منابع ایرانی اعلام کردند تبادل پیامها میان تهران و واشینگتن از طریق میانجیها به حالت تعلیق درآمده است؛ اقدامی که آن را با تشدید تنشهای نظامی در لبنان توجیه کردەاند. ناظران این موضع را تلاشی برای برهم زدن معادلات مذاکرات و گسترش دامنه پروندههای معلق، بهجای تمرکز بر مسائل اصلی روی میز، میدانند.
خبرگزاری «تسنیم» نزدیک به «سپاه پاسداران» گزارش داد که تیم مذاکرهکننده ایران تصمیم گرفته گفتگوهای غیرمستقیم با ایالات متحده را متوقف کند و ادامه عملیات نظامی اسرائیل در لبنان را نقض شروط آتشبس دانسته است؛ شروطی که تهران اصرار دارد همه جبهههای منطقه را در بر بگیرد.
این موضع ایران در حالی مطرح میشود که تهران درباره پروندههایی حساستر از نگاه واشنگتن، از جمله برنامه هستهای، تحریمهای اقتصادی و ترتیبات کشتیرانی در تنگه هرمز، با فشارهای فزاینده روبهرو است؛ موضوعی که به باور تحلیلگران، راهی برای به تعویق انداختن تعهدات مذاکراتی پیچیدهتر به شمار میرود.
لبنان بهعنوان اهرم مذاکره
در همین چارچوب، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفت هر توافقی با ایالات متحده باید لبنان را نیز در بر بگیرد. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، نیز تشدید تنش از سوی اسرائیل و محاصره دریایی آمریکا را نشانه «پایبند نبودن واشنگتن به آتشبس» دانست.
اما گره زدن مذاکرات به وضعیت لبنان، از نگاه تحلیلگران، این پرسش را مطرح میکند که چرا تهران با وجود آنکه این گفتگوها اساساً برای حل اختلافات مربوط به برنامه هستهای، تحریمها و پروندههای امنیتی مستقیم میان دو طرف آغاز شده بود، بر وارد کردن چندین صحنه منطقهای به مسیر مذاکره اصرار دارد.
ناظران بر این باورند که ایران میکوشد با تبدیل صحنههای مرتبط با متحدانش، بهویژه لبنان، به اهرمهای فشار در مذاکره با واشنگتن، نفوذ منطقهای خود را حفظ کند؛ اقدامی که به آن امکان میدهد شرایط خود را بهبود ببخشد یا دادن امتیاز در پروندههای حساستر را به تعویق بیندازد.
توقف در تفاهمها
تصمیم به تعلیق تماسها پس از آن اتخاذ شد که گزارشهایی در روزهای گذشته از پیشرفت محدود در گفتگوهای غیرمستقیم میان دو طرف خبر داده بودند؛ آن هم در حالی که اخباری نیز درباره پیشنویس یک تفاهم اولیه درز کرده بود که شامل ترتیباتی برای کاهش تنش منطقهای و کاستن از بخشی از فشارهای اقتصادی اعمالشده بر ایران بود.
با این حال، تحولات اخیر تردید تحلیلگران را درباره تمایل تهران به حرکت بهسوی توافقی سریع تقویت کرده است؛ بهویژه با ادامه اختلافها بر سر تحریمها، داراییهای مسدودشده ایران و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز.
تحلیلگران معتقدند پیوند زدن مسیر مذاکره به جنگ جاری در لبنان، به ایران حاشیه مانور سیاسی بیشتری میدهد، اما در مقابل، بحرانهای منطقهای را طولانیتر میکند و شانس رسیدن به یک تفاهم جامع را پیچیدهتر میسازد؛ آن هم در شرایطی که کشورهای منطقه هزینه رویاروییهای ادامهدار را در خاک خود میپردازند.
