نهادهای نظارتی و سازمانهای مدافع حقوق بشر در جریان رایزنیهای خبری امروز، ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۳۰ آبان ۱۴۰۵)، با انتشار گزارشهای تکمیلی نسبت به روند فزاینده بازداشتهای بدون حکم قضایی و پیچیدگی رسیدگی به پروندههای امنیتی در شهرهای مختلف ایران ابراز نگرانی کردند. در حالی که اخبار مربوط به دستگیریهای اخیر در استان سیستان و بلوچستان و پیگیری وضعیت پروندههای قضایی در تهران و کرج در کانون توجه قرار گرفته است، گزارشهای میدانی نشان میدهد که فضای امنیتی در برخی مناطق غربی کشور نیز تحت تأثیر اعتراضات اخیر قرار دارد.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که خانوادههای بازداشتشدگان همچنان در بیخبری مطلق از وضعیت عزیزان خود در بازداشتگاههای ایران به سر میبرند و نهادهای مسئول تاکنون پاسخگویی شفافی در این زمینه نداشتهاند.

شرکتکنندگان در حمایت از بازداشتشدگان اعتراضات
یورش نیروهای امنیتی به منازل در ایرانشهر
گزارشهای دریافتی از شهرستان ایرانشهر حاکی از آن است که نیروهای امنیتی در اقدامی هماهنگ، به منزلی در این شهر یورش برده و اقدام به بازداشت پنج شهروند کردهاند. بر اساس اطلاعات منتشر شده توسط منابع محلی در تاریخ ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۳۰ آبان ۱۴۰۵)، در میان بازداشتشدگان یک زن حدوداً ۴۰ ساله به همراه دو دختر او و دو نفر از مهمانان حاضر در منزل مشاهده میشوند. بررسیهای اولیه نشان میدهد که این عملیات در تاریخ ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۱ آبان ۱۴۰۵) صورت گرفته است، اما خبر آن با تأخیر رسانهای شده است. تا لحظه تنظیم این گزارش، هیچگونه اطلاعات دقیقی از سوی مراجع قضایی در ایران درباره هویت دقیق، اتهامات انتسابی و محل نگهداری این پنج نفر منتشر نشده است. این نوع بازداشتهای شبانه که بدون ارائه حکم قضایی انجام میشود، نگرانیهای جدی را در میان فعالان حقوق بشر نسبت به وضعیت سلامت جسمانی و روانی بازداشتشدگان ایجاد کرده است. خانوادههای این افراد در پیگیریهای مکرر خود از نهادهای انتظامی و امنیتی در ایران، پاسخی دریافت نکردهاند و این سکوت خبری بر ابعاد نگرانیها افزوده است.

شهروندان در تجمع اعتراضی مورموری، شامگاه ۲۹ آبان ۱۴۰۵
تغییر در احکام قضایی پروندههای شهرک اکباتان
در تحولی دیگر در حوزه قضایی، دیوان عالی کشور در رسیدگی به پروندههای مرتبط با حوادث شهرک اکباتان، احکام متفاوتی را صادر کرده است. طبق گزارشهای رسمی که در تاریخ ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۳۰ آبان ۱۴۰۵) بازنشر شده است، احکام اعدام برای میلاد آرمون و نوید نجاران مورد تأیید نهایی قرار گرفته است. در مقابل، دیوان عالی کشور احکام اعدام صادره برای مهدی ایمانی و سید محمدمهدی حسینی را نقض کرده و پرونده آنان را برای رسیدگی مجدد به شعب همعرض ارجاع داده است. این تصمیمات قضایی که بازتاب گستردهای در میان حقوقدانان داشته، بار دیگر بحثهای پیرامون دادرسی عادلانه و شفافیت در پروندههای امنیتی را به صدر اخبار کشانده است. اگرچه این احکام در بازه زمانی اخیر صادر نشدهاند، اما بازتاب مجدد آنها در فضای رسانهای نشاندهنده حساسیت بالای افکار عمومی نسبت به پروندههایی است که با مجازاتهای سنگین همراه هستند. وکلای پروندههای مذکور با اشاره به ایرادات شکلی و ماهوی در روند رسیدگیها در ایران، خواستار بررسی دقیقتر مستندات و رعایت حقوق دفاعی متهمان در جلسات تجدیدنظر شدهاند.

