در حالی که دولت ایالات متحده آمریکا مدعی تلاش برای تثبیت توافق آتشبس با ایران است، خبرگزاری بلومبرگ در یک گزارش تحلیلی و افشاگرانه، از ابعاد پنهان یکی از هولناکترین فجایع انسانی در جریان درگیریهای اخیر پرده برداشته است.
بر اساس یافتههای این خبرگزاری بینالمللی، تحقیقات محرمانه پنتاگون درباره حمله موشکی به یک مدرسه ابتدایی دخترانه در شهر میناب ایران به پایان رسیده است، اما شواهد نشان میدهد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و پیت هگست، وزیر دفاع، در صدد هستند تا نتایج این پرونده را برای همیشه مخفی نگه دارند. این حمله که در نخستین روز آغاز تهاجم نظامی آمریکا رخ داد، منجر به کشته شدن دستکم ۱۷۵ نفر شد که اکثریت قاطع آنان را دانشآموزان خردسال تشکیل میدادند.
خبرگزاری بلومبرگ تأکید میکند که با گذشت چهار ماه از شلیک موشک کروز تاماهاک به این مرکز آموزشی، وزارت دفاع آمریکا هنوز هیچ پاسخ رسمی درباره چرایی هدف قرار دادن غیرنظامیان ارائه نکرده است. این گزارش در شرایطی منتشر میشود که یادداشت تفاهم آتشبس میان واشینگتن و تهران به دلیل تداوم درگیریها در لبنان و تهدیدات مربوط به تنگه هرمز در وضعیتی بسیار لرزان قرار دارد. طبق تحلیل بلومبرگ، پرونده میناب اکنون به آزمونی بزرگ برای رویکرد جدید پیت هگست در وزارت دفاع تبدیل شده است؛ رویکردی که وی آن را “جنگاوری ناب” مینامد و در آن قوانین درگیری به نفع قدرت نظامی مطلق، بازتعریف شدهاند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در جریان نشست سران گروه هفت در فرانسه، در پاسخ به پرسشهای مکرر خبرنگاران درباره نتایج تحقیقات حمله به میناب، با بیان اینکه “جنگ کثیف است” و “اشتباهات رخ میدهند”، مدعی شد که این حادثه مربوط به گذشته است و نباید مانع از روند دیپلماسی فعلی شود. با این حال، افشاگریهای بلومبرگ نشان میدهد که این حادثه نه یک خطای ساده میدانی، بلکه نتیجه یک زنجیره از اهمالکاریهای سیستماتیک و استفاده از دادههای اطلاعاتی منسوخ در ساختار فرماندهی ارتش آمریکا بوده است.
استفاده از دادههای منسوخ و خطای عامدانه در هدفگیری
بر اساس جزئیات منتشر شده توسط خبرگزاری بلومبرگ، تحقیقات اولیه پنتاگون فاش کرده است که ارتش آمریکا برای هدفزنی در میناب از دادههای اطلاعاتی متعلق به ۷ سال پیش استفاده کرده است. در آن زمان، ساختمان مجاور مدرسه به عنوان یک مرکز مرتبط با نیروهای نظامی ایران شناسایی شده بود، اما تحلیلگران ارتش آمریکا توجهی به تغییر کاربری این مکان به یک مدرسه ابتدایی دخترانه نداشتند.
گزارش بلومبرگ به نقل از منابع آگاه در جامعه اطلاعاتی آمریکا فاش میکند که دستکم یک تحلیلگر نظامی چند سال قبل به مقامات ارشد هشدار داده بود که هدف تعیین شده اکنون یک مدرسه است، اما این هشدار در سیستمهای عملیاتی بهروزرسانی نشد و فرماندهان نظامی بارها این سایت را به عنوان یک هدف مشروع برای بمباران تأیید کردند.
این گزارش همچنین به ماهیت وحشتناک حمله اشاره دارد که به صورت “کوبش دوگانه” انجام شده است. در این تاکتیک، پس از اصابت موشک اول و تجمع نیروهای امدادی و والدین برای نجات مجروحان، موشک دوم به همان نقطه شلیک میشود. خبرگزاری بلومبرگ در مصاحبه با بازماندگان فاش کرد که بسیاری از کودکان در انفجار دوم، در حالی که سعی داشتند از ساختمان نیمهویران خارج شوند، جان خود را از دست دادند. این سطح از خشونت نظامی علیه یک هدف غیرنظامی، حتی در میان متحدان غربی آمریکا نیز انتقادات گستردهای را برانگیخته است، هرچند دولت ترامپ با تکیه بر استراتژی پنهانکاری، مانع از انتشار جزئیات فنی این عملیات شده است.
