دور گفتگوهای امنیتی لبنان و اسرائیل در مقر وزارت دفاع آمریکا، «پنتاگون»، به یکی از طولانیترین دورهای مذاکره میان دو طرف تبدیل شد؛ گفتگوهایی که بیش از ۹ ساعت ادامه داشت و بر پروندههایی فراتر از تثبیت آتشبس، تا رسیدن به ترتیبات امنیتی گستردهتر در جنوب لبنان، متمرکز بود.
وزارت دفاع آمریکا اعلام کرد هیأتهای نظامی لبنان و اسرائیل با حضور معاون وزیر دفاع آمریکا «گفتوگوهای ثمربخشی» انجام دادند؛ گفتوگوهایی که بر ایجاد چارچوبهای امنیتی و ثبات منطقهای متمرکز بود و قرار است نتایج آن مبنایی برای مسیر سیاسی مورد انتظار در روزهای آینده باشد.
اطلاعات درزکرده از اسرائیل نشان میدهد پرونده سلاح «حزبالله» در کنار پهپادها و تأسیسات نظامی واقع در شمال رود لیتانی، در صدر گفتگوها قرار داشته است. هیأت اسرائیلی نقشهها و دادههای اطلاعاتی ارائه کرده که به گفته آنها، محلهای وابسته به حزبالله را مشخص میکند و از ارتش لبنان خواسته است برای برچیدن این تأسیسات و ضبط سلاحهایشان اقدام کند.
سلاح حزب در برابر عقبنشینی
به گزارش رسانههای اسرائیلی، بیروت در جریان این گفتگوها خواستار خروج نیروهای اسرائیلی از مناطقی در جنوب لبنان شده که همچنان در کنترل آنهاست، اما طرف اسرائیلی هرگونه عقبنشینی را به رفع آنچه «تهدیدهای امنیتی موجود» خوانده، مشروط کرده است.
همچنین اختلاف دیگری بر سر گزارشها درباره درخواست اسرائیل برای گسترش همکاری امنیتی میان دو طرف بروز کرد؛ موضوعی که محافل لبنانی آن را نزدیک به «عادیسازی امنیتی» توصیف میکنند، در حالی که بیروت تأکید دارد هر تصمیمی از این دست ماهیتی سیاسی دارد و در حیطه اختیارات هیئت نظامی نیست.
در مقابل، هیئت لبنانی بر سازوکار توسعه کمیته نظارت بر توقف اقدامات خصمانه تمرکز کرد و در عین حال تأکید داشت که مأموریت این هیئت فنی است و به حفظ حاکمیت لبنان و اجرای تعهدات متقابل مربوط میشود.
حمایت آمریکا و فشار بر حزبالله
این گفتوگوها همزمان با موضعی شفافتر از سوی آمریکا درباره درگیری جاری انجام شد؛ مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در تماس با جوزف عون، رئیسجمهور لبنان، بر حمایت واشینگتن از حاکمیت لبنان بر سراسر خاک این کشور تأکید کرد و در عین حال «حزبالله» مورد حمایت ایران را مسئول ادامه درگیریها دانست.
این موضع بازتابدهنده رویکرد آمریکا برای حمایت از مسیری است که به تقویت اقتدار دولت لبنان و کاهش نفوذ نیروهای مسلح خارج از نهادهای رسمی آن منجر شود؛ موضوعی که اسرائیل آن را شرطی اساسی برای هرگونه توافق بلندمدت در مرزها میداند.
در مقابل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت نیروهای اسرائیلی پس از آنکه به هزاران لبنانی دستور دادند روستاهای خود را ترک کنند، به مواضعی در شمال رود لیتانی در لبنان پیشروی کردهاند.
مذاکرات زیر آتش
با وجود ادامه روند مذاکرات، میدان همچنان ملتهب ماند. جنوب لبنان شاهد دهها حمله هوایی اسرائیل بود که کشته و زخمی بر جا گذاشت، از جمله غیرنظامیان و کودکان؛ همزمان گلولهباران توپخانهای و هشدارهای تخلیه در شماری از شهرکها ادامه یافت.
در مقابل، «حزبالله» اعلام کرد با استفاده از موشکهای هدایتشونده و پهپادهای تهاجمی، حملاتی علیه تانکها و خودروهای نظامی اسرائیل انجام داده و تأکید کرد که عملیاتش علیه نیروهای اسرائیلی در جنوب ادامه دارد.
همزمانی مذاکرات با تشدید تنش نظامی، ابعاد پیچیدگی پیش روی هرگونه تفاهم احتمالی را آشکار میکند؛ واشینگتن به سمت ترتیبات امنیتی جدیدی حرکت میکند که سلاح «حزبالله» را نیز در بر میگیرد، در حالی که بیروت اصرار دارد توقف حملات اسرائیل و خروج از اراضی لبنان، نقطه آغاز هر پیشرفت سیاسی است.
در سایه ادامه حملات و درگیریها، این پرسش همچنان مطرح است که آیا مذاکرات پنتاگون واقعاً زمینهساز توافقی گستردهتر خواهد شد یا صرفاً تلاشی برای مدیریت بحران و جلوگیری از کشیده شدن آن به جنگی فراگیرتر است.
