هنوز توافق آمریکا و ایران پیامهای اطمینانبخشی درباره تردد دریایی در تنگه هرمز مخابره نکرده بود که آبهای نزدیک سواحل یمن شاهد حادثه امنیتی تازهای شد؛ حادثهای که در آن یک کشتی تجاری هدف تیراندازی افراد مسلح قرار گرفت؛ رخدادی که نشان میدهد خطرات پیرامون یکی از مهمترین گذرگاههای دریایی جهان همچنان پابرجاست.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا «UKMTO» اعلام کرد یک کشتی تجاری در حالی که در ۱۰۵ مایل دریایی شمالشرقی شهر عدن در حرکت بود، هدف تیراندازی افراد مسلحی قرار گرفت که سوار بر دو قایق کوچک بودند.
این نهاد اعلام کرد دو قایق تا فاصله چهار متری به کشتی نزدیک شدند و سپس افراد مسلح به سوی آن آتش گشودند. تیم امنیتی کشتی نیز به منبع تیراندازی پاسخ داد و در پی آن مهاجمان از منطقه عقبنشینی کردند. این نهاد تأکید کرد خدمه در سلامت هستند و هیچگونه تلفات یا خسارت فوری ثبت نشده است.
تاکنون هیچ طرفی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است، اما این حادثه در منطقهای رخ داده که در ماههای گذشته شاهد حملات مکرر به کشتیهای تجاری بوده و گروه «حوثی» همسو با تهران مسئولیت برخی از آنها را در چارچوب تنشهای خاورمیانه بر عهده گرفته است.
آزمونی زودهنگام برای گذرگاههای دریایی
این حادثه چند ساعت پس از اجرایی شدن یادداشت تفاهم امضاشده میان ایالات متحده آمریکا و ایران رخ داد؛ تفاهمی که بر ازسرگیری کامل کشتیرانی در تنگه هرمز در یک بازه زمانی مشخص، در برابر ترتیبات سیاسی، اقتصادی و امنیتی میان دو طرف تأکید دارد.
در نشانهای از بازگشت تردد در این تنگه، دادههای رهگیری کشتیها امروز پنجشنبه نشان داد سه نفتکش غولپیکر با پرچم عربستان سعودی از تنگه هرمز عبور کردهاند؛ نفتکشهایی که حدود شش میلیون بشکه نفت خام حمل میکردند.
با وجود آنکه حمله مسلحانه دور از هرمز رخ داد، بار دیگر یادآور شد که امنیت کشتیرانی در منطقه تنها به یک گذرگاه وابسته نیست، بلکه به شبکهای از مسیرهای راهبردی بههمپیوسته مربوط میشود که از خلیج عربی آغاز میشود، از تنگه هرمز میگذرد و تا خلیج عدن و تنگه بابالمندب امتداد مییابد.
تشدید نگرانیها
این نگرانیها با هشدارهای مؤسسه بریتانیایی چتم هاوس افزایش یافته است؛ نهادی که معتقد است هرگونه اختلال همزمان در کشتیرانی در تنگه هرمز و تنگه بابالمندب میتواند به آشفتگی گسترده در تجارت جهانی و زنجیرههای تأمین منجر شود.
این مؤسسه اشاره کرد که بحران اخیر هرمز، میزان وابستگی بینالمللی به شمار محدودی از گذرگاههای حیاتی دریایی را آشکار کرده و هشدار داد تهدیدهایی که یکی از این نقاط را هدف بگیرد، ممکن است بهسرعت آثار خود را به بازارهای انرژی و حملونقل دریایی در سراسر جهان منتقل کند.
در همین راستا، پیت هیگسیث، وزیر جنگ آمریکا، تأکید کرد که ایالات متحده آمریکا آماده است در صورتی که ایران به تعهدات خود در یادداشت تفاهم پایبند نماند، عملیات نظامی خود را علیه این کشور از سر بگیرد. او با تأکید بر اینکه تنگه هرمز یک گذرگاه بینالمللی دریایی است، گفت واشنگتن به رصد تحولات مرتبط با امنیت کشتیرانی در منطقه ادامه خواهد داد.
در حالی که به نظر میرسد تردد کشتیها در هرمز در حال بازیابی است، حادثه کشتی در سواحل یمن نشان میدهد آزمون ثبات گذرگاههای دریایی هنوز پایان نیافته و توجهها بیش از پیش به بابالمندب و خلیج عدن، بهعنوان حلقه بعدی در معادله امنیت دریایی منطقه، معطوف شده است.
