در میان دود آتشی که خانههای دهها خانواده را در یکی از اردوگاههای اقشار بهحاشیهراندهشده در منطقهای مشخص در صنعا بلعید، ساکنان بیش از هر چیز چشمانتظار کمکهای فوری برای تأمین سرپناه و غذا بودند؛ اما به گفته ساکنان، این فاجعه خیلی زود به فرصتی تازه برای جذب نیرو و سربازگیری تبدیل شد.
منابع آگاه گفتند گروه «حوثی» مورد حمایت تهران، در هفتههای اخیر کارزارهای میدانی خود را در محلههای فقیر و تجمعهای مسکونی متعلق به آسیبپذیرترین اقشار در صنعا و إب تشدید کرده و از وخامت معیشت و فروپاشی اقتصادی برای جذب جوانان و نوجوانان به اردوگاههای آموزشی خود سوءاستفاده کرده است.
کمک در برابر پیوستن به جبههها
در اردوگاه حاشیهنشینان در خیابان الزبیری صنعا، یکی از ساکنان به «الشرق الأوسط» گفت ناظران «حوثی» دریافت کمکهای امدادی را به اعزام یکی از اعضای خانواده به اردوگاههای آموزشی گره زدهاند.
او که نخواست نامش فاش شود، افزود: «پس از آتشسوزی، منتظر کمک برای نجات خانوادههای آسیبدیده بودیم، اما صحبتها بر جوانانِ توانمند برای جنگ متمرکز شد و به برخی خانوادهها گفته شد اولویت کمک با کسانی است که بپذیرند یکی از پسرانشان را اعزام کنند.»
به گفته منابع، این گروه بر خانوادههایی تمرکز کرده که منابع درآمد خود را از دست دادهاند یا خانههایشان آسیب دیده است و در برابر فرستادن فرزندانشان به آنچه «دورههای نظامی و فرهنگی» مینامد، وعده کمک غذایی، مبالغ نقدی و حقوق ماهانه میدهد.
منابع میگویند این گروه تاکنون دهها نیروی تازهجذبشده از میان فرزندان اقشار بهحاشیهراندهشده را به اردوگاههای آموزشی در صنعا و ذمار منتقل کرده و سپس شماری از آنان را، در چارچوب تقویت مستمر نیروی انسانی اعزامی به خطوط درگیری، راهی جبهههای مأرب و تعز کرده است.
به گفته منابع محلی، این جذب نیرو تنها به سوءاستفاده از نیاز اقتصادی محدود نمیشود، بلکه به محیطهایی نیز کشیده شده است که از انزوای اجتماعی، ضعف حمایت و نبود هرگونه حضور مؤثر نهادهای رسمی یا سازمانهای امدادی رنج میبرند.
افزایش سربازگیری در إب
در استان إب نیز منابع محلی از گسترش کارزارهای جذب نیرو در تجمعهای اقشار بهحاشیهراندهشده در مفرق جبله و مناطق دیگری در نزدیکی مرکز استان خبر دادند؛ جایی که در روزهای گذشته دهها جوان به اردوگاههای آموزشی خارج از شهر منتقل شدهاند.
فعالان حقوق بشری میگویند کسانی که با روندهای جذب نیرو مخالفت میکنند، با فشارهای گوناگون روبهرو میشوند؛ فشارهایی که از محرومیت از کمکها آغاز میشود و تا کارزارهای ارعاب اجتماعی در محلههای تحت کنترل گروه «حوثی» ادامه مییابد.
به گفته منابع، گروه «حوثی» در جریان عملیات جذب نیرو از شعارهایی مانند «یاری غزه» و «دفاع از حزبالله لبنان» بهعنوان ابزار بسیج استفاده میکند، در حالی که نیروهای تازهجذبشده به جبهههای داخلی جنگ در یمن فرستاده میشوند.
سالمندان در دایره بسیج
همزمان با کارزارهای جذب نظامی، گروه «حوثی» برنامههای بسیج فکری و دینی خود را نیز گسترش داده و از طریق دورههایی که زیر نظر نهاد اوقاف وابسته به این گروه در مسجدها و مراکز دینی برگزار میشود، سالمندان را در صنعا هدف گرفته است.
منابع میگویند این فعالیتها که تقریباً بهصورت روزانه برگزار میشود، از چارچوب سنتی موعظه فراتر رفته و بر مضامین بسیجگرایانه مرتبط با افکار این گروه و گفتمان سیاسی آن متمرکز شده است.
ناظران بر این باورند که گروه «حوثی» میکوشد نفوذ اجتماعی خود را در میان آسیبپذیرترین اقشار گسترش دهد؛ چه از راه سوءاستفاده از نیازهای معیشتی و چه با تشدید گفتمان بسیجگرایانه در محلههای مردمی، آن هم در سایه تداوم جنگ و وخامت اوضاع اقتصادی و انسانی در کشور.
