سخنان انتقادی مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان، درباره وضعیت بحرانی اقتصادی ایران و لزوم انعطاف در مذاکرات با ایالات متحده، همچنان بازتاب گسترده‌ای یافته است. وی روز جمعه، ۲۳ اکتبر (۱ آبان)، در خطبه‌های نماز جمعه زاهدان، با اشاره به فشارهای شدید معیشتی بر شهروندان، تاکید کرد که ایران با «شدیدترین تورم» مواجه است و بسیاری در تامین نیازهای اولیه زندگی خود با مشکل روبرو هستند. او از مقامات جمهوری اسلامی ایران و آمریکا خواست برای دستیابی به توافق، از مواضع خود کوتاه بیایند و منافع ملی و رفاه مردم را در اولویت قرار دهند.
هشدار درباره بحران معیشت و مسئولیت حاکمیت
مولوی عبدالحمید، در سخنرانی روز گذشته خود که پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر امام جمعه اهل سنت زاهدان و خبرگزاری Axar.az آن را پوشش دادند، به صراحت از وضعیت اقتصادی کشور انتقاد کرد. وی مهار تورم و حفظ ارزش پول ملی را وظیفه دولت و حاکمیت دانست و هشدار داد که فشارهای خارجی و محدودیت‌های تجاری، شرایط اقتصادی و معیشتی مردم را دشوارتر کرده است. این روحانی برجسته اهل سنت تاکید کرد که ادامه وضعیت کنونی و بی‌توجهی به مطالبات اقشار مختلف جامعه، نارضایتی عمومی را افزایش می‌دهد و حاکمان نباید تصور کنند بدون رضایت مردم همچنان حق حکومت‌کردن دارند. او همچنین با اشاره به اعتراض‌های معلمان، کارمندان، بازنشستگان، پرستاران و بازاریان، وضعیت معیشتی مردم را «غیرقابل‌تحمل» توصیف کرد و از دولت، مجلس و فرماندهان نظامی خواست منافع ملی و شرایط معیشتی مردم را در تصمیم‌گیری‌های خود در اولویت قرار دهند.
بیشتر بخوانید: موج کم‌سابقه درگیری‌ها در سیستان و بلوچستان؛ اعلام کشته‌شدن ۱۰ عضو گروه‌های مسلح و بازداشت ۱۴ نفر در گزارش‌های سپاه و وزارت طلاعات
پیش‌بینی‌های نگران‌کننده صندوق بین‌المللی پول
انتقادات مولوی عبدالحمید در حالی مطرح می‌شود که گزارش‌های نهادهای بین‌المللی نیز تصویر نگران‌کننده‌ای از اقتصاد ایران ارائه می‌دهند. صندوق بین‌المللی پول در تازه‌ترین برآورد خود در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۱ مهر ۱۴۰۵)، پیش‌بینی کرده است که اقتصاد ایران در سال ۲۰۲۶ با رشد منفی ۷٫۶ درصدی کوچک شود و نرخ تورم به ۷۸٫۶ درصد برسد. این ترکیب از رکود و گرانی که با عنوان «رکود تورمی» شناخته می‌شود، فشار مستقیمی بر قدرت خرید خانوارها وارد می‌کند. بر اساس این گزارش، تورم ۷۸٫۶ درصدی به این معناست که سبدی از کالاها که امروز ۱۰ میلیون تومان قیمت دارد، حدود یک سال بعد نزدیک به ۱۷ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان هزینه خواهد داشت. رشد منفی اقتصادی نیز به معنای کاهش حجم کل کالا و خدمات تولیدشده در کشور است که پیامد آن کاهش فرصت‌های شغلی و کندی فروش در بسیاری از کسب‌وکارها خواهد بود. برخی دیگر از نهادهای مالی بین‌المللی مانند بانک جهانی نیز در اکتبر ۲۰۲۵ (مهر ۱۴۰۴) پیش‌بینی کرده بودند که تورم ایران در سال ۲۰۲۶ به کانال ۵۰ تا ۶۰ درصدی خواهد رسید و رشد اقتصادی نیز منفی خواهد ماند.
