ایران هم‌زمان با سخت‌تر کردن شروط سیاسی خود برای توافق با ایالات متحده، تحرکات نظامی‌اش را در خلیج افزایش داد. «سپاه پاسداران» امروز یکشنبه اعلام کرد که یک رادار پدافند هوایی آمریکا در بحرین را با شش پهپاد هدف قرار داده است. هم‌زمان، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، تأکید کرد که تهران ادامه وضعیت «نه جنگ، نه صلح» را نمی‌پذیرد و از آمادگی برای مذاکره یا رویارویی نظامی سخن گفت.
«سپاه پاسداران» ایران در بیانیه‌ای که رسانه‌های رسمی منتشر کردند، اعلام کرد نیروهایش سامانه رادار پدافند هوایی آمریکا در پایگاه هوایی الرفاع بحرین را با شش پهپاد هدف قرار داده‌اند. سپاه این عملیات را پاسخی به آنچه «تحرکات خصمانه آمریکا» خواند، توصیف کرد.
این خبر بار دیگر بحرین را در کانون تشدید تنش نظامی از سوی ایران قرار می‌دهد؛ آن هم در شرایطی که تأسیسات و زیرساخت‌های خلیج در معرض تهدیدند و نگرانی‌ها از گسترش دامنه رویارویی و پیامدهای آن برای امنیت کشورهای منطقه افزایش یافته است.
ایران این خبر را پس از آن اعلام کرد که وزارت کشور بحرین در ساعات بامداد دو هشدار امنیتی صادر کرد و از شهروندان و ساکنان خواست آرامش خود را حفظ کنند و به نزدیک‌ترین مکان امن بروند. هم‌زمان، نیروی دفاع بحرین اعلام کرد که سامانه‌های پدافند هوایی این کشور با چندین حمله هوایی ایران مقابله کرده‌اند.
مقام‌های آمریکایی و بحرینی اصابت مستقیم به راداری را که «سپاه پاسداران» از هدف قرار دادن آن خبر داده است، تأیید نکرده‌اند و میزان خسارت‌ها نیز به تأیید آن‌ها نرسیده است. در واکنش اولیه آمریکا نیز روایت ایران تأیید نشد.
این رویداد دو روز پس از آن رخ می‌دهد که «سپاه پاسداران» از هدف قرار دادن یک تأسیسات رادار هشدار زودهنگام متعلق به نیروهای آمریکایی در بحرین خبر داد. با این حال، فرماندهی مرکزی آمریکا انهدام این تأسیسات را تکذیب کرد و از رهگیری دو پهپاد ایرانی بدون خسارت یا تلفات خبر داد.
تشدید تنش نظامی هم‌زمان با تعیین شروط مذاکره
هم‌زمان با انتشار این خبر نظامی، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، لحن خود را در قبال واشنگتن تندتر کرد. او روز یکشنبه در جلسه علنی مجلس گفت تهران ادامه وضعیت «نه جنگ، نه صلح» را نمی‌پذیرد و برای مذاکره یا رویارویی نظامی آماده است.
قالیباف گفت برای کشورش تفاوتی ندارد که ایالات متحده خواهان مذاکره باشد یا ورود به جنگ. او افزود اگر واشنگتن شروط هفت‌گانه ایران را که به گفته او منطقی‌اند بپذیرد، دستیابی به توافق همچنان ممکن است.
او افزود هر اقدام نظامی تازه آمریکا با پاسخی روبه‌رو خواهد شد که نیروهای مسلح ایران محدوده جغرافیایی آن را تعیین می‌کنند؛ تهدیدی که نشان می‌دهد هم‌زمان با سخن گفتن از مسیر دیپلماتیک، گزینه نظامی نیز در مواضع ایران مطرح است.
