در تحولی قابلتوجه که از تشدیدی بیسابقه در رویارویی میان واشنگتن و تهران پرده برمیدارد، وزارت دفاع آمریکا «پنتاگون» اعلام کرد که بیش از پنجاه هزار سرباز آمریکایی هماکنون در پشتیبانی از عملیات «خشم حماسی» در خاورمیانه مشارکت دارند و تأکید کرد که از زمان آغاز عملیات نظامی، حملاتی علیه بیش از ده هزار موضع در داخل خاک ایران انجام شده است.
کینگزلی ویلسون، سخنگوی این وزارتخانه، گفت نیروهای آمریکایی همچنان «بر حریمهای هوایی و دریایی برتری دارند»؛ اشارهای به تداوم عملیات آنها علیه آنچه «تهدیدهای ناشی از نظام ایران» توصیف کرد.
تقویت نیروها و تصمیمهایی در دست بررسی
به نوشته روزنامه «نیویورک تایمز» به نقل از یک مقام نظامی آمریکایی، شمار نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه از مرز پنجاه هزار سرباز گذشته است؛ افزایشی نزدیک به ده هزار نفر نسبت به سطح معمول، آن هم در سایه تشدید تنش با ایران. او توضیح داد که استقرار حدود دو هزار و پانصد تفنگدار دریایی «مارینز» و دو هزار و پانصد سرباز اضافی، به افزایش شمار کل کمک کرده است؛ در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور، با ورود جنگ به دومین ماه خود، گزینههای نظامی گستردهتری را بررسی میکند.
این روزنامه فاش کرد که سناریوهای مطرحشده شامل انجام یک حمله گسترده و کنترل یک جزیره یا بخشهایی از خاک ایران است؛ در چارچوب تلاشها برای باز کردن تنگه هرمز به روی کشتیرانی دریایی که در پی حملات ایران مختل شده است.
گزارشها همچنین به اعزام حدود دو هزار سرباز از لشکر هشتادودوم هوابرد به منطقه اشاره کردند؛ در حالی که محل استقرار آنها اعلام نشده، اما در محدودهای قرار دارد که امکان اجرای حملات علیه ایران را فراهم میکند، با این احتمال که از آنها برای کنترل جزیره «خارک» استفاده شود؛ جزیرهای که مرکز صادرات نفت ایران در خلیج به شمار میرود.
هشدارها درباره محدودیت توان نظامی
اما کارشناسان نظامی، بنا بر گزارش این روزنامه، هشدار دادند که نیرویی با شمار پنجاه هزار سرباز که بخش بزرگی از آن در دریا مستقر است، برای هرگونه عملیات زمینی گسترده بسیار محدود به شمار میرود. آنها یادآور شدند که اسرائیل از اکتبر ۲۰۲۳ برای عملیات خود در نوار غزه بیش از سیصد هزار سرباز بسیج کرده است، در حالی که شمار نیروهای ائتلاف تحت رهبری ایالات متحده برای اشغال عراق در سال ۲۰۰۳ در مراحل نخست به حدود دویست و پنجاه هزار سرباز میرسید.
کارشناسان افزودند که کنترل کشوری به وسعت ایران، که مساحت آن حدود یکسوم مساحت سرزمین اصلی ایالات متحده است و نزدیک به نودوسه میلیون نفر جمعیت دارد، با استفاده از نیرویی متشکل از تنها پنجاه هزار سرباز، مأموریتی ناممکن است؛ افزون بر دشواری حفظ این کنترل در سایه پیچیدگیهای جغرافیا، عوارض طبیعی و زرادخانه بزرگ نظامی ایران.
در همین زمینه، مجله فرانسوی «لوپوئن» گزارش داد که واشنگتن در حال آمادهسازی برای اعزام بین دو هزار تا سه هزار سرباز اضافی از لشکر هشتادودوم هوابرد، در کنار حدود پنج هزار تفنگدار دریایی است؛ همراه با طرحهایی برای ارسال نیروهای کمکی بیشتر که ممکن است به ده هزار سرباز برسد.
