کلیسای بانوی دمشق اعلام کرد که همه مظاهر جشن را لغو کرده و از یکشنبه نخل به بعد، تنها به برگزاری دعا در داخل کلیسا بسنده خواهد کرد؛ تصمیمی که در پی تنشهای امنیتی فزاینده اتخاذ شده و نگرانی عمیقی را در میان خانوادهها درباره امنیت فرزندانشان برانگیخته است.
این تصمیم بازتابدهنده وضعیت احتیاط شدید در سوریه است؛ آن هم پس از تشدید خشونتهای دارای ماهیت طایفهای و قومی، در فاصلهای کوتاه از فضای همبستگیای که کلیسا در ابتکارهای اجتماعی اخیر خود به نمایش گذاشته بود.
از «طلع البدر علینا» تا لغو «یکشنبه نخل»
زمان زیادی از صحنه باشکوهی که دسته پاتریارکی «مار افرام سریانی» در کلیسای بانوی دمشق اجرا کرد نگذشته است؛ زمانی که نغمههای سرود «طلع البدر علینا» را برای تبریک عید فطر به مسلمانان سوری در آغاز ماه مارس جاری نواخت.
این ابتکار که بهعنوان پیامی از صلح و روحیه باز توجهها را جلب کرده بود، امروز با واقعیتی امنیتی روبهرو شده که کلیسا را واداشت در بیانیهای رسمی، لغو جشن «یکشنبه نخل» و اکتفا به دعا را اعلام کند.
کلیسا توضیح داد که لغو رژههای پیشاهنگی و اجرای موسیقی، در پاسخ به شرایط تازهای صورت گرفته که با نگرانی ملموس مردمی همراه است؛ امری که حفظ امنیت مؤمنان را به اولویتی بدل کرده که بر جلوههای معمول شادی در هفته آلام و یکشنبه نخل پیشی گرفته است.
تنش در سقیلبیه
این اقدامات احتیاطی بهطور مستقیم با وخامت امنیتی در شهر سقیلبیه در حومه حماه، با اکثریت مسیحی، مرتبط است؛ جایی که رویدادها با یک درگیری محلی آغاز شد و بهسرعت به خشونت و حملاتی گسترش یافت که مغازهها و اموال عمومی را هدف قرار داد.
ماجرا به همینجا ختم نشد، بلکه با ورود افراد مسلح نقابدار از مناطق مجاور، اوضاع وخیمتر شد؛ افرادی که حملاتی را علیه محلههای غیرنظامیان انجام دادند و این حملات با شکستن مغازهها، تعرض به غیرنظامیان و نیز تیراندازی در چندین منطقه همراه بود؛ حادثهای که نگرانیهایی را درباره پیامدهای آن برای صلح مدنی و ارزشهای همزیستی میان گروههای محلی برانگیخت.
روز بعد، شهر سقیلبیه شاهد تجمع اعتراضی بود که شمار زیادی از ساکنان در آن شرکت کردند و حملات شبانهای را که به آنها شده بود محکوم کردند. معترضان شعارهایی از جمله «رسانه سوریه دروغگوست» و «خواستار محاکمه عناصر امنیت عمومیِ دخیل هستیم» سر دادند.
دیدهبان سوری حقوق بشر گفت شرکتکنندگان، آنچه را پوشش رسانهای گمراهکننده رسانههای رسمی و همسو خواندند، محکوم کردند؛ پوششی که آنچه رخ داد را بهصورت یک نزاع اتفاقی تصویر کرد که نیروهای امنیتی برای پایان دادن به آن مداخله کردهاند.
ساکنان تأکید کردند که ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد این شهرک هدف حمله گروههای بزرگی قرار گرفته است؛ افزون بر آنچه کوتاهی یا همدستی گشتهای وابسته به امنیت عمومی در هنگام وقوع رویدادها دانستند.
