در حالی که تنش‌ها میان جمهوری اسلامی و ائتلاف ایالات متحده و اسرائیل به نقطه‌ی بحرانی و سرنوشت‌سازی رسیده است، گزارش‌های واصله از اتاق‌های جنگ و پایتخت‌های سیاسی همچنین اظهارات رئیس جمهور آمریکا نشان‌دهنده‌ی پایان یافتن صبر دیپلماتیک و جدی‌تر شدن گزینه‌ی نظامی است.
شامگاه شنبه ۲۶ اردیبهشت، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در مصاحبه‌ای تلفنی با شبکه‌ی بی‌اف‌ام فرانسه، آخرین اتمام‌حجت‌های خود را خطاب به مقامات تهران مطرح کرد. او با اشاره به وضعیت متزلزل کنونی هشدار داد که “در صورت عدم توافق با ایران، لحظات بسیار سختی در انتظار این کشور خواهد بود.” بە گفتەی ترامپ مقامات جمهوری اسلامی برخلاف شعارهای تند رسانه‌ای، در نهان “خواستار توافق هستند.” او در مصاحبه با این رسانه‌ی فرانسوی تأکید کرد که اگرچه زمان دقیق حصول توافق مشخص نیست، اما “به نفع ایران است که به توافق تن دهد.”
آخرین اتمام‌حجت؛ هشدارهای ترامپ و چراغ سبز برای حمله‌ی نظامی
تنها چند ساعت قبل از هشدارهای دونالد ترامپ در شبکە بی‌اف‌ام فرانسه، روزنامه اسرائیلی معاریو نیز در گزارشی به نقل از منابع آگاه فاش کرد که دولت ایالات متحده در روزهای اخیر آمادگی خود را برای دادن “چراغ سبز” به اقدام نظامی نشان داده است. این تصمیم در شرایطی اتخاذ می‌شود که تلاش‌های دیپلماتیک به بن‌بست رسیده و به گفته‌ی این منابع، “پنجره‌ی دیپلماتیک به سرعت در حال بسته شدن است.” اگرچه هنوز فرمان نهایی صادر نشده، اما اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه “لحظات سختی در انتظار ایران است”، نشان می‌دهد که واشینگتن خود را برای سناریوی پس از شکست مذاکرات آماده کرده است.
این آمادگی برای جنگ، تنها در سطح کلام باقی نمانده است. روزنامه نیویورک‌تایمز در گزارش مفصلی به نقل از مقامات خاورمیانه‌ای مدعی شد که آمریکا و اسرائیل در حال برنامه‌ریزی برای از سرگیری حملات احتمالی در اوایل هفته‌ی آینده هستند. این برنامه‌ها شامل بمباران هوایی اهداف نظامی و زیرساختی و همچنین عملیات‌های ویژه‌ی زمینی است. استقرار حدود ۵۰۰۰ تفنگدار دریایی و ۲۰۰۰ چترباز از لشکر ۸۲ هوابرد ارتش ایالات متحده در منطقه، نمایی عریان از یک تدارکات فشرده برای جنگ را به تصویر می‌کشد که می‌تواند ثبات نیم‌بند خاورمیانه را به کلی نابود کند.
تدارکات فشرده برای حمله؛ از سایت اتمی اصفهان تا جزیره خارک
طبق گزارش‌های منتشر شده، اهداف اصلی ائتلاف آمریکا و اسرائیل در صورت وقوع جنگ، مراکز حساس هسته‌ای و شریان‌های اقتصادی ایران خواهد بود. نیروهای عملیات ویژه اعزام شده به منطقه مأموریت دارند تا در صورت صدور دستور، به سایت اتمی اصفهان نفوذ کرده و مواد هسته‌ای را از دسترس خارج کنند. همچنین، موضوع تصرف جزیره خارک به عنوان اصلی‌ترین پایانه‌ی صادرات نفت ایران، جدی‌تر از هر زمان دیگری در دستور کار قرار گرفته است. اگرچه دستیاران دونالد ترامپ می‌گویند او هنوز تصمیم نهایی را نگرفته، اما حضور هزاران نیروی پشتیبانی در منطقه، نشان‌دهنده‌ی آمادگی برای یک درگیری تمام‌عیار است.
این تهدیدات نظامی در حالی مطرح می‌شود که زیرساخت‌های اقتصادی ایران تحت فشار تحریم‌ها فرسوده شده‌اند. هرگونه آسیب به مراکز تولید انرژی یا مسیرهای صادراتی، نه تنها ضربه‌ای به حکومت، بلکه شوکی عظیم به معیشت مردمی است که هم‌اکنون نیز برای تأمین نان شب با دشواری روبرو هستند. لجاجت در میز مذاکره و به تعویق انداختن توافقی که به گفته‌ی ترامپ “به نفع ایران است”، عملاً امنیت ملی و سلامت شهروندان را به قمار گذاشته است.
