در حالی که جنگ میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی به مرز ششماهگی رسیده است، دولت واشینگتن با هدف شکستن بنبست نظامی، جبهه جدیدی از فشارهای خردکننده اقتصادی را علیه تهران گشوده است. وزارت خزانهداری آمریکا روز جمعه اعلام کرد که شعب “بانک مصر” در امارات متحده عربی را به دلیل همکاری گسترده مالی با رژیم ایران تحریم کرده است. این اقدام بخشی از کارزار گسترده اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، برای خشکاندن آخرین ریشههای تنفسی اقتصاد رژیم ایران و پایان دادن به فعالیتهای بیثباتکننده سپاه پاسداران در منطقه است.
بر اساس بیانیه رسمی که توسط خبرگزاری “رویترز” و روزنامه “فاینانشنال تایمز” بازتاب یافت، شبکه اجرای جرایم مالی آمریکا موسوم به “فینسن”، پیشنهادی را مطرح کرده است که بر اساس آن، دسترسی شعب اماراتی بانک مصر به سیستم بانکی کارگزاری دلار در ایالات متحده به طور کامل قطع خواهد شد.
اسکات بسنت در این باره تأکید کرد: “خزانهداری وعده داده است که هرگونه راه نجات اقتصادی باقیمانده برای تهران را قطع کند؛ حامیان رژیم ایران نمیتوانند همزمان از مزایای دلار آمریکا و سیستم مالی جهانی بهرهمند شوند در حالی که به یک حکومت جنایتکار یاری میرسانند.”
انسداد شریانهای ارزی و ضربه سنگین به بانکداری سایه تهران
تحقیقات وزارت خزانهداری آمریکا پرده از یک شبکه پولشویی عظیم برداشته است که رژیم ایران برای دور زدن محاصره دریایی و تحریمها از آن استفاده میکرد. بر اساس برآوردهای رسمی، شعب ششگانه بانک مصر در امارات بین ژانویه ۲۰۲۴ تا ژوئن ۲۰۲۶ میلادی، حدود ۱.۸ میلیارد دلار تراکنش مالی را برای ۱۰۳ شرکت صوری پردازش کردهاند؛ شرکتهایی که گفته میشود بخشی از “شبکه بانکداری سایه” جمهوری اسلامی هستند. این منابع مالی عظیم به جای صرف شدن برای معیشت مردم ایران، در مسیر تأمین هزینههای نظامی و تسلیحاتی رژیم هزینه شده است.
علاوه بر تحریم این بانک، دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا (اوفک) به طور جداگانه “رضا محمد تأییدی”، مدیر شعبه بانک ملی ایران در امارات را نیز در فهرست تحریمهای خود قرار داد. همچنین یک نهاد مستقر در هنگکنگ که به پولشویی برای یک صرافی تحریمشده ایرانی کمک میکرد، هدف این اقدامات قرار گرفت. واشینگتن با هدف قرار دادن مهرههای کلیدی مالی، در صدد است تا اشراف اطلاعاتی خود را بر مخفیگاههای ارزی رژیم تهران به رخ بکشد و شرکای تجاری ایران را میان انتخاب “تجارت با آمریکا” یا “انزوای مطلق” قرار دهد.
واکنش قاهره و ابوظبی؛ بازرسیهای فوری و انزوای شعب متخلف
بلافاصله پس از اعلام این تحریمها، بانک مرکزی مصر در بیانیهای تأکید کرد که اقدامات تنبیهی واشینگتن تنها محدود به شعب اماراتی بانک مصر است و تأثیری بر فعالیتهای دفتر مرکزی در قاهره یا سایر شعب بینالمللی این بانک در پاریس، فرانکفورت و ریاض نخواهد داشت. مقامات مصری اعلام کردند که با هماهنگی وزارت امور خارجه این کشور، در حال رایزنی با مقامات آمریکایی برای بررسی ابعاد این پرونده هستند. این واکنش نشاندهنده هراس متحدان منطقهای از تبعات سنگین همسویی با شبکههای مالی غیرقانونی رژیم ایران است.
در همین حال، بانک مرکزی امارات متحده عربی روز شنبه اعلام کرد که یک “بازرسی ویژه و فوری” را از شعب بانک مصر در خاک خود آغاز کرده است. مقامات ابوظبی تأکید کردند که بانکهای دارای مجوز در امارات نباید سیستم مالی این کشور را با ریسکهای اعتباری مواجه کنند.
