روزنامه «فایننشال تایمز» به نقل از منابع نزدیک به حاکمیت ایران گزارش داد که تهران در صورت تصمیم واشنگتن به ازسرگیری عملیات نظامی یا وارد کردن ضربه به زیرساخت‌های ایران، در حال برنامه‌ریزی برای گسترش دامنه رویارویی با ایالات متحده به خارج از خاورمیانه است؛ از جمله با هدف قرار دادن تأسیسات نظامی آمریکا در جنوب و جنوب شرقی اروپا.
این تهدیدها در حالی مطرح می‌شود که با تشدید لحن آمریکا و ایران درباره جنگ و تنگه هرمز، چشم‌انداز ازسرگیری مذاکرات میان واشنگتن و تهران کمرنگ‌تر شده است.
به نوشته این روزنامه بریتانیایی، دو منبع مرتبط با حاکمیت ایران گفته‌اند تهران احتمال هدف قرار دادن مواضع نظامی آمریکا در کشورهای جنوب شرقی اروپا، از جمله بلغارستان، را بررسی کرده است؛ کشوری که ماه گذشته به هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی اجازه داد از پایگاه هوایی «بزمر» استفاده کنند.
یکی از این دو منبع اشاره کرد که قبرس نیز در صورت ازسرگیری عملیات آمریکا، ممکن است در فهرست اهداف احتمالی قرار گیرد؛ به‌ویژه اینکه یک پایگاه هوایی بریتانیا در این جزیره در ماه مارس گذشته هدف حمله پهپادی قرار گرفت.
ناتو وارد ماجرا می‌شود
یک مقام سازمان پیمان آتلانتیک شمالی در واکنش به گزارش «فایننشال تایمز» تأکید کرد که این ائتلاف برای مقابله با هر تهدیدی علیه کشورهای عضو خود آماده است.
این مقام که «رویترز» هویتش را فاش نکرد، گفت سامانه‌های پدافند هوایی ناتو در چهار مورد پیشین، موشک‌های بالستیکی را که ایران در جریان جنگ اخیر به سمت ترکیه شلیک کرده بود، رهگیری کردند.
او افزود توان دفاعی و بازدارندگی این ائتلاف «قوی و مؤثر» است؛ پیامی که بر این نکته تأکید دارد که هرگونه گسترش احتمالی حملات ایران به خاک کشورهای عضو ناتو با پاسخ جمعی روبه‌رو خواهد شد.
از هرمز تا اروپا
به گفته منابع، سناریوهایی که تهران بررسی می‌کند فقط به هدف قرار دادن پایگاه‌های آمریکا محدود نمی‌شود. این منابع گفتند نیروهای ایرانی همچنین در صورت تشدید رویارویی، امکان هدف قرار دادن کابل‌های فیبر نوری دریایی در تنگه هرمز را بررسی کرده‌اند؛ اقدامی که مسیر دیگری برای فشار بر زیرساخت‌های حیاتی مرتبط با تجارت و ارتباطات باز می‌کند.
این تهدیدها از تلاش احتمالی ایران برای افزایش هزینه هرگونه تشدید تنش از سوی آمریکا حکایت دارد؛ از طریق کشاندن رویارویی از محدوده منطقه‌ای آن به منافع و پایگاه‌های مرتبط با ایالات متحده در مناطق دورتر.
اما سیدھارت کوشال، پژوهشگر مؤسسه سلطنتی خدمات متحد در لندن، خطر حملات موشکی ایران به اهدافی در اروپا را «واقعی، اما محدود» توصیف کرد و گفت ایران موشک‌های بالستیک میان‌بردی در اختیار دارد که می‌توانند به بخش‌هایی از جنوب و جنوب شرقی اروپا برسند، هرچند با افزایش فاصله، دقت و قدرت تخریب آن‌ها کاهش می‌یابد.
آیا ایران می‌تواند به اروپا برسد؟
ایران در جریان جنگ اخیر نشان داد که آماده است برای هدف قرار دادن مواضعی دور از خاک خود تلاش کند. به گزارش «فایننشال تایمز»، تهران موشک‌هایی به سمت پایگاه آمریکایی-بریتانیایی «دیگو گارسیا» در اقیانوس هند، در فاصله حدود 4 هزار کیلومتری از ایران، شلیک کرد، اما این موشک‌ها به اهداف خود اصابت نکردند.
تهران همچنین به یک حمله موشکی پیشین به پایگاه آمریکا در اردن استناد می‌کند؛ حمله‌ای که یک منبع نزدیک به آن را یکی از دقیق‌ترین حملات دوربرد ایران توصیف کرده است.
این سوابق، در کنار توسعه موشک‌های بالستیک، تلاشی برای نشان دادن توان ایران در گسترش دامنه رویارویی است؛ حتی اگر توانایی آن برای اصابت دقیق و مؤثر به اهداف دوردست همچنان در بوته آزمون باشد.
اروپا وارد دایره فشار می‌شود
تهدیدهای ایران در حالی مطرح می‌شود که فشار بر پایتخت‌های اروپایی برای اتخاذ موضعی روشن‌تر در قبال رویارویی میان واشنگتن و تهران رو به افزایش است.
یکی از منابع به «فایننشال تایمز» گفت گسترش جنگ به اروپا می‌تواند به یک گزینه تبدیل شود، اگر ایالات متحده از آنچه تهران «خطوط قرمز» خود می‌داند عبور کند؛ او هشدار داد که هدف قرار دادن زیرساخت‌های ایران ممکن است جنگ را به خارج از منطقه بکشاند.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، پیش‌تر هشدار داده بود که برد برخی موشک‌های بالستیک ایران به حدود 4100 کیلومتر می‌رسد؛ بردی که از نظر تئوریک بخش‌های وسیعی از اروپا را در تیررس آن‌ها قرار می‌دهد.
در نتیجه، تهدید احتمالی ایران علیه اروپا فقط به این معنا نیست که اروپا طرفی مستقیم در جنگ باشد، بلکه به استفاده از خاک، پایگاه‌ها و منافع آن به‌عنوان اهرم فشار بر واشنگتن مربوط می‌شود.
اگر تهران از مرحله بررسی این سناریوها به اجرای آن‌ها برسد، این امر فقط به معنای گسترش جغرافیایی جنگ نخواهد بود، بلکه کشورهای اروپایی عضو ناتو را در برابر آزمونی مستقیم درباره تعهدات دفاعی‌شان قرار می‌دهد و ممکن است رویارویی آمریکا و ایران را به بحرانی امنیتی گسترده‌تر تبدیل کند که از خاورمیانه فراتر می‌رود.
- تقارن سه پرونده امنیتی و بن‌بست دیپلماتیک؛ آیا احتمال حمله مجدد به ایران افزایش یافته است؟
- تشدید جنون‌آمیز اعدام‌ها در ایران؛ ۶۰۴ قربانی در ۹ ماه به عنوان ابزار ارعاب و بقای رژیم
- اولتیماتوم واشینگتن به تهران؛ توقف غنی‌سازی شرط پایان جنگ هفت‌ماهه
- ثبت رکورد بی‌سابقه در حملات موشکی به نفتکش‌ها و تهدید تازه سپاه پاسداران برای انسداد تنگه هرمز
- عملیات “فجر یمن”؛ آیا وابستگی به ایران پایان “حوثی‌ها” را تسریع می‌کند؟