تصویر پرونده شهرک اکباتان از چهار متهمی که رأی آنان در دیوان عالی بررسی شد
اجرای پنهانی احکام اعدام در زندانهای ایران
گزارشهای تأیید نشده از زندان مرکزی کرج حاکی از اجرای حکم اعدام اسماعیل احمدزاده، شهروند اهل سنندج و ساکن هشتگرد است. بر اساس اطلاعاتی که در تاریخ ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۹ آبان ۱۴۰۵) منتشر شد، این حکم در تاریخ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۶ آبان ۱۴۰۵) به اجرا درآمده است. نکته قابل توجه در این پرونده، عدم اطلاعرسانی به خانواده پیش از اجرای حکم و محرومیت متهم از آخرین ملاقات با بستگان خود بوده است. این رویه که در ماههای اخیر در برخی پروندههای کیفری و امنیتی در ایران مشاهده شده، با انتقادات شدید نهادهای بینالمللی حقوق بشری مواجه شده است. در همین راستا، گزارشهایی نیز از اجرای احکام مشابه در بندرعباس پیرامون پروندههای مصطفی یوسفیان و پیمان صداقت در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۸ آبان ۱۴۰۵) منتشر شده است. این اعدامها که در سکوت خبری انجام شدهاند، نشاندهنده تداوم روند اجرای احکام سنگین بدون طی کردن تشریفات قانونی لازم برای آگاهسازی خانوادهها است. مقامات قضایی ایران تاکنون در خصوص چرایی عدم اطلاعرسانی پیش از اجرای این احکام، اظهارنظر رسمی نکردهاند.

گزارشهای تأیید نشده از زندان مرکزی کرج حاکی از اجرای حکم اعدام اسماعیل احمدزاده،
شهروند اهل سنندج و ساکن هشتگرد است
گسترش فضای امنیتی پس از اعتراضات مورموری
در مناطق غربی کشور، گزارشهای میدانی از برگزاری تجمعات اعتراضی در شهر مورموری از توابع شهرستان آبدانان حکایت دارد. این تجمعات که در شامگاه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۹ آبان ۱۴۰۵) برگزار شد، در حمایت از بازداشتشدگان اعتراضات اخیر در این منطقه صورت گرفته است. ویدیوهای منتشر شده از این تجمع، حضور گروهی از شهروندان را نشان میدهد که با سر دادن شعارهایی، خواستار آزادی فوری و بیقید و شرط بازداشتشدگان شدهاند. گزارشها حاکی از آن است که نیروهای امنیتی در واکنش به این تجمعات، حضور خود را در سطح شهر افزایش دادهاند. اگرچه اطلاعات دقیقی از تعداد بازداشتشدگان احتمالی در جریان این تجمع در ایران وجود ندارد، اما فعالان محلی نسبت به گسترش فضای امنیتی در استان ایلام هشدار دادهاند. این اعتراضات در حالی تداوم یافته است که مسئولان محلی همواره بر حفظ نظم و امنیت تأکید کرده و هرگونه تجمع غیرمجاز را با برخوردهای انتظامی پاسخ دادهاند. تداوم این وضعیت در مناطق مرزی و حاشیهای، نشاندهنده شکاف عمیق میان مطالبات مدنی شهروندان و رویکردهای امنیتی دولت است که همچنان به عنوان یک چالش جدی در سیاست داخلی ایران مطرح است. این روند نشان میدهد که چرخه بازداشتها و واکنشهای عمومی در شهرهای مختلف ایران همچنان به عنوان یک معضل اصلی در گزارشهای نهادهای ناظر باقی مانده است.
بیشتر بخوانید:
ادعاهای امنیتی جدید سپاه همزمان با هشدار تشکلهای حقوق بشری نسبت به شتابگیری اعدامها در ایران
