در تازه‌ترین تحول حقوقی پیرامون بازداشت‌شدگان در ایران، روز ۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۷ مهر ۱۴۰۵)، پایگاه خبری ایران‌وایر به نقل از نهاد حقوق بشری «حقوق بشر برای ورزش» گزارشی منتشر کرد که بر اساس آن، دست‌کم هشت ورزشکار ایرانی در رشته‌های مختلف با احکام قطعی یا بدوی اعدام روبه‌رو هستند. این ورزشکاران در رشته‌هایی مانند واترپلو، کوهنوردی، فوتبال، سوارکاری، کشتی، بوکس و ورزش‌های رزمی فعالیت داشته‌اند و احکام صادرشده علیه اغلب آنان با وقایع و اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ پیوند خورده است. با وجود انتشار اسامی و جزییات این احکام از سوی تشکل‌های مدنی، قوه قضاییه ایران تاکنون گزارش یا اطلاعیه جامعی در رد یا تأیید رسمی وضعیت حقوقی مجموع این هشت متهم ارائه نکرده است.
احکام دادگاه انقلاب در رشت و پرونده پاکدشت
یکی از متهمان نام‌برده در این فهرست، علی پیشه‌ورزاده، شناگر، نجات‌غریق و عضو پیشین تیم واترپلوی چوکای گیلان است. این ورزشکار ۲۸ ساله در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ بازداشت شد و بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی ایران‌وایر و کمیته پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان، شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت او را با اتهام «محاربه» به اعدام محکوم کرده است. منابع حقوق بشری اشاره کرده‌اند که این حکم در مرحله بدوی صادر شده و فرایند دادرسی با محدودیت‌هایی مانند دسترسی نداشتن به وکیل تعیینی و ادعای فشار برای اخذ اعتراف روبه‌رو بوده است. تا این لحظه، مراجع قضایی استان گیلان جزییات کیفرخواست و مستندات پرونده او را به‌طور عمومی شفاف نکرده‌اند.
در پرونده‌ای دیگر مربوط به استان تهران، مریم هداوند سیری (که در برخی اسناد با نام مهتاب هداوند سیری معرفی شده)، کوهنورد ۴۲ ساله و مادر دو فرزند، با حکم مجازات سلب حیات مواجه شده است. دستگاه قضایی او را در ارتباط با ماجرای آتش‌سوزی در مسجد سیدالشهدا در شهرستان پاکدشت متهم دانسته است. این پرونده پس از اعتراض وکلای مدافع برای بررسی مجدد به شعبه نهم دیوان عالی کشور ارجاع شد، اما مرجع قضایی تاکنون نظر نهایی خود را به‌صورت علنی اعلام نکرده است.
در همین پرونده پاکدشت، احسان حسینی‌پور حصارلو، فوتبالیست ۱۹ ساله تیم جهان‌گستر، متهم به مشارکت در حادثه آتش‌سوزی و مرگ دو عضو بسیج شده است. با این حال، امیر رئیسیان، وکیل دادگستری، با استناد به مدارک پرونده اعلام کرده است که زمان رسمی ثبت بازداشت این فوتبالیست، دست‌کم یک ساعت پیش از وقوع آتش‌سوزی مسجد بوده و تصاویر دوربین‌های نظارتی نیز حضور او را در صحنه نشان نمی‌دهد.
پرونده ۱۶ نفره اصفهان و تأیید حکم در شیراز
بخش دیگری از گزارش سازمان «حقوق بشر برای ورزش» به ترانه رحیمی، سوارکار و مربی تربیت اسب ۲۰ ساله اختصاص دارد. او به همراه خواهر دوقلویش، رومینا رحیمی، در جریان وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ در اصفهان بازداشت شد. بر پایه گزارش پایگاه خبری ایندیپندنت فارسی و سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، ترانه رحیمی در پرونده‌ای موسوم به «میدان شهدای اصفهان» با ۱۶ متهم، از سوی دادگاه انقلاب به اعدام و تحمل ۱۱ سال زندان محکوم شد، در حالی که برای خواهرش حکم ۲۵ سال حبس تعیین شده است. منابع حقوق بشری گزارش داده‌اند که در این پرونده جمعاً برای ۱۰ نفر حکم اعدام صادر شده و متهمان از امکان دفاع در شرایط برابر قانونی بی‌بهره بوده‌اند.
