در تازهترین تحولات امنیتی جنوب شرق ایران، علی خلیلآبادی، معاون امنیتی و انتظامی استانداری سیستان و بلوچستان، روز ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۶ شهریور ۱۴۰۵) هویت ۲ تن از نیروهای قرارگاه عملیاتی میرحسینی را که در جریان یک حمله مسلحانه در منطقه کورین جان باختند، ابوالفضل عودی و کیوان رامرودی اعلام کرد.
این حادثه در شرایطی رخ داده است که تا زمان مخابره این گزارش، هیچ سازمان یا گروه مسلحی به صورت رسمی و علنی مسئولیت این عملیات را بر عهده نگرفته و هویت عاملان این تیراندازی همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
جزئیات حمله شامگاهی به خودروی تدارکاتی
بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی مقامهای محلی و اداری استان، این رخداد در ساعات شامگاهی ۶ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۵ شهریور ۱۴۰۵) در محدوده بخش کورین از توابع شهرستان زاهدان به وقوع پیوست. اطلاعات اولیه نشان میدهد که افراد مسلح ناشناس، خودرویی را هدف شلیک مستقیم گلوله قرار دادند که حامل محمولههای تدارکاتی، تجهیزات پشتیبانی و مواد غذایی برای پایگاهها و نیروهای بسیج بومی منطقه بوده است.
بیشتر بخوانید: سیستان و بلوچستان؛ تقابل نظامی در سایه بحران حقوقی و تبعیضهای ساختاری
خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، ایرنا، به نقل از معاون امنیتی استانداری گزارش داد که در پی این تیراندازی شدید، ۲ سرنشین خودرو وابسته به یگانهای پشتیبانی جان خود را از دست دادند. اگرچه رسانههای دولتی و پایگاه خبری خبرآنلاین از عبارت «حمله تروریستی» برای توصیف این رویداد استفاده کردهاند، اما در بیانیههای منتشرشده تا کنون، جزئیاتی درباره نوع سلاحهای بهکاررفته، شیوه استقرار و فرار مهاجمان و یا وقوع هرگونه درگیری متقابل پس از شبیخون اولیه ارائه نشده است. همچنین گزارشها حاکی از آن است که هیچ فرد غیرنظامی یا رهگذری در این حادثه آسیب ندیده و مقامهای مسئول نیز درباره نظامی بودن یا غیرنظامی بودن خود وسیله نقلیه توضیحی ندادهاند.
سکوت گروههای مسلح و نبود مسئولیتپذیری
بررسی دقیق اطلاعیهها، بیانیههای خبری و رصد رسانههای مختلف تا ساعات پایانی روز ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۶ شهریور ۱۴۰۵) بیانگر آن است که تا این لحظه هیچ گروه مخالف مسلحی مسئولیت این شبیخون را نپذیرفته است. بر همین اساس، انتساب مستقیم این اقدام به تشکلهای خاص، از جمله گروه جیشالعدل یا دیگر هستههای فعال در جنوب شرق کشور، فاقد مستندات رسمی است.
بیشتر بخوانید: ترور امام جمعه اهل سنت میرجاوه در حمله مسلحانه بامداد امروز
نهادهای امنیتی و انتظامی استان نیز هنوز نام مشخصی را به عنوان مظنون اصلی حادثه اعلام نکردهاند. خلیلآبادی در گفتگو با رسانههای محلی تاکید کرد که بررسیهای فنی، میدانی و اطلاعاتی پیرامون چگونگی اجرای عملیات در جریان است و گزارش تکمیلی پس از شناسایی مسیرهای تردد مهاجمان و مشخص شدن نتایج تحقیقات در اختیار افکار عمومی قرار خواهد گرفت. منطقه کورین واقع در جنوب غربی شهرستان زاهدان، به دلیل ویژگیهای جغرافیایی و مسیرهای کوهستانی، در ادوار گذشته نیز کانون برخی درگیریهای مسلحانه و تبادل آتش میان نیروهای نظامی و گروههای محلی بوده است.
