تنش‌ها میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به نقطه اوج جدیدی رسیده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با لحنی بی‌سابقه و تهدیدآمیز، ایران را به عواقب وخیمی در صورت عدم توافق سریع با واشینگتن تهدید کرده است. در مقابل، مقامات ایرانی نیز با قاطعیت به این تهدیدها واکنش نشان داده و بر مواضع خود پافشاری می‌کنند. این وضعیت، نگرانی‌ها را درباره احتمال بروز درگیری نظامی افزایش داده است.
تهدیدهای بی‌سابقه ترامپ: “چیزی از ایران باقی نخواهد ماند“
ترامپ در سلسله پیام‌ها و اظهارات اخیر خود، به‌وضوح اعلام کرده است که “زمان برای ایران رو به اتمام است.” او در شبکه اجتماعی “تروث سوشیال” نوشت: “برای ایران، زمان رو به اتمام است و بهتر است خیلی سریع اقدام کنند، وگرنه چیزی از آنها باقی نخواهد ماند. زمان حیاتی است!” این اظهارات نشان‌دهنده عجله و اصرار ترامپ بر توافق فوری با ایران است.
دقایقی پس از این پیام، ترامپ در گفت‌وگوی تلفنی با وب‌سایت اکسیوس، تهدید خود را تکرار کرد و هشدار داد که اگر حکومت ایران با پیشنهاد بهتری برای توافق وارد نشود، “ضربات بسیار شدیدتری” دریافت خواهد کرد. او به اکسیوس گفت: “ما می‌خواهیم به توافق برسیم. آنها هنوز در جایگاهی که ما می‌خواهیم نیستند. یا باید به آنجا برسند، یا ضربه سختی خواهند خورد، و آنها چنین چیزی را نمی‌خواهند.” ترامپ تاکید کرد که ایالات متحده “بسیار شدیدتر از قبل” به ایران حمله خواهد کرد، مگر اینکه تهران پیشنهاد بهتری ارائه کند.
دونالد ترامپ: برای ایران، زمان رو به اتمام است و بهتر است خیلی سریع اقدام کنند، وگرنه چیزی از آنها باقی نخواهد ماند. زمان حیاتی است!
به نقل از مقامات آمریکایی، ترامپ خواهان توافقی برای پایان دادن به جنگ است، اما رد بسیاری از خواسته‌های او از سوی ایران و خودداری تهران از ارائه امتیازهای معنادار درباره برنامه هسته‌ای خود، گزینه نظامی را دوباره روی میز قرار داده است. دو مقام آمریکایی نیز گفتند که انتظار می‌رود آقای ترامپ جلسه‌ای در “اتاق وضعیت” کاخ سفید با تیم ارشد امنیت ملی خود برگزار کند تا گزینه‌های اقدام نظامی را بررسی کند. “اتاق وضعیت” کاخ سفید مجهز به امکانات ارتباط مستقیم رئیس‌جمهور آمریکا با فرماندهی نیروهای این کشور در سراسر جهان است.
این موضع‌گیری‌ها در حالی صورت می‌گیرد که اکسیوس ساعتی قبل به نقل از یک مقام اسرائیلی خبر داد که رئیس‌جمهور ایالات متحده روز یکشنبه در تماسی تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، درباره ایران گفت‌وگو کرده است. ترامپ پس از سفر به چین نیز تأکید کرده بود که تهران باید با واشینگتن به توافق برسد و گفته بود: “من قرار نیست خیلی بیشتر صبر کنم. آنها باید توافق کنند.”
این تهدیدات در پی رد شدن آخرین پاسخ ایران به طرح پیشنهادی آمریکا توسط ترامپ صورت گرفت، که آن را “کاملا غیر قابل قبول” خوانده بود. آمریکا خواستار توقف غنی‌سازی اورانیوم و خروج ذخایر این مواد هسته‌ای از ایران است، در حالی که مقامات جمهوری اسلامی این درخواست را همواره رد کرده‌اند.
محسن رضایی: هر چقدر محاصره دریایی ایران را طولانی‌تر کنند، آسیب به کشورهای جهان بیشتر خواهد شد. صبر ما حدی دارد و نیروهای مسلح درحال آماده‌کردن خودشان هستند
واکنش‌های قاطع ایران: “محاصره دریایی جنگ تلقی می‌شود“
در مقابل تهدیدهای ترامپ، مقامات ایرانی با لحنی قاطع به این اظهارات پاسخ داده‌اند. محسن رضایی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام ایران، با اشاره به محاصره دریایی ایران، تاکید کرد: “اگر ترامپ هم نفهمد که محاصره همان ادامه جنگ است، نظامیان دنیا که می‌دانند؛ تنها میدان نبرد سکوت کرده است.” او افزود: “هر چقدر محاصره دریایی ایران را طولانی‌تر کنند، آسیب به کشورهای جهان بیشتر خواهد شد. صبر ما حدی دارد و نیروهای مسلح درحال آماده‌کردن خودشان هستند.” رضایی کە از اولین فرماندهان سپاه پاسداران بودە، تصریح کرد: “محاصره دریایی از نظر ما نظامی‌ها، جنگ تلقی می‌شود. پس این آتش‌بس، یک‌طرفه است و در جریان همین آتش‌بس هم دو بار اقدام به باز کردن تنگه هرمز کرده بودند که موفق نشدند.”
