گسترش درگیریهای نظامی با ایران، بار دیگر نگرانیهای جدی را درباره سلامت بلندمدت نیروهای اعزامی ایالات متحده آمریکا، بهویژه در زمینه “آسیبهای تروماتیک مغزی” برانگیخته است.
بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، از زمان آغاز این نبردها، نزدیک به ۷۰۰ تن از پرسنل نظامی آمریکا در نتیجه حملات پهپادی و موشکی به پایگاههای این کشور در خاورمیانه و دیگر میدانهای درگیری زخمی شدهاند. اگرچه اکثر این افراد پس از درمانهای اولیه به خدمت بازگشتهاند، اما تاریخچه جنگهای پیشین نشان میدهد که آثار مخرب این آسیبها ممکن است سالها بعد نمایان شود.
شان پارنل، سخنگوی ارشد وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون)، ماه گذشته اعلام کرد که اکثریت قاطع جراحات ثبتشده در یک بازه زمانی دوهفتهای، شامل “تکانهای مغزی خفیف” بوده است. با این حال، کارشناسان پزشکی هشدار میدهند که اصطلاح “خفیف” میتواند فریبنده باشد. بسیاری از سربازانی که در ابتدا علائم ناچیزی بروز میدهند، بعدها با مشکلات مزمنی همچون سردردهای میگرنی، سرگیجه و اختلال در حافظه یا تمرکز دست و پنجه نرم میکنند که در اصطلاح پزشکی “مه مغزی” نامیده میشود.

پیامدهای ماندگار ضربات مغزی و چالشهای تشخیصی
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارش خود به تجربه جو شیرر، سرباز پیشین نیروی تفنگداران دریایی، اشاره میکند که پس از سالها دوری از میدان نبرد، همچنان با پیامدهای ضربات مغزی تشخیص داده نشده روبروست. جو شیرر ۴۰ ساله که در سال ۲۰۰۵ میلادی در عراق خدمت میکرد، پس از انفجار خمپاره و بمبهای کنار جادهای دچار سردرد و حالت تهوع شد، اما به دلیل فرهنگ حاکم بر ارتش که ضعف را برنمیتابد، جراحت خود را پنهان کرد. او اکنون از میگرنهای شدید و فراموشی وظایف روزانه رنج میبرد؛ مشکلی که پزشکان آن را به همان انفجارها مرتبط میدانند.
پزشکان هنوز راه قطعی برای پیشبینی اینکه چه کسی دچار عوارض پایدار میشود، ندارند. دکتر دیوید اوکونکوو، متخصص تروما در دانشگاه پیتسبورگ، بر ضرورت بهبودی کامل پیش از بازگشت به فعالیتهای پرخطر تاکید دارد. ضربات مکرر میتواند خطر ابتلا به بیماریهای دژنراتیو مغزی مانند “آنسفالوپاتی مزمن تروماتیک” را به شدت افزایش دهد. تفاوت اصلی در جنگ جاری با ایران، نوع جدیدی از نبرد است که در آن پهپادهای انتحاری ممکن است در فواصل بسیار نزدیک به سر سربازان منفجر شوند، برخلاف بمبهای کنار جادهای که بیشتر در سطح زمین منفجر میشدند.

نارسایی در سیستمهای غربالگری و مراقبتهای ویژه
در پی حملات پهپادی به نیروهای آمریکایی در کویت که منجر به کشته شدن ۶ سرباز در مراحل اولیه جنگ شد، قانونگذاران حزب دموکرات خواستار تحقیق درباره کیفیت مراقبتهای دریافتی توسط مجروحان شدهاند. تامی بالدوین، سناتور ایالت ویسکانسین، در نامهای خطاب به مقامات نظامی، از نارسایی در غربالگری بهموقع سربازان انتقاد کرد. تامی بالدوین اعلام کرد که با سربازانی گفتگو کرده است که هفتهها پس از جراحت مغزی، حتی یک معاینه اولیه ساده نیز بر روی آنها انجام نشده بود.
در پاسخ به این انتقادات، پیتر گریوز، سخنگوی آژانس بهداشت دفاعی، بر اجرای سیاستهای غربالگری اجباری برای تمامی نیروهای در معرض انفجار تاکید کرد. با این حال، مدافعان حقوق سربازان بر این باورند که به دلیل همپوشانی علائم ضربه مغزی با “اختلال استرس پس از سانحه” (پیتیاسدی)، آمار واقعی مجروحان ممکن است بسیار بیشتر از ارقام رسمی باشد. فرهنگ سازمانی ارتش که در آن سربازان از ترس ضعیف به نظر رسیدن، جراحات خود را پنهان میکنند، مانع دیگری در مسیر تشخیص درست است.

مسیر دشوار بهبودی و ضرورت حمایتهای تخصصی
تجربه سربازان قدیمی نشان میدهد که حتی سالها پس از حادثه، مغز میتواند با درمانهای صحیح تا حدودی خود را بازسازی کند. فرانک سونتاگ ۷۵ ساله، از کهنهسربازان ارتش، نمونهای است که سالها پس از انفجار خمپاره در عراق دچار افت شدید قدرت تکلم و حافظه شد. او میگوید که پس از تشخیص دیرهنگام، گفتاردرمانی توانسته است به او کمک کند تا کلمات را دوباره در کنار هم قرار دهد. کلی پارکر، مدیر بخش خدمات مستقل در “پروژه سربازان زخمی”، معتقد است که مغز توانایی شگفتانگیزی برای ایجاد مسیرهای عصبی جدید دارد، مشروط بر اینکه بیمار تحت حمایتهای فیزیکی، کلامی و هنری قرار گیرد.
اسپنسر مایلو ۴۱ ساله، یکی دیگر از مجروحان جنگی، از دشواریهای مواجهه با آسیبهای “نامرئی” میگوید. او که بارها در عراق و افغانستان دچار ضربه مغزی شده، هنوز با تشنج و فراموشی دست به گریبان است. اسپنسر مایلو تاکید میکند که باور کردن جراحتی که دیده نمیشود برای دیگران، و حتی گاهی برای خود سربازان، دشوار است. خبرگزاری آسوشیتدپرس در پایان گزارش خود تاکید میکند که با توجه به ادامه تنشها در منطقه و استفاده گسترده از پهپادها در جنگ ایران، ارتش ایالات متحده با موج جدیدی از آسیبهای مغزی روبروست که نیازمند بازنگری جدی در پروتکلهای درمانی و حمایتی است تا از تکرار تراژدیهای انسانی دهههای گذشته جلوگیری شود.
- تشدید رویارویی در تنگه هرمز و هشدار جنگ غافلگیرانه؛ باجخواهی دریایی تهران در محاصره سه ناو هواپیمابر آمریکا
- ازسرگیری مشروط پروازهای ایران به نجف پس از معافیت واشینگتن؛ تداوم تحریم ماهانایر و شکست فشارهای تهران بر بغداد
- تحصن اعتراضی دانشجویان دانشگاه خواجهنصیر در واکنش به احکام محرومیت از تحصیل
- اتاق تاریک تصمیم در تهران؛ کمیته ششنفره، دیپلماسی در حاشیه و موازنه واقعی قدرت
- سقوط تاریخی ریال و ثبت رکورد تازه نرخ دلار
