ایالات متحده سطح هشدار درباره تهدیدهای منتسب به ایران را افزایش داد. این اقدام پس از آن صورت گرفت که یک یادداشت اطلاعاتی آمریکا نشان داد طرح‌های هدف قرار دادن شهروندان آمریکایی در خاورمیانه و دیگر کشورها به «مراحل پیشرفته» رسیده است.
این هشدار هم‌زمان با کاهش شمار کارکنان دیپلماتیک واشنگتن در چند کشور منطقه و تهدید دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به ازسرگیری عملیات نظامی علیه تهران مطرح شده است؛ تحولاتی که با وجود ادامه تلاش‌های دیپلماتیک برای مهار جنگ، بار دیگر احتمال تشدید تنش را برجسته می‌کند.
بر اساس یادداشتی غیرمحرمانه به تاریخ ۲۳ اکتبر که جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، برای مارکو روبیو، وزیر خارجه، فرستاده است، نهادهای اطلاعاتی افزایش چشمگیر تلاش‌های ایران برای هدف قرار دادن آمریکایی‌ها را رصد کرده‌اند. به گزارش «سی‌بی‌اس نیوز» و «آکسیوس»، کلیتون گفته است: «طرح‌های ایران برای قتل شهروندان آمریکایی در خاورمیانه و دیگر کشورها به مراحل پیشرفته رسیده است.»
در این یادداشت، هویت افراد هدف یا کشورهایی که گمان می‌رود این طرح‌ها در آن‌ها در دست اجرا باشد، مشخص نشده است. همچنین روشن نیست که آیا حملات قریب‌الوقوع است یا نه و جزئیاتی نیز درباره نحوه اجرای آن‌ها ارائه نشده است.
کاهش شمار کارکنان دیپلماتیک
این هشدار هم‌زمان با اقدام‌های وزارت خارجه آمریکا برای کاهش شمار کارکنان شماری از نمایندگی‌های خود در خاورمیانه مطرح شد. این وزارتخانه به کارکنان غیرضروری و اعضای خانواده‌هایشان دستور داد عربستان سعودی را ترک کنند؛ دستوری که سفارت آمریکا در ریاض و کنسولگری‌های این کشور در جده و ظهران را در بر می‌گرفت.
واشنگتن همچنین شمار کارکنان سفارتخانه‌های خود در اردن، لبنان، قطر و امارات را کاهش داده است. این نمایندگی‌ها همچنان با «فعالیت محدود» به کار خود ادامه می‌دهند؛ وضعیتی که امکان کاهش شمار کارکنان را بدون تخلیه کامل سفارتخانه‌ها فراهم می‌کند.
مقام‌های آمریکایی گفتند تهدیدهای منتسب به ایران، در کنار خطر حملات گروه حوثی مورد حمایت تهران، در تصمیم به کاهش شمار کارکنان نقش داشته است. یک مقام آمریکایی به «سی‌بی‌اس نیوز» توضیح داد که تهدیدهای حوثی‌ها و طرح‌های ادعایی ایران برای هدف قرار دادن مقام‌های آمریکایی، از جمله ملاحظات امنیتی مؤثر بر تصمیم‌های مربوط به استقرار کارکنان است.
حوثی‌ها دامنه خطرها را گسترش می‌دهند
نگرانی‌های آمریکا تنها به تهدیدهایی که مستقیماً به ایران نسبت داده می‌شود محدود نیست و حملات حوثی‌های یمن را نیز در بر می‌گیرد. عربستان سعودی در ماه اکتبر شاهد تشدید حملات موشکی و پهپادی به فرودگاه‌ها و تأسیسات حیاتی بود.
بر اساس گزارش‌های آمریکایی، حمله ۱۰ اکتبر به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض ۱۲ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جا گذاشت که یک شهروند آمریکایی نیز در میان زخمی‌ها بود. این آمار در همان گزارش‌ها ذکر شده است. مقام‌های سعودی این حمله را به حوثی‌ها نسبت دادند.
این حملات نگرانی‌ها را درباره گسترش درگیری به اهداف غیرنظامی و منافع اقتصادی در خلیج فارس افزایش می‌دهد؛ به‌ویژه آنکه فرودگاه‌ها، تأسیسات نفتی و زیرساخت‌های حیاتی برای امنیت منطقه و جریان تجارت و انرژی اهمیت ویژه‌ای دارند.
