داده‌های تازه از تغییری چشمگیر در ماهیت رابطه میان گروه «حوثی» وابسته به تهران و سازمان تروریستی «القاعده» در شبه‌جزیره عربی پرده برمی‌دارد.
این رویارویی‌های پراکنده، به‌تدریج به سطحی از هماهنگی غیرمستقیم رسیده که منافع مشترک بر آن حاکم است؛ هماهنگی‌ای که از طریق شبکه‌های قاچاقی شکل گرفته که میان یمن و شاخ آفریقا امتداد یافته است.
مسیرهای دریایی خارج از نظارت
تحلیلی از مرکز پژوهشی «جیمزتاون» در واشنگتن، به قلم پژوهشگر لوک زاکیدیس، این تحول را همکاری‌ای «عمل‌گرایانه» توصیف می‌کند که بر پایه تبادل منافع و فارغ از اختلافات ایدئولوژیک شکل گرفته است؛ اختلافاتی که سال‌ها دو طرف را از هم جدا می‌کرد.
بر اساس این تحلیل، این رابطه دیگر به توقف درگیری یا تفاهم‌های اعلام‌نشده محدود نیست، بلکه گسترش یافته و حوزه‌های حساس‌تری را نیز دربر گرفته است؛ از جمله سلاح‌های سبک، قطعات پهپادها و همچنین بهره‌گیری از تجربه‌های قاچاق و شبکه‌های حمل‌ونقل غیررسمی.
این گزارش گسترش نقش شبکه‌های قاچاق دریایی میان یمن و سومالی را رصد می‌کند؛ جایی که گمان می‌رود سازمان تروریستی «القاعده» در شبه‌جزیره عربی نقش واسطه را برای پیوند دادن «حوثی‌ها» با «حرکت الشباب سومالی» ایفا کرده باشد.
این شبکه‌ها به قایق‌های کوچک و سنتی متکی هستند که ردیابی آن‌ها دشوار است و برای انتقال سلاح و تجهیزات از طریق خلیج عدن، در مسیرهای متغیری که از نظارت بین‌المللی می‌گریزند، به کار گرفته می‌شوند.
به گفته این تحلیل، این امتداد دریایی کانال‌های تأمین بیشتری در اختیار گروه «حوثی» قرار داده است؛ در مقابل، گروه‌های مرتبط با «القاعده» نیز از جریان ورود سلاح و تجهیزات، از جمله قطعات مرتبط با پهپادها، بهره‌مند شده‌اند.
خطرناک‌ترین فناوری در این معادله
این گزارش اشاره می‌کند که خطرناک‌ترین بخش این توافق، انتقال فناوری نظامی است؛ به‌ویژه پهپادهای کم‌هزینه‌ای که می‌توان آن‌ها را با منابع محدود ساخت یا به کار گرفت.
این ابزارها که ممکن است هزینه آن‌ها از ۱۰ هزار دلار فراتر نرود، به گروه‌های مسلح امکان می‌دهد با هزینه‌ای اندک حملات دقیقی انجام دهند؛ موضوعی که سطح تهدید را حتی فراتر از یمن افزایش می‌دهد.
این تحلیل همچنین نشانه‌هایی از پیشرفت این روند ارائه می‌کند؛ از تبادل اسرا در سال‌های گذشته گرفته تا تفاهم‌هایی برای توقف هدف‌گیری، و در نهایت هماهنگی میدانی محدود، همراه با گزارش‌هایی درباره برنامه‌ریزی مشترک برای برخی عملیات‌ها.
محدودیت‌های پابرجا
با وجود این تحول، تحلیل یادشده می‌گوید این همکاری همچنان با محدودیت‌هایی روبه‌رو است؛ از جمله توان محدود لجستیکی «حوثی‌ها»، ملاحظات ایران درباره گسترش ندادن دامنه انتقال فناوری‌های حساس و نیز پیچیدگی‌های تولید.
اما جمع‌بندی کلی این گزارش به این سمت متمایل است که روند رو به رشد این همکاری ممکن است ادامه یابد؛ مسئله‌ای که راه را برای گسترش بیشتر فناوری نظامی میان گروه‌های مسلح در یمن و فراتر از آن، به‌ویژه در شاخ آفریقا، باز می‌کند.
به این ترتیب، سلاح به نخستین حلقه اتصال میان سازمان‌هایی تبدیل شده که در ظاهر از یکدیگر دورند، اما یک هدف مشترک آن‌ها را به هم پیوند می‌دهد: افزایش نفوذ با کمترین هزینه ممکن، حتی اگر این امر به بهای ثبات کل منطقه تمام شود.
- بحران پایدار در جنوب‌شرق؛ تلاقی آتش و مانیفست در سیستان و بلوچستان
- سایه رویارویی پنهان بر فراز لندن و دبی؛ بازداشت تبعه دوتابعیتی، تحقیقات تروریسم در امارات و تشدید بحران دیپلماتیک با ایران
- گسترش عملیات “طرد اقتصادی” آمریکا؛ تحریم خودروسازی، راه‌آهن و شبکه پنهان مالی رژیم ایران
- فلج شدن ناوگان اشباح جمهوری اسلامی در آب‌های آسیا؛ سرگردانی ده‌ها نفتکش و سقوط درآمد نفتی تهران به صفر
- نزدیک‌شدن دلار به مرز ۲۶۰ هزار تومان؛ تکرار الگوی برخورد امنیتی-قضایی در مواجهه با تکانه‌های ارزی
