تقابل میان ایالات متحده و ایران به سمت تشدید بیشتر نظامی پیش میرود؛ آن هم در شرایطی که تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ به بنبست رسیده است. همزمان، واشنگتن برای تقویت حضور نظامی خود در خاورمیانه آماده میشود و تهران نیز هشدار داده است که در صورت ازسرگیری حملات آمریکا، دامنه پاسخ خود را گسترش خواهد داد.
در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، آخرین پیشنهاد ایران برای توقف درگیری و بازگشایی تنگه هرمز را رد کرده است، قطر به تلاشهای میانجیگرانه خود میان دو طرف ادامه میدهد؛ آن هم در فضایی آکنده از نگرانی نسبت به گسترش دامنه رویارویی و پیامدهای آن برای امنیت کشتیرانی و عرضه انرژی.
ایران در پی تشدید تنش است و واشنگتن آماده میشود
خبرگزاری «رویترز» روز پنجشنبه به نقل از سه مقام ارشد ایرانی و یک منبع آگاه از این گفتوگوها گزارش داد که رهبری ایران در حال بررسی اجرای پاسخی نظامی گستردهتر و شدیدتر است، اگر ایالات متحده حملات گسترده خود را از سر بگیرد؛ بهگونهای که هدفگیریها تنها به منافع و پایگاههای آمریکا محدود نشود و ممکن است کشورهایی را نیز دربر بگیرد که از عملیات نظامی آمریکا حمایت میکنند، همچنین اهدافی خارج از منطقه خاورمیانه.
این منابع افزودند که فرماندهان نظامی و مقامهای ارشد در حال بازبینی طرحهای پاسخ احتمالی، از جمله دامنه و زمانبندی آن، هستند؛ در حالی که تهران همزمان تلاشهای دیپلماتیک خود را ادامه میدهد، هرچند مقامهای ایرانی نسبت به شانس موفقیت مذاکرات ابراز تردید کردهاند.
در مقابل، ایالات متحده در حال آمادهسازی برای اعزام حدود ۹ هزار نیروی اضافی، همراه با یک ناو هواپیمابر سوم و دیگر شناورهای جنگی به خاورمیانه است؛ آنگونه که خبرگزاری «آسوشیتد پرس» و روزنامه «فایننشال تایمز» گزارش دادهاند.
این تقویت نیروها شامل ناو هواپیمابر «یو اس اس ثیودور روزفلت» و یک گروه آبیخاکی به فرماندهی کشتی «یو اس اس ماکین آیلند» است؛ اقدامی که میتواند توان نظامی آمریکا در منطقه را افزایش دهد، همزمان با آنکه دولت ترامپ گزینههای ازسرگیری حملات به ایران را بررسی میکند.

ترامپ پیشتر تلویحاً گفته بود که در صورت ناکامی تلاشهای دیپلماتیک، ممکن است پس از انتخابات میاندورهای آمریکا که قرار است سوم نوامبر برگزار شود، عملیات نظامی تشدید شود؛ با این حال، واشنگتن هنوز تصمیم نهایی برای ازسرگیری یک کارزار هوایی گسترده را اعلام نکرده است.
پیشنهاد ایران به بنبست خورد
در عرصه دیپلماتیک، ترامپ آخرین پیشنهاد ایران برای پایان دادن به درگیری و بازگشایی تنگه هرمز را رد کرد و آن را پاسخگوی مطالبات آمریکا ندانست. در مقابل، تهران اعلام کرد که از طریق میانجیگری قطر، پاسخ آمریکا را دریافت کرده و در حال بررسی آن است.
پیشنهاد ایران شامل طرحی هفتروزه برای بازگشایی تنگه و ازسرگیری رفتوآمد دریایی است؛ در ازای آن، محاصره آمریکا علیه بنادر ایران برداشته شود، تحریمها کاهش یابد و داراییهای مالی مسدودشده آزاد شود. قرار است مسائل هستهای نیز در مرحلهای بعد بررسی شود.
به گفته مقامهای آگاهی که «رویترز» به نقل از آنها گزارش داده است، اختلاف اصلی دو طرف بر سر ترتیب گامهای لازم برای اجرای توافق است؛ در شرایطی که واشنگتن بر رسیدگی به پرونده هستهای ایران اصرار دارد و تهران نیز بر برآورده شدن شروط خود پیش از ورود به مذاکرات درباره آن پافشاری میکند.

در تحولی موازی، ایالات متحده تحریمهای تازهای علیه بخشهای خودروسازی و راهآهن ایران وضع کرد؛ اقدامی در چارچوب فشار اقتصادی بر تهران. همزمان، گزارشهایی از وارد شدن ضربه به یک نفتکش در تنگه هرمز منتشر شد؛ موضوعی که بر تداوم خطرات پیش روی کشتیرانی در یکی از مهمترین گذرگاههای دریایی انتقال نفت در جهان تأکید میکند.
با وجود ازسرگیری عبور برخی محمولهها از تنگه در هفتههای اخیر، جریان نفت، گاز و فرآوردههای پالایششده همچنان بسیار پایینتر از سطح عادی است؛ آن هم در شرایطی که هزینههای حملونقل افزایش یافته و شرکتهای کشتیرانی از حملات احتمالی نگراناند. قطر نیز به تماسهای خود میان واشنگتن و تهران برای نزدیک کردن دیدگاهها ادامه میدهد، در حالی که هنوز نشانهای از دستیابی به توافق نهایی دیده نمیشود و با ادامه تهدیدهای متقابل، احتمال ازسرگیری عملیات نظامی همچنان پابرجاست.
- واشنگتن نیروهایش را در خاورمیانه تقویت میکند؛ تهران از واکنشی گستردهتر خبر میدهد
- پس از عقبنشینی آمریکا؛ عراق و لبنان در مسیر گذار از نفوذ گروههای مسلح به حاکمیت دولت
- زیباری از دیدار محرمانه با الشرع پرده برداشت؛ پیامهای دمشق به نخستوزیر عراق و ائتلاف احزاب شیعە
- ناقوس جنگ در خاورمیانه؛ صفآرایی ناوگان آمریکا در برابر زرادخانه موشکی ایران و خطر انفجار نظامی
- قطع حتمی گاز و برق تا پایان سال؛ شکاف عمیق میان وعدههای پاستور و زمستان تاریک صنایع و خانهها