این اظهارات نشان می‌دهد که ایران هرگونه اقدام نظامی یا تحریم‌های شدیدتر را به مثابه اعلام جنگ تلقی کرده و آماده پاسخگویی است.
آمادگی اسرائیل و آمریکا برای از سرگیری حملات
گزارش‌ها حاکی از آن است که ارتش اسرائیل نیز برای از سرگیری حملات علیه ایران آماده می‌شود. روزنامه یدیعوت آحارانوت اسرائیل روز یکشنبه به نقل از منابع حکومتی گزارش داد که ارتش اسرائیل برای از سرگیری احتمالی حملات به ایران در حالت آمادگی کامل قرار گرفته است. بر اساس این گزارش، حکومت اسرائیل منتظر تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا است. نشانه‌هایی مبنی بر اینکه ترامپ به این نتیجه رسیده است که تهران آماده پذیرش شرایط او برای پایان جنگ نیست، در حال افزایش است.
یدیعوت آحارانوت گزارش داد که ایالات متحده و اسرائیل به شدت در حال آماده‌سازی برای از سرگیری درگیری هستند. روز جمعه، نیویورک تایمز نیز گزارش داد که پنتاگون در حال آماده‌سازی برای از سرگیری جنگ است، زیرا اهداف اولیه واشنگتن، به ویژه در مورد برنامه هسته‌ای تهران، محقق نشده است. به گفته این رسانه، به نقل از دو مقام خاورمیانه، ایالات متحده و اسرائیل در حال آماده‌سازی‌های شدید برای از سرگیری احتمالی حملات علیه ایران در هفته آینده هستند.
طبق گزارش یدیعوت آحارانوت، گمان نمی‌رود ترامپ در حال برنامه‌ریزی برای یک جنگ تمام عیار با هدف سرنگونی دولت ایران باشد. در عوض، احتمال می‌رود که او حملات محدود به نیروگاه‌ها و پل‌ها را در نظر دارد. همچنین، عملیات زمینی برای تصرف ترمینال‌های کلیدی صادرات نفت در جزیره خارک در خلیج فارس یا بازیابی حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده تا ۶۰ درصد که در اختیار ایران است، نیز قابل تصور است.
پافشاری ایران بر شروط خود و نقش میانجی‌گری پاکستان
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی ایران، در واکنش به این تحولات بە تلویزیون کشورش گفت: “آمریکا یا باید شرایط جمهوری اسلامی ایران را بپذیرد و تسلیم دیپلمات‌های ما شود و یا اینکه ایران از موضع قدرت با آن مذاکره خواهد کرد و باید تسلیم موشک‌های ما شود.” او تاکید کرد که ایران “از هیچ یک از شروط خود کوتاه” نمی‌آید.
در همین حال، گزارش‌هایی منتشر شده است که ایران پاسخ خود را به پاکستان منتقل کرده است. محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، عصر امروز با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران در تهران دیدار و گفت‌وگو کرد. آقای قالیباف ریاست هیئت مذاکره کننده ایران در مذاکرات با آمریکا در پاکستان را بر عهده داشت.
پاکستان در حال حاضر نقش میانجی را بین ایران و آمریکا بر عهده دارد. رسانه‌های ایرانی و پاکستانی گزارش داده‌اند که آقای نقوی برای از سرگیری مذاکرات به ایران سفر کرده است. گفته شده او حامل پیام آمریکاست و پاسخ ایران را هم دریافت خواهد کرد.
به گفته سفارت پاکستان در تهران، آقای نقوی پس از ورود به تهران “نزدیک به سه ساعت در نهاد ریاست جمهوری حضور داشت” و اسکندر مومنی، وزیر کشور، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه نیز “در جریان این دیدار در نهاد ریاست جمهوری حضور داشتند.” علاوه بر این، محسن نقوی “دیداری خصوصی” با مسعود پزشکیان داشت که “حدود ۹۰ دقیقه به طول انجامید و با حضور وزیر کشور ایران همراه بود.”
وضعیت فعلی میان ایران و آمریکا بسیار پیچیده و پرتنش است. تهدیدهای بی‌سابقه ترامپ و آمادگی‌های نظامی آمریکا و اسرائیل در کنار واکنش‌های قاطع ایران، نگرانی‌ها را درباره آینده این منطقه به شدت افزایش داده است. در حالی که پاکستان تلاش می‌کند نقش میانجی را ایفا کند، پافشاری هر دو طرف بر مواضع خود، رسیدن به یک راه حل دیپلماتیک را دشوارتر ساخته است. سرنوشت مذاکرات و احتمال بروز درگیری نظامی، در هاله‌ای از ابهام باقی مانده است.