پیت هگست و استراتژی حذف نظارت بر تلفات غیرنظامی
بخش دیگری از گزارش افشاگرانه بلومبرگ به نقش پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در تغییر ساختار نظارتی پنتاگون میپردازد. پیت هگست از زمان تصدی این سمت، واحدهای مربوط به بررسی و کاهش تلفات غیرنظامی را تعطیل یا به شدت محدود کرده است. او به صراحت اعلام کرده است که “قوانین درگیری احمقانه” که دست و پای سربازان آمریکایی را میبست، حذف شدهاند.
بلومبرگ گزارش میدهد که این تغییر رویکرد باعث شده است تا هیچ مکانیسم داخلی مؤثری برای بازخواست فرماندهانی که دستور حمله به مدرسه میناب را صادر کردهاند، وجود نداشته باشد. وزیر دفاع آمریکا معتقد است که “جنگجویان” نباید به خاطر نتایج جانبی عملیاتهای جنگی تحت فشار قرار گیرند.
تحلیلگران حقوق بشر در گفتگو با بلومبرگ هشدار دادهاند که اقدامات پیت هگست عملاً به معنای دور ریختن تمامی پروتکلهای حفاظت از غیرنظامیان است که طی دهههای گذشته تدوین شده بود. طبق گزارش بازرس کل وزارت دفاع که در ماه مه منتشر شد، ارتش آمریکا دیگر ابزار یا زیرساخت لازم برای پایبندی به قوانین فدرال در زمینه گزارشدهی تلفات غیرنظامی را در اختیار ندارد. این وضعیت به دولت ترامپ اجازه میدهد تا فجایعی مانند میناب را به سادگی از سوابق رسمی پاک کند و مانع از دستیابی کنگره و افکار عمومی به حقیقت شود.
روایت فاجعه از زبان بازماندگان و بنبست در پاسخگویی
خبرگزاری بلومبرگ در گزارش خود به ابعاد انسانی این جنایت پرداخته و روایت محمدرضا احمدی تیفاکانی را منتشر کرده است که دو فرزند خود را در این حمله از دست داده است. هانیه ۷ ساله در انفجار نخست جان باخت و سبحان ۱۰ ساله که برای نجات خواهرش به داخل مدرسه دویده بود، در انفجار دوم کشته شد. این پدر داغدار در گفتگو با بلومبرگ اعلام کرد که پیکر فرزندانش را در وضعیتی شناسایی کرده که بخشهای بزرگی از صورت و بدن آنها بر اثر قدرت انفجار موشک تاماهاک متلاشی شده بود. این روایتهای تکاندهنده، فشارها را بر دولت آمریکا برای پذیرش مسئولیت افزایش داده است، اما ترامپ همچنان بر موضع خود پافشاری میکند.
در داخل آمریکا نیز، تلاشهای قانونی برای افشای حقیقت با دیوارهای بلند پنهانکاری برخورد کرده است. یاسمین انصاری، نماینده ایرانیتبار کنگره، در گفتگو با بلومبرگ اظهار داشت که مکاتبات وی با کاخ سفید و پنتاگون درباره فاجعه میناب بدون پاسخ مانده است. وی تأکید کرد که دونالد ترامپ و پیت هگست در حال پنهان کردن “هولناکیهای واقعی” جنگ از مردم آمریکا هستند. به گفته یاسمین انصاری، دولت با متهم کردن منتقدان به تضعیف روحیه ارتش، سعی دارد هرگونه پرسشگری درباره کشتار کودکان در ایران را سرکوب کند.
پیامدهای سیاسی و پنهانکاری سیستماتیک در دولت ترامپ
بلومبرگ در جمعبندی گزارش خود تأیید میکند که حادثه میناب قابل مقایسه با سیاهترین وقایع تاریخ نظامی آمریکا مانند بمباران پناهگاه عامریه در عراق یا حمله به بیمارستان قندوز در افغانستان است.
تفاوت اصلی در اینجاست که در دولتهای گذشته، دستکم مکانیسمی برای عذرخواهی یا پرداخت غرامت وجود داشت، اما در دولت فعلی، پیت هگست حتی از دسترسی کارشناسان داخلی پنتاگون به نتایج اولیه تحقیقات جلوگیری کرده است.
وس برایانت، متخصص سابق هدفزنی در نیروی هوایی، به بلومبرگ گفت که تعداد افرادی که اجازه دیدن گزارش نهایی میناب را دارند، بسیار محدود شده است تا احتمال خروج اطلاعات توسط افشاگران به حداقل برسد.
این پنهانکاری سیستماتیک، نه تنها روابط دیپلماتیک با ایران را تحت تأثیر قرار داده، بلکه اعتبار بینالمللی ایالات متحده آمریکا را نیز به شدت مخدوش کرده است. در حالی که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در سوییس از “ورق زدن برگهای تاریخ” سخن میگوید، گزارش بلومبرگ نشان میدهد که سایه سنگین ۱۷۵ قربانی مدرسه میناب همچنان بر سر هرگونه توافق احتمالی سنگینی میکند.