فروپاشی توان دفاعی و محاصره‌ی همه‌جانبه در آب‌های جنوب
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در مصاحبەای با شبکه فاکس‌نیوز، تصویری ویرانگر از وضعیت نظامی ایران ارائه داد. او مدعی شد که حکومت ایران دیگر عملاً نیروی دریایی و هوایی ندارد و تمامی تجهیزات آن‌ها نابود شده است. دونالد ترامپ با لحنی تند اعلام کرد: “آن‌ها ۱۵۹ کشتی داشتند که همه‌شان حالا کف دریا هستند.” او همچنین تأکید کرد که کشتی‌های مین‌گذار ایران از بین رفته‌اند و قایق‌های تندروی باقی‌مانده نیز به سادگی هدف قرار می‌گیرند. این سخنان نشان‌دهنده‌ی آن است که از دید واشینگتن، توان بازدارندگی نظامی جمهوری اسلامی به حداقل رسیده است.
چند ساعت پیشتر از این تهدیدات لفظی، ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، رسماً اعلام کردە بود که محاصره‌ی دریایی ایران با قاطعیت در حال اجراست. بر اساس بیانیه‌ی سنتکام، تاکنون ۷۸ کشتی تجاری وادار به تغییر مسیر شده‌اند و ۴ شناور نیز برای تضمین اجرای محاصره از کار افتاده‌اند. این محاصره‌ی دریایی که پس از بی‌نتیجه ماندن مذاکرات مستقیم آغاز شد، عملاً بنادر ایران را به بن‌بست کشانده است. در حالی که ایران تنگه هرمز را مسدود کرده، نیروهای آمریکایی تنها به تعداد محدودی از کشتی‌های حامل کمک‌های بشردوستانه اجازه عبور می‌دهند. این فشار دریایی، مستقیماً واردات کالاهای اساسی را تحت تأثیر قرار داده و باعث جهش قیمت‌ها در بازارهای داخلی شده است.
بن‌بست در مذاکرات؛ پنج فرصت سوخته برای رسیدن به توافق
در حالی که دونالد ترامپ تأکید می‌کند ایران در باطن خواستار توافق است، اما واقعیت‌های مذاکراتی حکایت از یک سردرگمی عمیق در میان مقامات جمهوری اسلامی دارد. ترامپ فاش کرد که حکومت ایران در طول دوران آتش‌بس، “۵ بار” تا آستانه‌ی توافق کامل پیش آمده، اما در آخرین لحظه عقب‌نشینی کرده است. او با لحنی انتقادی گفت: “یک جای کارشان ایراد دارد. هر بار که توافق می‌کنند، روز بعد انگار نه انگار که با هم حرف زده‌ایم.”
در حالی که عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، مدعی دریافت پیام‌های مثبت از واشینگتن است، دونالد ترامپ پیشنهادهای ایران را غیرقابل قبول می‌داند. اصرار مقامات ایرانی بر به تعویق انداختن بحث غنی‌سازی، از سوی آمریکا به عنوان تاکتیکی برای وقت‌کشی تعبیر شده است. این فرصت‌سوزی‌های مکرر، همان “لحظات سختی” را رقم زده است که ترامپ در مصاحبه‌ی اخیر خود به آن اشاره کرد.
هزینه‌ی سنگین لجاجت بر دوش شهروندان
در حالی که دونالد ترامپ از مردم آمریکا می‌خواهد فشارهای اقتصادی ناشی از این تقابل را تحمل کنند، مردم ایران در وضعیتی به مراتب وخیم‌تر به سر می‌برند. انزوای بین‌المللی، محاصره‌ی دریایی و تهدید به حمله‌ی نظامی، فضایی از ناامیدی و اضطراب را در جامعه پراکنده است.
لجاجت مقامات حکومتی در نپذیرفتن واقعیت‌های بین‌المللی و به تعویق انداختن توافقی که به گفته‌ی ترامپ به نفع کشور است، ایران را به لبه‌ی پرتگاه نظامی کشانده است. اگر دیپلماسی در این “لحظات سخت” راهی برای خروج از بحران نیابد، هزینه‌ی ویرانی زیرساخت‌ها و تلفات انسانی بر دوش مردمی خواهد بود که پیشاپیش زیر بار تورم و سوءمدیریت خرد شده‌اند. زمان برای ایران به سرعت در حال از دست رفتن است.