عملیات محدود به جای تهاجم همهجانبه
برآوردها نشان میدهد که مجموع نیروهایی که ممکن است در این عملیاتها به کار گرفته شوند، میتواند به حدود هفده هزار سرباز برسد؛ در چارچوب عملیات میدانی که احتمالاً هفتهها ادامه خواهد داشت، بیآنکه به سمت تهاجمی همهجانبه مانند جنگهای پیشین برود، بلکه از طریق اجرای حملات متمرکز و عملیات ویژه در داخل خاک ایران.
سناریوهای مطرحشده شامل هدف قرار دادن مواضع راهبردی است که برجستهترین آنها جزیره خارک است؛ جزیرهای که شریان حیاتی صادرات نفت ایران به شمار میرود، در کنار اهدافی مرتبط با برنامه هستهای، در تلاشی برای تضعیف توان اقتصادی و نظامی تهران.
در سایه این تشدید تنش، مواضع دولت آمریکا میان تهدید به حسم نظامی و تأکید بر امکان دستیابی به توافق در نوسان است؛ امری که بازتابدهنده وضعیتی مبهم درباره مسیر نهایی جنگ است، در حالی که هشدارها درباره خطرات لغزش درگیری به سوی رویارویی گستردهتر در منطقه افزایش یافته است.
پاسخ ایرانی با «آتش»
در سوی دیگر، پاسخ ایران تند و مستقیم بود؛ بهطوری که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، هشدار داد که نیروهای کشورش «در انتظار سربازان آمریکایی هستند» و در پیامی که رسانههای رسمی آن را منتشر کردند، تأکید کرد که ایران «هر نیروی آمریکایی را که تلاش کند وارد خاک ایران شود، زیر آتش خواهد گرفت».
اظهارات او همزمان با رسیدن سه هزار و پانصد سرباز آمریکایی دیگر به منطقه مطرح شد؛ موضوعی که فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد آنها بخشی از یک واحد به رهبری ناو جنگی «یواساس طرابلس» هستند که همچنین شامل توانمندیهای هجومی و ترابری نیز میشود.
ورود این نیروهای کمکی همزمان شد با گزارشی که روزنامه «واشنگتن پست» منتشر کرد و در آن آمده بود پنتاگون خود را برای هفتهها عملیات زمینی در ایران آماده میکند؛ در حالی که مقامهای آمریکایی هنوز تأیید نکردهاند که آیا نیروهای زمینی بهطور رسمی مستقر خواهند شد یا نه.
بر لبه یک رویارویی منطقهای
قالیباف طرف آمریکایی را متهم کرد که «در علن به مذاکره اشاره میکند، اما در خفا برای حمله زمینی برنامهریزی میکند»؛ اشارهای به آنچه او دوگانگی در موضع آمریکا دانست. او بدینترتیب تأکید کرد که تهران تهدیدهای نظامی را جدی میگیرد و برای هر سناریوی احتمالی آماده میشود؛ در حالی که رویاروییهای آشکار میان دو طرف وارد نخستین ماه خود شده و تنش در منطقه رو به افزایش است.
همه این نشانههای میدانی، از حیث حجم آرایش نظامی و نوع اهداف مطرحشده، بازتاب میدهد که منطقه بر آستانه مرحلهای خطرناکتر ایستاده است؛ مرحلهای که ممکن است از مرزهای درگیری محدود فراتر رود و به یک رویارویی منطقهای گسترده بینجامد، بهویژه در سایه پایبندی هر طرف به گزینههای حداکثری خود و آمادگیاش برای آزمودن خطوط قرمز.
- سقوط قدرت خرید و تعمیق بحران معیشت؛ شکاف سهبرابری حداقل دستمزد و سبد هزینههای خانوار
- دیپلماسی در سایه تنش؛ مرزهای عملگرایی پکن در شراکت راهبردی با تهران
- افول اهرم راهبردی رژیم در تنگه هرمز؛ ماجراجوییهای پرهزینه تهران در برابر رونق صادرات نفت آمریکا
- چشمانداز انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا؛ راههای پیشروی جمهوریخواهان برای حفظ اکثریت مجلس نمایندگان
- بازتاب سالگرد «زن، زندگی، آزادی»؛ همزمانی اعتصابات مدنی با مطالبه بینالمللی برای پیگرد کیفری آمران سرکوب
