درخواست رسمی سئول از تهران برای شفاف‌سازی درباره حمله به کشتی «اچ‌ام‌ام نامو»

در پی وقوع حادثه برای یک فروند کشتی باری متعلق به کره جنوبی در تنگه هرمز، وزارت امور خارجه این کشور خواستار اعلام موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران در این خصوص شد. چو هیون، وزیر امور خارجه کره جنوبی، در گفت‌وگوی تلفنی با همتای ایرانی خود، بر ضرورت تداوم ارتباطات و رایزنی‌های دوجانبه جهت تضمین امنیت در این آبراه راهبردی تأکید کرد.

مقامات رسمی در سئول اعلام کردند که کشتی باری «اچ‌ام‌ام نامو» (HMM Namu) در تاریخ ۴ مه ۲۰۲۶ (۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵) هدف اصابت «دو پرتابه ناشناس» قرار گرفته است. این شناور که با پرچم پاناما و تحت مدیریت شرکت کشتیرانی کره‌ای «اچ‌ام‌ام» فعالیت می‌کرد، در نتیجه این حمله دچار آسیب در بدنه و آتش‌سوزی در بخش موتورخانه شد.

وزارت امور خارجه کره جنوبی روز جمعه ۱۵ مه ۲۰۲۶ (۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵) خبر داد که این کشتی آسیب‌دیده را به سلامت به کشور منتقل کرده است. اگرچه تصاویر دوربین‌های مداربسته حضور هواگردهای دخیل در این حمله را ثبت کرده‌اند، اما به گفته مقامات سئول، شناسایی دقیق نوع و مبدأ پرواز آن‌ها تاکنون امکان‌پذیر نبوده است. پیش از این، یک مقام آگاه در دولت کره جنوبی احتمال دخالت کشوری غیر از ایران در این حادثه را ضعیف ارزیابی کرده بود.

پیشینه ائتلاف راهبردی سئول و واشینگتن

روابط دفاعی و راهبردی میان ایالات متحده آمریکا و کره جنوبی ریشه در جنگ کره (۱۹۵۰-۱۹۵۳ میلادی / ۱۳۲۹-۱۳۳۲ شمسی) دارد. معاهده دفاع متقابل که در سال ۱۹۵۳ (۱۳۳۲ شمسی) منعقد شد، سنگ‌بنای ائتلافی پایدار است که تا به امروز با استقرار حدود ۲۸ هزار و ۵۰۰ سرباز آمریکایی در خاک کره جنوبی ادامه یافته است. سئول اکنون به عنوان یکی از متحدان اصلی غیرناتو (Major Non-NATO Ally) واشینگتن شناخته می‌شود.

نیروهای نظامی آمریکا در کره جنوبی

کره جنوبی همواره در ائتلاف‌های بین‌المللی تحت رهبری آمریکا نقشی فعال ایفا کرده است. این کشور پس از اعزام دومین نیروی بزرگ به جنگ ویتنام در دهه ۱۹۶۰ میلادی، در سال ۲۰۰۴ (۱۳۸۲-۱۳۸۳ شمسی) نیز حدود ۳ هزار و ۶۰۰ سرباز تحت عنوان «لشکر زیتون» به عراق اعزام کرد. این نیروها که عمدتاً در مناطق کوردستانی (اربیل) مستقر بودند، تا سال ۲۰۰۸ (۱۳۸۶-۱۳۸۷ شمسی) در زمینه‌های بازسازی، کمک‌های بشردوستانه و تأمین امنیت فعالیت کردند. این مشارکت‌های نظامی علاوه بر تقویت پیوندهای راهبردی، امتیازات اقتصادی و امنیتی قابل‌توجهی را برای سئول به ارمغان آورده است.

توازن میان امنیت و اقتصاد در سیاست خارجی سئول

کره جنوبی در مواجهه با تهدیدات منطقه‌ای، از جمله فعالیت‌های هسته‌ای کره شمالی و نفوذ روزافزون نظامی و اقتصادی چین، به شدت به چتر حمایتی آمریکا وابسته است. با این حال، سئول ناگزیر به ایجاد توازن میان وابستگی امنیتی به واشینگتن و نیاز به تعاملات اقتصادی با پکن است.

تحلیلگران بر این باورند که حضور کره جنوبی در ائتلاف‌های جهانی، از «ترس رها شدن» توسط آمریکا می‌کاهد؛ اما همزمان نگرانی‌هایی مبنی بر «گرفتار شدن» در درگیری‌های دور از شبه‌جزیره، نظیر تنش‌های تنگه هرمز، وجود دارد. این موضوع به ویژه با توجه به واردات ۷۰ درصدی نفت خام کره جنوبی از این آبراه راهبردی، به یک چالش جدی بدل شده است.

پیچیدگی روابط ایران و کره جنوبی در بستر تنش‌های خاورمیانه

پرچم‌های کره جنوبی و جمهوری اسلامی ایران

روابط تهران و سئول در سال‌های اخیر تحت تأثیر مسائلی نظیر مسدودسازی دارایی‌های ایران در سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۸-۱۳۹۹ شمسی) و همکاری‌های نظامی ایران و کره شمالی با فراز و نشیب‌هایی همراه بوده است. در جریان تنش‌های اخیر خاورمیانه که از فوریه و مارس ۲۰۲۶ (بهمن و اسفند ۱۴۰۴) شدت یافت، سئول تلاش کرد با اعزام فرستاده ویژه و رایزنی‌های مداوم، رویکردی بی‌طرفانه اتخاذ کند.

در حالی که ایران پیش‌تر کره جنوبی را کشوری «غیرخصمانه» توصیف کرده و امکان عبور مشروط کشتی‌های این کشور را مطرح ساخته بود، حمله به «اچ‌ام‌ام نامو» معادلات دیپلماتیک را پیچیده کرده است. علیرغم وجود شواهدی مبنی بر دخالت احتمالی در این حادثه، دولت لی جائه میونگ با احتیاط فراوان عمل می‌کند تا از تشدید تنش‌ها پیش از نشست‌های مهم بین‌المللی جلوگیری نماید.

در نهایت، حادثه تنگه هرمز بار دیگر نشان داد که امنیت ملی کره جنوبی فراتر از مرزهای شبه‌جزیره و در پیوند مستقیم با تحولات راهبردی جهانی است. سئول اکنون در پی آن است تا با اتخاذ دیپلماسی فعال، میان تعهدات ائتلافی با آمریکا و ضرورت‌های اقتصادی در خاورمیانه، مسیری ایمن برای منافع ملی خود ترسیم کند.

آرش یزدی

آرش یزدی

روزنامه‌نگار و ویراستار بخش فارسی

0 0 أصوات
امتیاز مقاله
0 نظرات
أقدم
جدیدترین الأكثر تقييم