در حالی که منطقه در میانه یک آتش‌بس شکننده و تحت فشار سنگین محاصره دریایی قرار دارد، گزارش‌های دریافتی از کانون‌های قدرت در تهران نشان‌دهنده چرخشی خطرناک به سوی بن‌بست کامل دیپلماتیک است. بر اساس اطلاعات موثقی که از سوی منابع بلندپایه ایرانی درز کرده است، آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، در فرمانی صریح مخالفت خود را با خروج اورانیوم غنی‌سازی شده از کشور اعلام کرده است. این تصمیم که مستقیماً با پیش‌شرط‌های اصلی ایالات متحده آمریکا و اسرائیل برای دستیابی به صلح دائمی در تضاد است، احتمال فروپاشی مذاکرات و آغاز دور جدیدی از درگیری‌های نظامی ویرانگر را به شدت افزایش داده است.
این لجبازی راهبردی در شرایطی صورت می‌گیرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، صراحتاً به مقامات اسرائیلی اطمینان داده است که هیچ توافق صلحی بدون خروج کامل ذخایر اورانیوم با غنی‌سازی بالا از خاک ایران امضا نخواهد شد. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل نیز اعلام کرده است که تا زمان برچیده شدن کامل توانمندی اتمی و موشکی ایران و پایان حمایت از گروه‌های نیابتی، جنگ را پایان‌یافته تلقی نمی‌کند. با این حال، تهران با نادیده گرفتن واقعیت‌های اقتصادی و خطر نابودی زیرساخت‌های کشور، بار دیگر گزینه تقابل را بر تعامل ترجیح داده است.
اصرار رهبری جدید بر حفظ ذخایر اتمی؛ عبور از خط قرمز مذاکرات صلح
فرمان اخیر آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای مبنی بر اینکه “اورانیوم در ایران باقی خواهد ماند”، عملاً به معنای بستن درهای دیپلماسی در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران است. منابع آگاه در تهران به خبرگزاری رویترز اعلام کرده‌اند که مقامات ارشد نظام بر این باورند که واگذاری ذخایر اورانیوم، کشور را در برابر حملات آینده آسیب‌پذیرتر می‌کند. این نگاه امنیتی صلب، در حالی بر فضای سیاسی کشور حاکم شده است که ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران هیچ توجیه غیرنظامی ندارد و از نظر جامعه جهانی، تنها گامی کوتاه تا ساخت سلاح اتمی فاصله دارد. اصرار بر حفظ این مواد، عملاً مردم ایران را به سپر بلای جاه‌طلبی‌های هسته‌ای حاکمیت تبدیل کرده است.
همزمان با این مواضع سخت‌گیرانه، دکتر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، در فضای مجازی تلاش کرده است تا با ادبیاتی دوپهلو، تسلیم در برابر فشارها را “توهم” توصیف کند. وی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی اکس نوشت: “وادار کردن ایران به تسلیم از طریق اجبار، چیزی جز توهم نیست.” اگرچه او از باز بودن مسیرهای دیپلماتیک سخن می‌گوید، اما واقعیت‌های میدانی و فرامین صادر شده از سوی رهبری نشان می‌دهد که دولت در اتخاذ تصمیمات کلان راهبردی عملاً فاقد قدرت اجرایی است و تنها نقش مجری سیاست‌های تهاجمی نظام را ایفا می‌کند.
پیام صوتی قالیباف؛ بهره‌برداری سیاسی از سفره‌های خالی مردم
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز در سومین پیام صوتی خود، ابعاد دیگری از این سیاست‌های تنش‌زا را آشکار کرد. وی با اشاره به “تحرکات آشکار و پنهان دشمن”، مدعی شد که ایالات متحده در یک “چالشی راهبردی” گرفتار شده و بین پایان جنگ یا شروع دوباره آن مردد است. قالیباف اصرار دارد که ایران باید با افزایش “تاب‌آوری اقتصادی” و تقویت آمادگی نظامی، دشمن را از محاسبات خود ناامید کند. اما او در همین پیام اعتراف می‌کند که مردم با “مشکلات اقتصادی سنگین” و جهش قیمت کالاهای اساسی همچون برنج، مرغ و گوشت دست و پنجه نرم می‌کنند.
رئیس مجلس شورای اسلامی با وجود اعتراف به کاهش قدرت خرید مردم، ریشه این بحران‌ها را نه در سیاست‌های کلان هسته‌ای و منطقه‌ای، بلکه در “خطاهای محاسباتی دشمن” و برخی “ناکارآمدی‌های مدیریتی” جستجو می‌کند. وی از مردم می‌خواهد که در برابر فشارهای معیشتی ایستادگی کنند تا نظام بتواند مطالبات خود را در مذاکرات به کرسی بنشاند. این به معنای آن است که حاکمیت آگاهانه هزینه‌های گزاف اقتصادی را به جامعه تحمیل می‌کند تا از اورانیوم غنی‌شده به عنوان اهرم فشار سیاسی استفاده کند، سیاستی که تا کنون دستاوردی جز انزوای بین‌المللی و فقر فزاینده نداشته است.
آرایش جنگی در سایه آتش‌بس؛ هماهنگی قوای نظامی و اجرایی برای تقابل
در ادامه این روند جنگ‌طلبانه، دکتر مسعود پزشکیان در دیدار با امیر سرلشکر حاتمی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران، بر لزوم تقویت بنیه دفاعی و آمادگی برای پاسخ‌های “قاطع و پشیمان‌کننده” تأکید کرد. در این دیدار، رئیس‌جمهور ضمن تقدیر از عملکرد نیروهای مسلح در تقابل با آمریکا و اسرائیل، تصریح کرد که دولت با تمام ظرفیت برای نوسازی تجهیزات و تقویت زیرساخت‌های عملیاتی در کنار ارتش خواهد بود.
امیر سرلشکر حاتمی نیز در این دیدار با ارائه گزارشی از وضعیت یگان‌های تحت امر خود، مدعی شد که ارتش از دوره آتش‌بس برای بازآماد و ارتقای توان رزمی استفاده کرده است. وی با ادبیاتی تهدیدآمیز تأکید کرد که هرگونه اقدام ماجراجویانه با پاسخی “پشیمان‌کننده” مواجه خواهد شد.
این لفاظی‌های نظامی، در حالی که کشور ایران تحت محاصره دریایی قرار دارد و مسیرهای حیاتی تأمین کالا با بحران مواجه هستند، نشان‌دهنده گسست عمیق میان اولویت‌های حاکمان و نیازهای اولیه شهروندان ایرانی است.
چشم‌انداز تاریک صلح؛ آیا جنگ دوباره آغاز خواهد شد؟
مواضع اخیر مقامات تهران، از آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای گرفته تا فرماندهان ارتش و رؤسای قوا، همگی به یک سو اشاره دارند: “عدم عقب‌نشینی از فعالیت‌های هسته‌ای به هر قیمتی”. این در حالی است که میانجی‌گری‌های کشورهایی نظیر پاکستان نیز به دلیل پافشاری ایران بر “حق غنی‌سازی” و حفظ ذخایر اورانیوم در داخل کشور، به بن‌بست رسیده است. دونالد ترامپ هشدار داده است که واشینگتن تنها چند روز دیگر برای دریافت “پاسخ‌های درست” صبر خواهد کرد و پس از آن، آماده از سرگیری حملات هوایی گسترده است. وی تاکید کرد موضوع هستەای ایران به زودی، به هر شکلی، به پایان می‌رسد.