فراخوانهای اروپایی برای تحقیق
از سوی دیگر، وزارت خارجه قبرس خواستار تسریع در تکمیل تحقیقات مربوط به رویدادهای سقیلبیه و پاسخگو کردن مسئولان آن شد.
این وزارتخانه در بیانیهای اعلام کرد که گزارشها درباره حملات با ماهیت طایفهای که مسیحیان را در حماه و حمص هدف قرار داده، مایه نگرانی شدید است.
این وزارتخانه همچنین بر ضرورت حفاظت از حقوق و امنیت همه سوریها، فارغ از پیشینه دینی یا قومی آنان، تأکید کرد و گفت ادغام مسالمتآمیز و گذار فراگیر، دو عنصر اساسی برای وحدت سوریه و همکاری با اتحادیه اروپا هستند.
وزارت خارجه یونان نیز اعلام کرد که با نگرانی شدید وضعیت شهر سقیلبیه با اکثریت یونانی ارتدوکس را دنبال میکند. این وزارتخانه خواستار اجرای سریع تحقیقات اخیر اعلامشده از سوی دولت سوریه درباره رویدادهای اخیر شد.
وزارت خارجه یونان بار دیگر خواستار گذاری مسالمتآمیز شد که از حقوق همه سوریها، فارغ از پیشینه دینی یا قومی آنان، محافظت کند.
خشونت طایفهای فزاینده
نافع النادر، یکی از ساکنان سقیلبیه، به خبرگزاری امریکایی “آسوشیتد پرس” گفت: «جوانانی درِ خانهام را شکستند و بخاریِ گازوئیلی را لگد زدند که باعث آتش گرفتن یکی از اتاقها شد. آنها تلاش کردند اتاق دیگری را هم آتش بزنند، اما پس از آنکه یکی از همسایهها برای کمک شتافت، ناکام ماندند؛ پیش از آنکه همان همسایه از سوی یکی از مهاجمان با چوب مورد ضربوشتم قرار گیرد.»
این خبرگزاری نوشت: «از زمان سقوط نظام اسد در دسامبر 2024، افراد متعلق به اقلیتهای علوی، دروزی و مسیحی هدف حملات افراد مسلحِ وفادار به حاکمان جدید اسلامگرای کشور قرار گرفتهاند. صدها نفر کشته شدهاند؛ از جمله علویان در ساحل سوریه در مارس سال گذشته و دروزیها در استان سویداء در ژوئیه 2025.»
این خبرگزاری افزود که دولتِ رئیسجمهور انتقالی، احمد الشرع، حملات علیه اقلیتها را محکوم کرده است، اما بسیاری آن را به چشمپوشی یا ناتوانی در مهار گروههای مسلحی متهم میکنند که در پی ادغام آنهاست.
تحلیلگران بر این باورند که تنشهای دارای ماهیت طایفهای و قومی در سوریه، که از مارس 2025 با هدف قرار دادن علویان آغاز شد، سپس در ژوئیه به دروزیها گسترش یافت و در ادامه به رویدادهای حلب و شرق فرات علیه کردها رسید، از یک اختلال ساختاری در نحوه مواجهه قدرت جدید ــ با پیشینه جهادی ــ با تکثر دینی و قومی در جامعه سوریه پرده برمیدارد.
- میان تکذیبها و گمانهزنیها؛ تماسهای قطر برای احیای مذاکرات واشنگتن و تهران
- خاورمیانه پس از حضور آمریکا؛ موازنههای تازه و کاهش نفوذ ایران
- بازخوانی پیام رهبر جدید جمهوری اسلامی؛ موازنه قدرت منطقهای و دکترین بازدارندگی در پرتو تشدید تنشها
- جهش تاریخی دلار به کانال ۲۴۰ هزار تومان؛ سایه سنگین نااطمینانی بر اقتصاد و فلج بازارهای مصرف
- ثبت تورم نقطهای ۸۳.۸ درصدی و جهش ۱۱۸ درصدی کالاها؛ توهم مهار گرانی در سایه افت موقت شاخص ماهانه