ماموریت و ساختار قرارگاه عملیاتی میرحسینی
قرارگاه عملیاتی میرحسینی یکی از زیرمجموعههای ساختاری نیروی زمینی سپاه پاسداران در سیستان و بلوچستان به شمار میرود. این قرارگاه وظیفه اجرای ماموریتهای مراقبتی، گشتهای امنیتی و پشتیبانی لجستیکی از نیروهای موسوم به «طرح امنیت» و بسیج بومی را بر عهده دارد.
از سالهای گذشته، نهادهای نظامی برای کنترل مناطق دورافتاده و حفظ خطوط ارتباطی، اقدام به سازماندهی نیروهای بومی در قالب پایگاههای محلی کردهاند. خودروهای تدارکاتی این قرارگاه به طور منظم وظیفه جابهجایی اقلام زیستی و تجهیزات روزمره این پایگاهها را در مناطق روستایی و بیابانی بر عهده دارند و رویداد اخیر نشاندهنده آسیبپذیری این خطوط انتقال در مسیرهای غیرشهری است.
بستر امنیتی و چالشهای منطقهای
استان سیستان و بلوچستان به سبب موقعیت جغرافیایی و هممرزی طولانی با کشورهای پاکستان و افغانستان، همواره با چالشهای امنیتی پیچیده و چندوجهی روبرو بوده است. طی سالهای اخیر، منطقه شاهد موارد متعددی از کمینهای مسلحانه، انفجار تلههای انفجاری، حملات انتحاری و درگیریهای مستقیم میان یگانهای مرزبانی، انتظامی و نظامی با گروههای مسلح مخالف حکومت بوده است.
بیشتر بخوانید: ابهامات جدی در ماجرای شلیک مرگبار به سه شهروند در سیستان و بلوچستان
روایتها پیرامون ریشههای این تنشها تفاوتهای بنیادینی با یکدیگر دارند. مقامهای دولتی و امنیتی ایران، دخالت شبکههای قاچاق سازمانیافته، گروههای تندرو و حمایتهای خارجی فرامرزی را دلایل اصلی ناامنی و بیثباتی میدانند. در مقابل، شماری از تحلیلگران، فعالان مدنی و نهادهای حقوق بشری بر این باورند که انباشت محرومیتهای اقتصادی، نرخ بالای بیکاری، تبعیضهای ساختاری و نبود فرصتهای توسعه راهبردی در کنار رویکردهای صرفاً امنیتی، بستر لازم را برای تداوم چرخههای خشونت در این استان پهناور فراهم کرده است.
وضعیت میدانی و تدابیر پس از حادثه
پس از وقوع حمله در کورین، گزارشهای محلی از افزایش گشتهای کنترلی، برپایی ایستهای بازرسی موقت و استقرار یگانهای ویژه در محورهای ارتباطی پیرامون شهرستان زاهدان حکایت دارند. اقدامات مراقبتی در مسیرهای فرعی و خروجیهای منطقه تشدید شده است تا از خروج احتمالی عوامل تیراندازی جلوگیری شود.
در جمعبندی دادههای موجود، اطلاعات تاییدشده تا پایان روز ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ نشان میدهد که حمله به خودروی تدارکاتی به کشته شدن ۲ نیروی قرارگاه میرحسینی انجامیده و تلاشها برای تعیین انگیزه، تعداد دقیق مهاجمان و وابستگیهای سازمانی آنان از سوی دستگاههای ذیربط ادامه دارد. ناظران مسائل منطقه معتقدند تداوم چنین حملاتی نشاندهنده شکنندگی ترتیبات امنیتی در برخی محورهای فرعی استان است و چالشهای مدیریت امنیت در مناطق بیابانی جنوب شرق ایران همچنان پابرجاست.