در استان فارس نیز بنیامین نقدی، قهرمان ۲۶ ساله رشته‌های کیک‌بوکسینگ و موی‌تای، با حکم قطعی اعدام مواجه شده است. مصطفی نیلی، وکیل مدافع او، در گفتگو با رسانه‌ها توضیح داد که موکلش در شامگاه ۱۳ دی‌ماه ۱۴۰۴ پس از هدف قراردادن ماموران پلیس با یک کپسول آتش‌نشانی بازداشت شد، بی‌آنکه آسیبی به کسی وارد شود. به گفته این وکیل دادگستری، اتهام اولیه «شروع به قتل» بود که دادسرا از آن و همچنین از اتهام صدمه جسمانی منع تعقیب صادر کرد، اما شعبه اول دادگاه انقلاب شیراز مجموعه اقدامات او را مصداق «افساد فی‌الارض» تشخیص داد و حکم اعدام صادر نمود. شعبه ۴۱ دیوان عالی کشور در ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶ (۸ مرداد ۱۴۰۵) این رأی را تأیید کرد و وکلای پرونده در تلاش برای ثبت درخواست اعاده دادرسی هستند.
اتهامات امنیتی و احکام دیوان عالی کشور
سازمان حقوق بشر برای ورزش همچنین از تأیید حکم اعدام سیدعلی‌سینا مصطفوی، کوهنورد حرفه‌ای اهل کرمان، در شعبه ۴۱ دیوان عالی کشور در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ (۶ مهر ۱۴۰۵) خبر داده است. جزییات مربوط به عنوان اتهامی، دسترسی به مشاور حقوقی و آخرین وضعیت بازداشت او به دلیل نبود شفافیت در روند دادرسی، به‌طور مستقل قابل راستی‌آزمایی نبوده است.
در پرونده‌ای دیگر، احسان خدادادی، کشتی‌گیر ۳۱ ساله اهل شهرستان ملکان، به اتهام ارائه داده‌های پایگاه‌های نظامی به سرویس‌های اطلاعاتی خارجی به اعدام محکوم شده است. شبکه حقوق بشری هه‌نگاو اعلام کرده که خدادادی ماه‌ها از تماس منظم با خانواده و حق بهره‌مندی از وکیل مستقل محروم بوده است. تاکنون متنی از احکام صادره یا اظهارات متهم در رسانه‌های رسمی منتشر نشده است.
پرونده دامنه‌دار مشهد و واکنش‌های بین‌المللی
پرونده محمدجواد وفایی ثانی، بوکسور و مربی ۳۳ ساله اهل مشهد، از پرونده‌های طولانی‌مدت دستگاه قضایی به شمار می‌رود. او که از اسفند ۱۳۹۸ در زندان به سر می‌برد، سه بار در دادگاه انقلاب مشهد با اتهام «افساد فی‌الارض از طریق تخریب اموال عمومی» به اعدام محکوم شد. اگرچه دیوان عالی کشور دو حکم نخست را لغو کرده بود، اما حکم سوم در ۴ اکتبر ۲۰۲۵ (۱۲ مهر ۱۴۰۴) به تأیید رسید. بابک پاک‌نیا، وکیل مدافع او، در دسامبر ۲۰۲۵ (آذر ۱۴۰۴) اعلام کرد که با پذیرش درخواست اعاده دادرسی، دستور توقف اجرای حکم صادر شده، هرچند خطر اعدام به‌طور کامل رفع نشده است.
در واکنش به این تحولات، سازمان بین‌المللی «ائتلاف ورزش و حقوق» با ارسال نامه‌ای رسمی به کمیته بین‌المللی المپیک، خواستار استفاده از سازوکارهای حقوقی و راهبردی برای متوقف ساختن احکام اعدام ورزشکاران در ایران شد. نهاد «حقوق بشر برای ورزش» همچنین مدعی جان‌باختن ۲۱۷ ورزشکار و بازداشت بیش از ۱۰۰ ورزشکار دیگر در حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ شده است؛ آماری که به دلیل بسته بودن مجاری اطلاع‌رسانی رسمی، هنوز از سوی سازمان‌های مستقل بین‌المللی دوم مورد تأیید کامل قرار نگرفته است.