قالیباف گفت تهران شروط خود برای دستیابی به توافق را با میانجیگری قطر منتقل کرده است. این شروط شامل رفع محاصره دریایی و تحریم‌های آمریکا، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران، پایان دادن به درگیری‌ها در همه جبهه‌ها و اعلام رسمی پایان جنگ است.
محاسبات واشنگتن و تهران
«رویترز» دیروز شنبه گزارش داده بود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در روزهای گذشته به احتمال خودداری از حمله به ایران اشاره کرده است؛ مشروط به اینکه ایالات متحده با اقدامات تحریک‌آمیز تازه‌ای از سوی تهران یا حوثی‌های یمن روبه‌رو نشود و در عین حال، محاصره دریایی آمریکا ادامه یابد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت با توجه به فشارهای اقتصادی اعمال‌شده بر ایران، واشنگتن در حال حاضر نیازی به عملیات نظامی بیشتر علیه این کشور ندارد.
این مواضع در حالی مطرح می‌شود که تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ همچنان با موانعی روبه‌روست، هرچند واشنگتن و تهران از بازگشت به رویارویی نظامی مستقیم و گسترده خودداری کرده‌اند.
جنگ در ۲۸ فوریه گذشته با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد و سپس با حملات موشکی و پهپادی تهران به پایگاه‌های آمریکایی و اهداف غیرنظامی در کشورهای خلیج، به سراسر منطقه گسترش یافت.
تنگه هرمز؛ اهرم فشار ایران
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین ابزارهای فشار ایران در این رویارویی است. «سپاه پاسداران» در بیانیه خود تأکید کرد که تنگه همچنان بسته است و ایالات متحده را به تلاش برای تحمیل ترتیباتی برای کشتیرانی متهم کرد که با واقعیت کنترل بر تنگه همخوانی ندارد. سپاه همچنین هشدار داد که هر حمله تازه آمریکا با پاسخی شدیدتر روبه‌رو خواهد شد.
تهدید ایران به بسته نگه داشتن تنگه، امنیت کشتیرانی و تأمین انرژی را نیز در معرض پیامدهای این رویارویی قرار می‌دهد؛ زیرا تأثیر هرگونه اختلال در این گذرگاه راهبردی به ایالات متحده محدود نمی‌شود و کشورهای خلیج و اقتصاد جهانی را نیز در بر می‌گیرد.
این تحولات نشان می‌دهد که تشدید تنش نظامی از سوی ایران با تلاش برای تحمیل شروط سیاسی و اقتصادی به واشنگتن همراه شده است؛ تلاشی که با تهدید به هدف قرار دادن منافع نظامی آمریکا در منطقه و استفاده از تنگه هرمز به‌عنوان اهرم فشار در مذاکرات دنبال می‌شود.
در نبود نشانه‌ای از تفاهم بر سر شروط پایان دادن به رویارویی، کشورهای خلیج و در رأس آن‌ها بحرین، همچنان در معرض پیامدهای ادامه تشدید تنش از سوی ایران قرار دارند. هم‌زمان، تهران برای تأثیرگذاری بر محاسبات واشنگتن، همچنان تهدید نظامی را با فشار بر کشتیرانی همراه می‌کند.
- حمله نظامی ایران به بحرین؛ افزایش تحرکات نظامی برای تحت فشار گذاشتن واشنگتن
- تلاش دولت فدرال عراق برای شکستن سد امنیتی گروه‌های مسلح و مهار قاچاق سازمان‌یافته انرژی در استان بابل
- سایه بازجویی‌های امنیتی بر فعالیت نهادهای مدنی در ترکیه؛ آزادی مشروط کارمند بنیاد هاینریش بل پس از احضار قضایی
- ادعاهای امنیتی جدید سپاه هم‌زمان با هشدار تشکل‌های حقوق بشری نسبت به شتاب‌گیری اعدام‌ها در ایران
- درخواست شورای همکاری خلیج فارس از سازمان ملل برای وادار کردن تهران به پرداخت غرامت حملات منطقه‌ای
