در حالی که تحولات دیپلماتیک میان تهران و واشینگتن در شهر دوحه به کانون توجه رسانههای جهان تبدیل شده است، انتشار خبری تکاندهنده از سوی وزارت امور خارجه ایالات متحده، شوک جدیدی به ارکان قدرت در جمهوری اسلامی وارد کرد.
واشینگتن در اقدامی بیسابقه، پاداشی ۱۰ میلیون دلاری برای دریافت اطلاعات از رهبران ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تعیین کرده است؛ لیستی که در صدر آن نام “مجتبی خامنهای”، فرزند پرنفوذ رهبر جمهوری اسلامی، به عنوان یکی از اهداف اصلی خودنمایی میکند.
این اقدام نشاندهنده تغییر فاز جدی در استراتژی “فشار حداکثری” است؛ جایی که دیگر نه تنها نهادها، بلکه هسته سخت و خانوادگی قدرت نیز در سیبل شکار دیپلماتیک و امنیتی قرار گرفتهاند.
خروج از سایه؛ مجتبی خامنهای در کانون پاداشهای “میلیون دلاری“
قرار گرفتن نام مجتبی خامنهای در لیست برنامه “پاداش برای عدالت” (Rewards for Justice)، فراتر از یک اقدام نمادین و در واقع یک زلزله سیاسی در ساختار قدرت ایران است. سالها بود که نام او تنها در گزارشهای غیررسمی و تحلیلهای سیاسی به عنوان یکی از قدرتمندترین چهرههای پشتپرده نظام و جانشین احتمالی رهبری مطرح میشد. اکنون واشینگتن با تعیین جایزه ۱۰ میلیون دلاری، عملاً او را از سایه خارج کرده و به عنوان یکی از معماران اصلی سیاستهای مخرب منطقه و ابزارهای سرکوب داخلی شناسایی نموده است. این پاداش عظیم نه تنها برای اطلاعات مکان استقرار، بلکه برای افشای شبکههای مالی و عملیاتی تحت نظر او تعیین شده است.
ایالات متحده با این حرکت، پیام روشنی به کانون مرکزی قدرت در تهران مخابره کرده است: “هیچ منطقه امنی برای مهرههای اصلی وجود ندارد.” استفاده از بسترهای امن و رمزنگاری شده مانند “سیگنال” و “تلگرام” برای دریافت گزارشهای مردمی، نشان میدهد که واشینگتن به دنبال نفوذ به درونیترین حلقههای حفاظتی نظام است. برای نخستین بار، وفاداری نزدیکان کانون قدرت با یک وسوسه ۱۰ میلیون دلاری و وعده “جابهجایی مکان زندگی” (Relocation) به خارج از مرزهای ایران به چالش کشیده شده است. این اقدام عملاً حصار امنیتی اطراف فرزند رهبر جمهوری اسلامی را به لرزه درآورده و هر حرکت او را تحت رصد مستقیم و غیرمستقیم قرار میدهد.
لیست سیاه ژنرالها؛ فروپاشی امنیت پوشالی در بیت رهبری
لیست منتشر شده توسط وزارت امور خارجه آمریکا، ترکیبی هوشمندانه از قدرت نظامی، امنیتی و اجرایی را هدف قرار داده است که همگی در دایره نزدیکان “بیت رهبری” قرار دارند. حضور چهرههایی چون “علیاصغر حجازی”، قائممقام مقتدر دفتر رهبر که عملاً هماهنگکننده نهادهای اطلاعاتی است، و “یحیی رحیمصفوی”، مشاور عالی نظامی، نشان میدهد که هدفگیری واشینگتن دقیقاً متوجه مغز متفکر عملیاتهای سپاه و نهاد رهبری است. علاوه بر این، نامهایی مانند “اسکندر مؤمنی” (وزیر کشور) و “احمد وحیدی” (فرمانده سابق سپاه) در این فهرست، پیامی به بدنه دولت ایران است که واشینگتن هیچ تفاوتی میان “دیپلماسی رسمی” و “تروریسم سپاه” قائل نیست.
در این فهرست، نام “مجید خادمی”، رئیس سازمان حفاظت اطلاعات سپاه، جایگاهی ویژه دارد. تعیین پاداش برای اطلاعات مربوط به رئیس نهادی که خود مسئول حفاظت از فرماندهان و جلوگیری از نفوذ است، اوج استیصال امنیتی را برای جمهوری اسلامی به همراه دارد. واشینگتن با این اقدام، سیستم “خودحفاظتی” سپاه را هدف قرار داده و فضایی از سوءظن و پارانویا را در میان ردههای بالای فرماندهی ایجاد کرده است. وقتی عالیترین مقام حفاظتی سپاه خود تحت تعقیب و پاداش میلیاردی قرار میگیرد، به این معناست که کل ساختار امنیتی نظام از درون دچار نفوذ و آسیبپذیری شده است. این ژنرالها که پیشتر خود را در پشت دیوارهای بلند امنیتی مصون میدیدند، اکنون به سوژههایی برای “شکار اطلاعاتی” تبدیل شدهاند.