تهدید ترامپ به ازسرگیری عملیات نظامی
این هشدار اطلاعاتی هم‌زمان با ادامه تهدیدهای آمریکا به بازگشت به گزینه نظامی مطرح شده است. ترامپ روز جمعه در تجمعی در ایالت فلوریدا گفت که ایالات متحده ممکن است عملیات دیگری با نام «خشم حماسی» انجام دهد.
این اظهارات ماه‌ها پس از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه مطرح می‌شود؛ جنگی که با وجود تلاش‌های میانجیگرانه و تماس‌های غیرمستقیم، هنوز به توافقی پایدار نینجامیده است.
«آکسیوس» در ۷ اکتبر گزارش داد که وزارت دفاع آمریکا به فرماندهی مرکزی دستور داده است آمادگی‌های لازم برای ازسرگیری احتمالی عملیات رزمی گسترده علیه ایران را تکمیل کند، بی‌آنکه زمانی برای حملات تعیین شده یا ترامپ تصمیم نهایی را گرفته باشد.
این بدان معناست که آمادگی نظامی پیش از افشای یادداشت اطلاعاتی اخیر آغاز شده بود؛ موضوعی که نشان می‌دهد احتمال ازسرگیری عملیات به مجموعه گسترده‌تری از محاسبات امنیتی، نظامی و سیاسی گره خورده است.
انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره که قرار است ۳ نوامبر برگزار شود نیز عامل دیگری در محاسبات دولت است. واشنگتن به‌دلیل افزایش هزینه‌های زندگی و انرژی با فشار روبه‌روست و هم‌زمان نگرانی‌ها از اینکه ازسرگیری جنگ بازار نفت را مختل کند و هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه را افزایش دهد، بیشتر شده است.
ترامپ پیش‌تر گفته بود که تمایلی به انجام حمله‌ای تازه پیش از انتخابات ندارد، اما تغییر رویکرد پس از آن را رد نکرده بود. تاکنون هیچ نشانه علنی‌ای وجود ندارد که ثابت کند دولت درباره زمان ازسرگیری عملیات تصمیم نهایی گرفته است یا انتخابات به‌تنهایی تعیین‌کننده این تصمیم خواهد بود.
تهدید تهران به گسترش دامنه پاسخ
در مقابل، تهران هشدار داده است که در صورت ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل، دامنه پاسخ خود را گسترش خواهد داد. «رویترز» به نقل از مقام‌های ایرانی گزارش داد که ایران طرح‌هایی برای هدف قرار دادن کابل‌های مخابراتی زیردریایی در خلیج فارس در صورت ازسرگیری جنگ تهیه کرده است.
با توجه به اهمیت کابل‌های زیردریایی در انتقال داده‌ها، ارائه خدمات دیجیتال، ارتباطات و انجام تراکنش‌های مالی، عملی شدن این تهدید به معنای استفاده از شیوه‌ای متفاوت برای اعمال فشار خواهد بود.
این تهدید از احتمال گسترش درگیری به زیرساخت‌های غیرنظامی، فراتر از اهداف نظامی متعارف، حکایت دارد؛ امری که می‌تواند هزینه تشدید تنش را برای کشورهای خلیج فارس و اقتصادهای وابسته به جریان تجارت، انرژی و ارتباطات افزایش دهد.
در همین حال، کانال‌های دیپلماتیک همچنان باز است. هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، روز جمعه هشدار داد که ازسرگیری حملات به ایران به گسترش درگیری خواهد انجامید و خواستار تکیه بر دیپلماسی و گفت‌وگو برای پایان دادن به جنگ شد. طرف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی همچنان راه‌های ازسرگیری مذاکرات و جلوگیری از نابودی فرصت‌های دستیابی به توافق را بررسی می‌کنند.
- طرح‌های ترور و کاهش نیروهای سفارتخانه‌ها؛ آیا واشنگتن برای دور تازه‌ای از رویارویی با ایران آماده می‌شود؟
- هشدار آمریکا درباره افزایش طرح‌های ترور منتسب به ایران علیه دیپلمات‌ها
- انتقاد شدید مولوی عبدالحمید از وضعیت اقتصادی و درخواست انعطاف در مذاکرات ایران و آمریکا
- فراخوان گزارشگر ویژه سازمان ملل برای جمع‌آوری اسناد سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی
- خروج اضطراری و بی‌سروصدای دیپلمات‌های آمریکایی از چند کشور خاورمیانه
