در حالی که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا از توان مقاومت محدود ایران خبر میدهد، گزارشها از نقض آتشبس و تبادل آتش در آبهای منطقه حکایت دارند.
روزنامه «واشینگتنپست» در گزارشی اختصاصی به نقل از منابع آگاه اطلاعاتی (اردیبهشت ۱۴۰۵)، از برآورد محرمانه جدید سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیآیای) خبر داد که به سیاستگذاران دولت ترامپ ارائه شده است.
بر اساس این ارزیابی، جمهوری اسلامی ایران در صورت ادامه محاصره دریایی کامل توسط ایالات متحده در تنگه هرمز و بنادر، قادر است حداکثر سه تا چهار ماه مقاومت کند و ماشین نظامی و اقتصادی خود را تا حدی فعال نگه دارد. این گزارش تأکید دارد که تهران پیش از مواجهه با فشار اقتصادی شدید، زمان قابل توجهی برای مانور دارد.
این ارزیابی سیآیای همزمان با ادعاهای دونالد ترامپ مبنی بر موفقیتآمیز بودن حملات هوایی و نزدیک بودن «فروپاشی» رژیم ایران منتشر شده و نشان میدهد که عملیات نظامی تاکنون نتوانسته تهران را به عقبنشینی راهبردی یا تسلیم وادار کند. تحلیلگران بر این باورند که درگیریها ممکن است طولانی، فرسایشی و پرهزینه شود، به ویژه با توجه به حفظ بخش عمدهای از زرادخانه موشکی و پهپادی ایران.
گزارش واشینگتنپست به نقل از چندین منبع مطلع تأکید میکند که ایران حدود ۷۵ درصد از پرتابگرهای متحرک موشکی و حدود ۷۰ درصد از ذخایر موشکی پیش از جنگ خود را حفظ کرده است. تهران موفق شده بسیاری از تأسیسات ذخیرهسازی زیرزمینی را مجدداً فعال کند، موشکهای آسیبدیده را تعمیر نماید و حتی تولید برخی موشکها را تکمیل کند. این یافتهها سؤالاتی جدی درباره خوشبینی کاخ سفید ایجاد کرده است.
تنشهای دریایی و نقض احتمالی آتشبس
همزمان، خبرگزاری تسنیم و منابع نظامی ایرانی از وقوع درگیریهای جدید در خلیج فارس و تنگه هرمز خبر دادهاند. طبق این گزارشها، در پی اقدامات نیروهای آمریکایی علیه نفتکشهای ایرانی که试图 نقض محاصره داشتند، نیروی دریایی ایران با «آتش سنگین» پاسخ داده است.
فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) نیز تأیید کرده که نیروهایش دو نفتکش ایرانی بدون بار را هدف قرار داده و غیرفعال کردهاند تا از ورود به بنادر ایران جلوگیری شود. در مقابل، ایران این اقدامات را نقض آتشبس دانسته و هشدار داده که در صورت ادامه فشار، پاسخهای قاطعتری خواهد داد. با وجود توقف موقت تبادل آتش، کارشناسان نظامی نسبت به فروپاشی کامل آتشبس در روزهای آتی ابراز نگرانی کردهاند.
این تنشها در حالی رخ میدهد که محاصره دریایی آمریکا — که بخشی از استراتژی «فشار حداکثری» برای باز کردن تنگه هرمز و محدود کردن درآمدهای نفتی ایران است — ادامه دارد. با این حال، گزارش سیآیای حاکی است که تأثیر اقتصادی این محاصره تا چند ماه آینده محدود خواهد ماند و ایران همچنان از مسیرهای جایگزین، ذخایر استراتژیک و شبکههای تأمین خارجی استفاده میکند.
تحلیلگران معتقدند این ارزیابی محرمانه میتواند بر تصمیمگیریهای آتی واشینگتن تأثیر بگذارد، به خصوص در شرایطی که هزینههای نظامی آمریکا افزایش یافته و قیمت جهانی نفت تحت تأثیر قرار گرفته است. در حالی که ترامپ بر لزوم توافق سریع تأکید دارد، گزارش سیآیای تصویری واقعبینانهتر از تابآوری تهران ارائه میدهد و احتمال درگیریهای طولانیمدت را مطرح میکند.