این بازرسی شامل بررسی دقیق سوابق مالی در دوره زمانی مورد اشاره واشینگتن خواهد بود. به گزارش “رویترز”، دولت امارات که پیشتر تمامی مبادلات تجاری خود با تهران را متوقف کرده بود، اکنون با قاطعیت بیشتری به دنبال پاکسازی زیرساختهای مالی خود از نفوذ مخرب رژیم ایران است.
نقش بانک ملی در تأمین مالی تروریسم و فعالیتهای نظامی سپاه
تام پیگوت، سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده، در بیانیهای صریح، بانک ملی ایران را یک “قطب حیاتی مالی” برای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی توصیف کرد. وی خاطرنشان ساخت که این بانک به طور مستقیم در خدمت نیروی قدس سپاه پاسداران و وزارت دفاع ایران قرار دارد؛ نهادهایی که مسئولیت طراحی حملات موشکی به تانکرهای نفتکش در تنگه هرمز و حمایت از گروههای تروریستی در منطقه را بر عهده دارند. واشینگتن معتقد است که با قطع دسترسی این بانک به شبکههای واسطه در امارات و هنگکنگ، توان لجستیکی سپاه برای تداوم جنگ به شدت فرسوده خواهد شد.
رژیم ایران در واکنش به این فشارها، از سایر کشورها خواسته است تا به تحریمهای جدید آمریکا نپیوندند، اما واقعیتهای میدانی نشان از انزوای روزافزون تهران دارد. با دلار ۲۰۰ هزار تومانی و تورم ۳۰۰ درصدی، رژیم تهران اکنون با بحران نقدینگی بیسابقهای روبرو شده است. مقامات آمریکایی بر این باورند که “عملیات اخراج اقتصادی” در حال ثمر دادن است، زیرا رژیم دیگر قادر نیست با سهولت گذشته مبالغ حاصل از فروش نفت مخفیانه را به چرخه مالی خود بازگرداند. لجاجت مقامات تهران در ادامه جنگ، اکنون نهتنها مرزها، بلکه امنیت بانکی و اعتبار بینالمللی شرکای سنتی ایران را نیز به مخاطره انداخته است.
بنبست دیپلماسی و راهبرد واشینگتن برای فروپاشی مالی رژیم
شش ماه پس از آغاز درگیری نظامی که با حملات نهم اسفندماه سال گذشته کلید خورد، استراتژی واشینگتن از تقابل صرفاً نظامی به “خفه کردن اقتصادی” تغییر یافته است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با اشاره به الگوهای موفق در ونزوئلا و کوبا، تأکید کرد که فشار حداکثری بر شبکه بانکی، رژیم را وادار به تسلیم خواهد کرد. وی خاطرنشان کرد که وقتی رژیم نتواند حقوق سربازان خود را پرداخت کند و تورم مواد غذایی به مرحله غیرقابل کنترل برسد، ساختار قدرت از درون با فروپاشی روبرو خواهد شد.
تحریم شعب بانک مصر در امارات پیامی روشن به تمام موسسات مالی جهان است: هرگونه تسهیلگری برای رژیم ایران هزینهای فراتر از سودهای کوتاهمدت خواهد داشت. در حالی که مردم ایران با فقر دست و پنجه نرم میکنند، افشای جابجایی ۱.۸ میلیارد دلار برای شبکههای سایه، بار دیگر نشان داد که اولویت حاکمان تهران، نه رفاه ملی، بلکه بقای دستگاههای سرکوب و گسترش تروریسم فرامرزی است. اکنون با تنگتر شدن حلقه محاصره مالی در هنگکنگ و دبی، رژیم ایران در بنبستی گرفتار شده است که راه خروج از آن تنها در عقبنشینی کامل از ماجراجوییهای نظامی و هستهای نهفته است؛ مسیری که تندروهای تهران همچنان از پذیرش آن سرباز میزنند.
- مصطفی هجری: سنگ بنای ایران دموکراتیک باید پیش از سقوط رژیم گذاشته شود
- فشار مضاعف بر ریال در سایه انسداد مسیرهای ارزی؛ از رکوردشکنی دلار تا چرخش نظارتی امارات
- هشدار فرماندهان ارشد پنتاگون؛ جنگ فرسایشی با رژیم ایران توازن قدرت جهانی واشینگتن را به مخاطره انداخت
- دریای سرخ؛ محموله قطعات پهپادهای ایرانی برای حوثیها توقیف شد
- دیپلماسی در منگنه؛ چگونه تقابل ایران و آمریکا معادلات G20 و پیمانهای منطقهای را بازنویسی میکند؟