بیشتر بخوانید: شلیک مرگبار به گشت پلیس در محور بمپور بلوچسستان
بن‌بست در مذاکرات و ضرورت انعطاف دیپلماتیک
مولوی عبدالحمید در بخش دیگری از سخنان خود به تشدید تنش میان آمریکا و ایران پرداخت و تاکید کرد که خودداری هر یک از طرف‌های ایرانی و آمریکایی از گفتگو اشتباهی بزرگ است و دو طرف باید برای دستیابی به توافق، انعطاف نشان دهند و آماده امتیاز دادن و گرفتن باشند. این درخواست در شرایطی مطرح می‌شود که روابط تهران و واشینگتن در یک بن‌بست استراتژیک خطرناک قرار دارد و هیچ یک از طرفین آماده امتیاز دادن به نظر نمی‌رسد. عزمی بشاره، مدیرکل «مرکز پژوهش‌ها و مطالعات سیاستی عرب»، در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ (۲ آبان ۱۴۰۵) در گفت‌وگو با شبکه العربی، با اشاره به مذاکرات جاری میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری قطر، اظهار داشت که پیشرفت اساسی حاصل نشده است. وی تاکید کرد که وضعیت کنونی نمی‌تواند برای مدت طولانی ادامه پیدا کند و جهان به پایان دوره‌ای نزدیک می‌شود که مشخصه آن ابهام و بلاتکلیفی است. تحریم‌های جدید آمریکا علیه بخش‌های خودروسازی، راه‌آهن و صنایع سنگین ایران که در اکتبر ۲۰۲۶ (مهر ۱۴۰۵) اعمال شده، با هدف کاهش منابع درآمدی جمهوری اسلامی و افزایش فشار اقتصادی بر حکومت صورت گرفته است، هرچند کارشناسان اذعان دارند که این فشارها بر معیشت مردم نیز اثرگذار است.
بیشتر بخوانید: درگیری مسلحانه در زاهدان؛ تشدید چرخه ناامنی و چالش‌های رویکرد امنیتی در سیستان و بلوچستان
سابقه انتقادات صریح روحانی اهل سنت
مولوی عبدالحمید سابقه طولانی در انتقاد از سیاست‌های داخلی و خارجی جمهوری اسلامی دارد. او به عنوان پرنفوذترین شخصیت اهل سنت ایران شناخته می‌شود و مواضع او اغلب بازتاب گسترده‌ای در جامعه و رسانه‌ها پیدا می‌کند. وی پیش از این نیز در آوریل ۲۰۲۶ (فروردین ۱۴۰۵) و در ژوئیه ۲۰۲۶ (تیر ۱۴۰۵)، خواستار مذاکره مستقیم با آمریکا و اولویت قرار دادن منافع ملی و معیشت مردم در تصمیم‌گیری‌ها شده بود. او همچنین در فوریه ۲۰۲۶ (بهمن ۱۴۰۴) با انتقاد از حاکمیت نگاه‌های مذهبی و قومی پس از انقلاب ۱۳۵۷، ریشه بسیاری از مشکلات کنونی ایران را به قانون اساسی کشور و تصمیمات اتخاذ شده در زمان تدوین آن مرتبط دانسته بود. پس از اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، عبدالحمید به یکی از چهره‌های سیاسی این خیزش تبدیل شد و با انتقادات تندی از سرکوب‌های خشونت‌بار و تیراندازی به معترضان در زاهدان، شخص رهبر جمهوری اسلامی را «مسئول» این رخدادها دانست و نسبت به عواقب سرکوب‌ها هشدار داد.
بیشتر بخوانید: سایه‌روشن بحران معیشت در ایران؛ تلاقی فشارهای برون‌مرزی با ناکارآمدی‌های ساختاری
نگرانی‌های بین‌المللی از تشدید تنش‌ها
در کنار هشدارهای داخلی، جامعه بین‌المللی نیز نسبت به تشدید تنش‌ها میان ایران و آمریکا ابراز نگرانی کرده است. ژان نوئل-بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ (۱ آبان ۱۴۰۵) پس از دیدار با همتایان خود از کشورهای منطقه در استانبول، هشدار داد که هرگونه تشدید دوباره تنش‌ها میان ایران و آمریکا تنها به زیان طرفین تمام خواهد شد و احتمالا پیامدهای بسیار جدی برای قیمت هیدروکربن‌ها به همراه خواهد داشت. این اظهارات نشان‌دهنده نگرانی فزاینده از تاثیرات منطقه‌ای و جهانی ادامه این بن‌بست است. کارشناسان بین‌المللی نیز تاکید می‌کنند که ادامه وضعیت فعلی خطرناک است، زیرا دو طرف همچنان در شرایطی قرار دارند که نه به توافقی روشن رسیده‌اند و نه تکلیف ادامه درگیری را مشخص کرده‌اند. این شرایط، فشار مضاعفی بر اقتصاد جهانی و به ویژه بر معیشت مردم ایران وارد می‌کند که به گفته مولوی عبدالحمید، دیگر توان تحمل این فشارها را ندارند.