تناقض در تهران؛ از ادعاهای “بقایی” تا استیصال در میز مذاکره دوحه
در حالی که خبر پاداشهای ۱۰ میلیون دلاری لرزه بر تن مقامات امنیتی انداخته، در صحنه دیپلماسی نیز تهران با یک سردرگمی بیسابقه روبروست. اعلام صریح دونالد ترامپ مبنی بر اینکه “ایران درخواست ملاقات داده است”، ضربهای مهلک به غرور سیاسی حکومتی بود که همواره مدعی “عدم مذاکره زیر فشار” است. واکنشهای متناقض مقامات ایرانی، از تکذیبهای دستپاچه “کاظم غریبآبادی” تا اظهارات “اسماعیل بقایی”، سخنگوی وزارت امور خارجه، نشاندهنده شکاف عمیق در ساختار تصمیمگیری تهران است. بقایی با لحنی تدافعی مدعی شد که ایران “هیچ مذاکرهای در هیچ سطحی با آمریکا ندارد”، اما واقعیتهای میدانی در دوحه چیز دیگری را روایت میکنند.
حضور نمایندگان ارشد و مورد اعتماد ترامپ، همچون “جرد کوشنر” و “استیو ویتکاف” در قطر، ثابت میکند که آنچه تهران تلاش میکند آن را “گفتگوی فنی” یا “پیگیری یادداشت تفاهم” بنامد، در واقع یک نشست اضطراری برای جلوگیری از فروپاشی کامل است. جمهوری اسلامی که با تهدید به بستن تنگه هرمز و حملات دریایی سعی در باجگیری داشت، اکنون با مشاهده قاطعیت نظامی سنتکام و همزمان تعیین پاداش برای سران نظام، ناچار به عقبنشینی شده است. استیصال در کلام بقایی و سایر دیپلماتهای ایرانی نشان میدهد که آنها قدرت مانور خود را از دست دادهاند و میان “حفظ ظاهر برای نیروهای داخلی” و “تمکین از واقعیتهای دیکته شده توسط واشینگتن” گرفتار شدهاند. نشست دوحه، بیش از آنکه یک گفتگو باشد، نشستی برای دریافت “فرامین جدید” جهت کاهش تنش است.
شکست راهبرد “عمق راهبردی” و بازگشت مقتدرانه دیپلماسی آمریکا
همزمان با فشارهای امنیتی و جایزههای تعیین شده، گزارشهای میدانی از شکست پروژههای منطقهای ایران حکایت دارند. گزارش “نیویورکتایمز” مبنی بر آمادهسازی وزارت خارجه آمریکا برای “بازگرداندن دیپلماتها” به سفارتخانههای منطقه، نماد بارز شکست استراتژی ایران برای اخراج ایالات متحده از خاورمیانه است. این بازگشت که پس از یک دوره تنش نظامی و تخلیه اضطراری صورت میگیرد، نشان میدهد که واشینگتن نه تنها عقبنشینی نکرده، بلکه با قدرت بیشتری برای تثبیت نظم جدید بازگشته است. در مقابل، ایران که سعی داشت با ایجاد ناامنی در تنگه هرمز و کاهش تردد کشتیها (که طبق دادههای “کپلر” به پایینترین سطح خود رسیده بود) فشار ایجاد کند، اکنون خود در انزوای کامل قرار گرفته است.
در عراق، ضربالاجل دولت بغداد برای خلع سلاح گروههای وابسته به ایران، و در لبنان، همکاری ارتش با سنتکام، نشاندهنده ریزش پایگاههای سنتی تهران است. جمهوری اسلامی اکنون در دوراهی سختی قرار گرفته است: ادامه ماجراجویی که منجر به فعال شدن پاداشهای ۱۰ میلیون دلاری و حملات مستقیم نظامی میشود، و یا تسلیم در دوحه که به معنای پایان رویای “امپراتوری منطقهای” سپاه است. تعیین پاداش برای “مجتبی خامنهای” تیر خلاصی به این توهم بود که کانون قدرت در تهران میتواند از هزینههای سیاستهای خود مصون بماند. واقعیت امروز این است که واشینگتن با ترکیب “پاداشهای اطلاعاتی”، “قاطعیت نظامی در هرمز” و “دیپلماسی تهاجمی در دوحه”، جمهوری اسلامی را به زانو درآورده است؛ نظامی که اکنون حتی برای حفاظت از فرزند رهبر خود نیز با چالشهای جدی امنیتی روبروست.
- شکار سایهها در تهران؛ از پاداش ۱۰ میلیون دلاری برای مجتبی خامنهای تا فروپاشی حصار امنیتی سپاه
- افزایش جریان نفت از تنگە هرمز؛ از دیپلماسی در سایه تا تقابل پنهان در بازار جهانی نفت
- تهران:در جنگ اقتصادی پیروز خواهیم شد؛ واشنگتن: «اقدامی دردناکتر» در راه است
- سوریه خارج «فهرست تروریسم»؛ آیا دمشق شریک امنیتی منطقه و غرب میشود؟
- بازداشت و انتقال استاد دانشگاه هنر اصفهان به مکانی نامعلوم
