موشک‌های حوثی‌ها؛ ایران و چین چگونه زرادخانه نظامی آن‌ها را توسعه می‌دهند؟

حملات حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ریاض و یکی از تأسیسات شرکت سعودی «آرامکو» در هفته گذشته، از پیشرفت توان نظامی این گروه حکایت دارد؛ آن هم در شرایطی که حوثی‌ها می‌کوشند با بهره‌گیری از تجربه‌های ایران، قطعات وارداتی از چین و نیز آزمایش استفاده از هوش مصنوعی در توسعه تسلیحات، تولید داخلی موشک‌ها و پهپادها را افزایش دهند.

بر اساس تحلیلی که خبرگزاری «رویترز» منتشر کرده، کارشناسان نظامی و منطقه‌ای بر این باورند که حوثی‌ها اکنون کمتر به واردات سلاح‌های آماده متکی هستند؛ زیرا ایران به آن‌ها کمک کرده است تجربه لازم برای مونتاژ تسلیحات و توسعه ظرفیت‌های تولید داخلی را به دست آورند.

از ایران تا حوثی‌ها

ایران بیش از یک دهه است که به حوثی‌ها سلاح، پول و آموزش می‌دهد؛ با این حال، تهران به‌طور رسمی مسلح کردن این گروه در نقض تحریم تسلیحاتی اعمال‌شده از سوی سازمان ملل متحد را رد می‌کند.

یکی از هواداران گروه حوثی در جریان تظاهراتی در حمایت از ایران در صنعا، 6 آوریل 2026 – رویترز

«رویترز» به نقل از کارشناسان گزارش داد که حمایت ایران تنها به تأمین سلاح محدود نبوده، بلکه انتقال دانش مربوط به طراحی، راه‌اندازی و مونتاژ سامانه‌های موشکی را نیز دربر گرفته است؛ با مشارکت «سپاه پاسداران ایران» و نیروهایی از «حزب‌الله» لبنان.

آندریاس کریگ، مدرس مطالعات امنیتی در کینگز کالج لندن، گفت مهندسان نظامی پیشین یمنی و کادرهای محلی آموزش‌دیده، در تبدیل این تجربه‌ها به توانمندی‌های نهادی در درون این گروه نقش داشته‌اند.

به گفته کریگ، تهران به حوثی‌ها کمک کرده است فرایندی بومی برای یادگیری نظامی و صنعتی ایجاد کنند؛ موضوعی که حتی در صورت اختلال در مسیرهای مستقیم تأمین از ایران، از میان بردن توانمندی‌های آن‌ها را دشوارتر می‌کند.

این تحول به آن معناست که مختل کردن محموله‌های تسلیحاتی یا هدف قرار دادن خطوط تأمین، لزوماً به توقف تولید حوثی‌ها منجر نمی‌شود؛ چرا که این گروه اکنون از دانش فنی و توانمندی‌های محلی برخوردار است و می‌تواند از آن‌ها برای مونتاژ و توسعه برخی سلاح‌ها استفاده کند.

قطعات چینی خارج از زنجیره‌های تأمین ایران

حوثی‌ها در کنار بهره‌گیری از تجربه ایران، در پی متنوع‌سازی منابع تأمین قطعات تسلیحاتی خود نیز هستند؛ اقدامی که وابستگی آن‌ها به محموله‌های ارسالی از ایران را کاهش می‌دهد.

سازمان «پژوهش تسلیحات در درگیری‌ها» در گزارشی که «رویترز» به آن استناد کرده، اعلام کرد حوثی‌ها در تلاش‌اند با استفاده از قطعاتی که از چین ارسال شده، موشک‌های بالستیک میان‌برد توسعه دهند؛ آن هم پس از آن‌که دولت یمن، که از سوی جامعه جهانی به رسمیت شناخته می‌شود، یکی از این محموله‌ها را ضبط کرد.

این خبرگزاری به نقل از کریگ نوشت که چین به منبع تجاری مهمی برای تأمین قطعات تبدیل شده است، در حالی که ایران همچنان فناوری نظامی تخصصی، دانش فنی و قطعاتی را فراهم می‌کند که از مسیرهای تجاری معمول به‌سختی به دست می‌آیند.

هوش مصنوعی وارد روند توسعه موشکی شده است

استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، بُعد دیگری از تلاش‌های حوثی‌ها برای توسعه توان نظامی‌شان را نشان می‌دهد. بر اساس آنچه «رویترز» از شرکت «Anthropic» در سپتامبر گذشته نقل کرده، گروهی که این شرکت آن را نهادی تهدیدآمیز توصیف کرده و مقر آن در شمال یمن است، از دستیار هوش مصنوعی «Claude» برای کمک به توسعه نرم‌افزار یک موشک هدایت‌شونده، پروژه یک موشک بالستیک با برد بیش از 2 هزار کیلومتر، و نیز نسخه‌ای از یک موشک مجهز به یک وسیله گلاید مافوق صوت استفاده کرده است.

دو موشک بالستیک در جریان رژه نظامی حوثی‌ها در صنعا، 21 سپتامبر 2023 – رویترز

با این حال، این اطلاعات به معنای آن نیست که حوثی‌ها بالفعل همه سامانه‌های یادشده را در اختیار دارند یا در استقرار عملیاتی آن‌ها موفق شده‌اند؛ زیرا بر اساس اطلاعاتی که این شرکت ارائه کرده و خبرگزاری آن را نقل کرده است، برخی از این موارد صرفاً به پروژه‌های توسعه مربوط می‌شود.

با وجود این، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی نشان می‌دهد دامنه ابزارهای فنی در دسترس گروه‌های مسلح گسترده‌تر شده است؛ ابزارهایی که می‌توانند در برخی وظایف نرم‌افزاری و مهندسی به آن‌ها کمک کنند، بی‌آن‌که نیاز به تخصص، قطعات و توان صنعتی لازم برای تولید سلاح‌های قابل استفاده را از میان ببرند.

محمد حبش

محمد حبش

روزنامه‌نگار

0 0 أصوات
امتیاز مقاله
0 نظرات
أقدم
جدیدترین الأكثر تقييم