سایه جنگ ایران بر بازار فلزات؛ ایجاد ابرفشار در قیمت مس و آلومینیوم

بر اساس گزارش روزنامه فاینانشنال تایمز، درگیری‌های نظامی مرتبط با ایران باعث ایجاد یک “ابر-فشار” در بازار فلزات صنعتی نظیر مس و آلومینیوم شده است. تحلیل‌گران و مدیران ارشد این حوزه معتقدند تداوم شرایط دشوار در بازار، قیمت‌ها را برای سال‌های متمادی در سطوح بالا نگه خواهد داشت.

هم‌اکنون قیمت مس در نزدیکی بالاترین رکورد تاریخی خود قرار دارد و آلومینیوم نیز بالاترین سطح قیمتی در ۴ سال اخیر را تجربه می‌کند.

افزایش تقاضا از سوی مراکز داده برای سیم‌کشی و قفسه‌های سرور، در کنار نیاز گسترده به ساخت شبکه‌های برق و خودروهای برقی، موتور محرک این بازارها بوده‌اند. با این حال، طی ماه‌های اخیر تنش‌های خاورمیانه و خطر انسداد تنگه هرمز، ضربه سنگینی به زنجیره تأمین وارد کرده است. برخلاف بازارهای انرژی که از عرضه جهانی کافی برخوردارند، نگرانی‌ها درباره کمبود فلزات صنعتی حتی پیش از آغاز این جنگ وجود داشت.

اختلال در زنجیره تأمین و جهش هزینه‌های تولید

سرایت پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به بازارهای کالا، فراتر از حوزه نفت و گاز بوده است. کرگ میلر، مدیرعامل شرکت معدنی وال‌ترا پلاتینیوم، به فاینانشنال تایمز اعلام کرد که تقاضا برای فلزات به دلیل گذار انرژی و رشد هوش مصنوعی رو به افزایش است، اما عرضه جهانی به هیچ وجه رشد متناسبی نداشته است.

هم‌اکنون قیمت نفت خام برنت از ۷۲ دلار به بیش از ۹۰ دلار رسیده که این موضوع هزینه‌های عملیاتی معادن را از طریق گران شدن سوخت دیزل کامیون‌ها و تجهیزات معدنی افزایش داده است.

علاوه بر سوخت، قیمت اسید سولفوریک که ماده‌ای حیاتی در استخراج معادن مس و نیکل است، به دلیل اختلال در پالایشگاه‌ها بیش از ۲ برابر شده است. جیمز هیتر، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری در مؤسسه اوریون ریسورس اکویتیز، معتقد است که بازارهای کالا با مشکلات ساختاری مواجه هستند و باید انتظار افزایش چشم‌گیر قیمت‌ها را داشت. تنش‌های منطقه‌ای باعث شده است تا تأمین مواد اولیه برای بسیاری از معادن بزرگ جهان در شیلی و کنگو با دشواری مواجه شود.

بحران عرضه مس و پیش‌بینی‌های نهادهای مالی

اختلال در تولید نفت باعث شده است که قیمت گوگرد، به عنوان محصول جانبی پالایش، افزایش یابد و این امر تولید مس را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. طبق تحلیل مؤسسه وود مکنزی، کمبود گوگرد می‌تواند ۱۲۵ هزار تن از تولید مس جمهوری دموکراتیک کنگو را حذف کند. همچنین امی گاوئر، تحلیل‌گر بانک مورگان استنلی، هشدار داد که ۲۰۰ هزار تن از تولید مس در شیلی نیز به دلیل این اختلالات و محدودیت‌های صادراتی چین در معرض خطر قرار دارد.

ضربه مستقیم درگیری‌ها به تولید آلومینیوم

تأثیر جنگ بر صنعت آلومینیوم بسیار مستقیم بوده است، زیرا خاورمیانه حدود ۱۰ درصد از تولید جهانی آلومینیوم تصفیه شده را در اختیار دارد. شرکت‌های بزرگی مانند آلبا (Alba) و ای‌جی‌ای (EGA) پس از حملات اخیر که به زیرساخت‌های آن‌ها آسیب زد، ناچار به کاهش تولید شدند. همچنین بسته شدن مسیرهای دریایی، رساندن مواد اولیه آلومینا به کارخانه‌های ذوب را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. کوبوس لوتس، مدیرعامل شرکت پان افریکن ریسورسز (Pan African Resources)، معتقد است که شرکت‌های معدنی اکنون باید سال‌ها کمبود سرمایه‌گذاری را جبران کنند.

در این میان، افزایش قیمت سوخت باعث شده است که برخی کشورها سرمایه‌گذاری در امنیت انرژی و منابع تجدیدپذیر را تسریع کنند. این اقدام در میان‌مدت تقاضا برای مس و آلومینیوم را بیش از پیش افزایش خواهد داد. با وجود خوش‌بینی شرکت‌های معدنی به افزایش قیمت‌ها، برخی اقتصاددانان هشدار می‌دهند که اگر جنگ ایران منجر به رکود اقتصادی جهانی شود، ممکن است تقاضا برای این فلزات به شدت آسیب ببیند و بازار با افت ناگهانی مواجه شود.

شوک عرضه؛ تهدیدی نوین برای رشد اقتصاد جهانی

پل بلاکسهام، اقتصاددان ارشد بانک اچ‌اس‌بی‌سی (HSBC)، این وضعیت را یک “ابر-فشار” ناشی از شوک عرضه توصیف می‌کند. او تأکید کرد که برخلاف چرخه‌های قبلی، این بار محرک اصلی قیمت‌ها نه قدرت تقاضا، بلکه اختلال در عرضه است. این وضعیت اگرچه برای تولیدکنندگان مس و آلومینیوم سودآور است، اما به عنوان یک شوک منفی بزرگ برای اقتصاد جهانی عمل می‌کند. یکی از شاخص‌های کلیدی، میزان تخریب تقاضا در اثر قیمت‌های بالاست که فعلاً نشانه‌ای از آن دیده نمی‌شود.

ژان سباستین پلاند، مدیر اجرایی شرکت آیلند کیبلز، اعلام کرد که مشتریان همچنان حاضر به پرداخت هزینه‌های بالا برای خرید کابل‌های مسی در پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر هستند.

 فاینانشنال تایمز در پایان خاطرنشان می‌کند که هزینه‌های بالای تولید در نهایت به مصرف‌کنندگان نهایی منتقل می‌شود. تداوم تنش‌های نظامی و سیاسی پیرامون ایران، بازار فلزات را به عرصه‌ای برای تقابل عرضه و تقاضا تبدیل کرده که برنده نهایی آن قیمت‌های صعودی و بازنده آن ثبات اقتصاد جهانی خواهد بود.