مقامهای عراق اپلیکیشن «تلگرام» را مسدود کردهاند، بیآنکه بیانیهای تفصیلی درباره دلایل این اقدام منتشر کنند؛ اقدامی که در نبود توضیح رسمی، گمانهزنیها درباره پشتپرده این تصمیم را افزایش داده است، آن هم در شرایطی که همزمان با تشدید تنشهای منطقهای مرتبط با جنگ جاری میان ایالات متحده و ایران رخ میدهد.
با وجود سکوت رسمی، دادههای موجود نشان میدهد این تصمیم را نمیتوان از فشارهای فزاینده آمریکا بر بغداد جدا دانست؛ فشارهایی که با هدف محدود کردن استفاده گروههای مسلح همسو با تهران از پلتفرمهای دیجیتال اعمال میشود؛ گروههایی که در هفتههای اخیر فعالیت رسانهای و نظامی خود را تشدید کردهاند.
پلتفرمی خارج از کنترل
به گفته منابع دولتی که با «الحل نت» گفتوگو کردهاند، مسدودسازی «تلگرام» پس از ناکامی تلاشهای پیشین برای بستن کانالهای مرتبط با گروههای مسلح انجام شد؛ کانالهایی که در انتشار بیانیههای نظامی و ویدیوهای مربوط به حملات علیه اهداف آمریکایی در داخل عراق و خارج از آن فعال هستند.
محافل سیاسی بر این باورند که «تلگرام» در سالهای گذشته به فضایی دیجیتال و تقریباً بسته تبدیل شده که کنترل قانونی آن دشوار است؛ بهویژه در مقایسه با پلتفرمهایی مانند «متا» یا «ایکس» که در برخورد با محتوا، تابع ضوابط و سیاستهای سختگیرانهتری هستند.
گزارشها نشان میدهد کانالهایی مانند «صابرین نیوز» و دیگر کانالهای مشابه، عملاً به رسانههای شبهرسمی این گروهها تبدیل شدهاند و برای انتشار بیانیههای عملیاتی، بسیج نیروها و مدیریت آنچه «جنگ روانی» خوانده میشود، بهویژه همزمان با تشدید رویارویی منطقهای، مورد استفاده قرار میگیرند.
در این چارچوب، واشنگتن معتقد است این کانالها فقط به انتقال خبر بسنده نمیکنند، بلکه در تحریک و هماهنگسازی پیامها میان گروههای مسلح نیز نقشی مستقیم دارند؛ موضوعی که آنها را به هدفی برای مهار و اعمال فشار تبدیل کرده است.
فشارهای آمریکا
تحلیلگران میان تصمیم به مسدودسازی و مجموعهای از فشارهای امنیتی و مالی که ایالات متحده بر عراق وارد میکند، ارتباط میبینند؛ فشارهایی با هدف محدود کردن فعالیتهایی که واشنگتن آنها را «بیثباتکننده» توصیف میکند، بهویژه فعالیتهای مرتبط با نفوذ ایران.
بر اساس این دیدگاه، این مسدودسازی در ظاهر اقدامی «فنی» است، اما در واقع بازتاب تلاشی گستردهتر برای کنترل فضای دیجیتالی است که این گروهها از آن استفاده میکنند؛ فضایی که اکنون به بخشی از ساختار درگیری منطقهای تبدیل شده است.
در مقابل، طرفهای نزدیک به این گروهها معتقدند این تصمیم نشانه تمکین در برابر دیکتههای خارجی است و با هدف تضعیف توان آنها در ارتباطگیری و اثرگذاری اتخاذ شده است؛ بهویژه در مقطعی که تنش نظامی و سیاسی رو به افزایش است.
