتن به “ایجاد اخلال، افشاگری و متلاشی کردن” شبکه‌های غیرقانونی نفت جمهوری اسلامی ادامه می‌دهد. اریک مایر، سفیر آمریکا در سری‌لانکا، نظارت دقیق بر آبراه‌ها را ضرورتی اساسی برای قطع منابع مالی تروریسم دانست. هم‌زمان در آب‌های مالزی نیز بررسی‌های میدانی سازمان اتحاد علیه ایران هسته‌ای حاکی از سرگردانی کشتی‌های زنگ‌زده رژیم در محدوده بیرونی بندر شرقی مالزی است. چارلی براون، پژوهشگر سازمان اتحاد علیه ایران هسته‌ای، گزارش داد نفتکش‌ها پس از تخلیه بار، به دلیل محاصره هرمز قادر به بازگشت نیستند و بدون استفاده لنگر انداخته‌اند.
سقوط تجارت پنهان و تشدید انزوای بین‌المللی اقتصاد رژیم ایران
از جمله این شناورها نفتکش تحریم‌شده الوا است که خردادماه در جزیره خارگ بارگیری کرده بود و پس از تخلیه محموله در مردادماه، همچنان در آب‌های مالزی متوقف مانده است. این بحران تنها به نفتکش‌ها محدود نیست و کشتی‌های باری نظیر پرنیا نیز که حامل نهاده‌های دامی و کالاهای صنعتی از چین بودند، از تیرماه گذشته در سواحل مالزی متوقف شده‌اند. خدمه این کشتی‌ها برای تامین نیازهای روزمره به قایق‌های سنتی بومی متکی شده‌اند و در پاسخ به بی‌سیم‌ها درباره کمبود آذوقه با لحنی مستأصل ادعا می‌کنند مشکلی در تامین غذا ندارند.
مارک والاس، مدیرعامل سازمان اتحاد علیه ایران هسته‌ای، با اشاره به هزینه‌های کمرشکن توقف این شناورها تأکید کرد: “کشتی که ماه‌ها متوقف بماند و باری جا‌به‌جا نکند، حفره‌ای بزرگ در بودجه در حال فروپاشی رژیم است.”
مارک والاس، خواستار تشدید تحریم‌ها علیه شرکت‌های واسطه در شرق آسیا شد. فلج شدن ناوگان قاچاق، توقف واردات نهاده‌ها و صفر شدن درآمدهای نفتی، شکست کامل راهبردهای نامتقارن رژیم را اثبات می‌کند؛ بن‌بستی که نشان می‌دهد ماجراجویی‌های حاکمیت، اقتصاد و تجارت کشور را در آب‌های بین‌المللی به کام ویرانی کشانده است.
- فلج شدن ناوگان اشباح جمهوری اسلامی در آب‌های آسیا؛ سرگردانی ده‌ها نفتکش و سقوط درآمد نفتی تهران به صفر
- نزدیک‌شدن دلار به مرز ۲۶۰ هزار تومان؛ تکرار الگوی برخورد امنیتی-قضایی در مواجهه با تکانه‌های ارزی
- دونالد ترامپ، در مصاحبه با مجله تایم: نابودی رژیم ایران پیام‌آور صلح است
- پایان ۲۳ سال حضور نظامی آمریکا در عراق؛ موازنه شکننده میان نفوذ تهران، اهرم‌های مالی واشنگتن و چالش‌های بغداد
- شتاب چهار برابری پیری جمعیت در برابر فقر ساختار حمایتی؛ ایران در آستانه «ابرچالش سالمندی»
