معاون وزیر ارتباطات با انتقاد از تداوم قطع دسترسی به شبکه جهانی، این اقدام را عامل فروپاشی تدریجی سیستمهای اقتصادی دانست؛ در حالی که سخنگوی دولت بر تداوم محدودیتها به دلیل شرایط جنگی تأکید دارد.
به گزارش وبسایت خبری، احسان چیتساز، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در اظهاراتی که روز شنبه ۲ مه ۲۰۲۵ (۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۴) منتشر شد، نسبت به پیامدهای جبرانناپذیر قطع دسترسی به اینترنت بینالمللی هشدار داد. وی با اشاره به نشست مدیران بخش خصوصی با علی لاریجانی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی، اعلام کرد که در این جلسات بهوضوح تأکید شده بود که «قطع کامل اینترنت، پرهزینهترین سناریو برای اقتصاد ملی است».
اگرچه تاریخ دقیق این نشست اعلام نشده، اما با توجه به مرگ علی لاریجانی در ۱۶ مارس ۲۰۲٦ (۲۶ اسفند ۱۴۰٤)، گمان میرود این جلسه در نخستین روزهای آغاز درگیریهای نظامی میان آمریکا، اسرائیل و ایران برگزار شده باشد.
بحران در زنجیره تأمین و فروپاشی سیستمهای دیجیتال
احسان چیتساز با تبیین پیوند ناگسستنی کسبوکارهای مدرن با شبکهی جهانی، اظهار داشت که امنیت، پایداری و منطق عملکرد بسیاری از فعالیتهای اقتصادی بر پایهی اینترنت شکل گرفته است. وی هشدار داد که جدایی از این شبکه در شرایط بحرانی، تنها یک محدودیت ساده نیست، بلکه میتواند به «فروپاشی تدریجی یا ناگهانی عملکرد سیستمهای اقتصادی و دیجیتال» منجر شود.
معاون وزیر ارتباطات همچنین به اختلال در زنجیرهی تأمین دیجیتال اشاره کرد و افزود: «در نبود اینترنت بینالمللی، کسبوکارها توانایی رصد و مدیریت وضعیت تأمین و توزیع را از دست میدهند. این بنبست اطلاعاتی در شرایط بحرانی، مستقیماً به کمبود کالا و اختلال در ارائهی خدمات راهبردی و حیاتی به شهروندان میانجامد.»
ناکارآمدی شبکه ملی اطلاعات در پوشش نیازهای تجاری
این مقام مسئول در بخش دیگری از سخنان خود، به نقد شیوهی اجرای طرح «شبکه ملی اطلاعات» پرداخت. چیتساز با «بسیار نامناسب» خواندن روند اجرای این پروژه، اذعان کرد که این شبکهی داخلی حتی در بهترین حالت نیز تنها قادر به پوشش بخشی از کارکردهای داخلی است و نمیتواند جایگزین پیوندهای بینالمللی شود. وی تصریح کرد که با گذشت زمان، هنوز آدرسهای پروتکل اینترنت (IP) بسیاری از کسبوکارها در این بستر متصل نشده است.
این انتقادات در حالی مطرح میشود که وزارت ارتباطات در دولت مسعود پزشکیان، مسئولیت قطع گستردهی ارتباطات در سه نوبه اخیر را نپذیرفته و اتخاذ این تصمیمات را به نهادهای بالادستی و امنیتی نسبت داده است.
تقابل دیدگاهها در دولت و گزارش نهادهای نظارتی
در مقابل اظهارات معاون وزیر ارتباطات، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، روز شنبه در جمع خبرنگاران از عملکرد شبکهی داخلی دفاع کرد. وی مدعی شد که تمامی خدمات مبتنی بر بستر اینترنت داخلی در حال انجام است. مهاجرانی در خصوص زمان وصل مجدد اینترنت بینالمللی اظهار داشت: «به دلیل قرار داشتن در شرایط جنگی، تصمیمگیری در این باره منوط به نظر نهادهای مختلف حاکمیتی است.»
همزمان، نهاد ناظر بر وضعیت اینترنت جهانی، «نتبلاکس»، در گزارشی تأیید کرد که خاموشی اینترنت در ایران وارد دهمین هفتهی خود شده است. طبق این گزارش، اکنون ۶۴ روز از «قطع تقریباً کامل ارتباط شبکههای داخلی با جهان» میگذرد؛ وضعیتی که پس از یک دورهی جنگ ۳۹ روزه و بهرغم برقراری آتشبس، همچنان ادامه یافته است. پیش از این نیز در جریان اعتراضات دیماه و جنگ ۱۲ روزهی سال گذشته، دسترسی کاربران ایرانی به شبکهی جهانی بهطور کامل قطع شده بود.
