یوری اوشاکوف، دستیار سیاست خارجی رئیسجمهور روسیه، در نشست خبری ۲۸ اوت ۲۰۲۶ (۶ شهریور ۱۴۰۵) اعلام کرد که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، و مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در روز ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۰ شهریور ۱۴۰۵) در شهر بیشکک، پایتخت قرقیزستان، دیدار و گفتوگو خواهند کرد.
به گزارش خبرگزاری رسمی اینترفاکس روسیه، این ملاقات دوجانبه بلافاصله پس از اتمام نشستهای رسمی و برنامههای اصلی بیست و ششمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در پایتخت قرقیزستان انجام میشود و نخستین گفتوگوی حضوری سران ۲ کشور در این مقطع زمانی به شمار میرود.
بیشتــر: تقابل حقوقی و دیپلماتیک تهران با موج جدید فشارها؛ فراخوان ایران برای نافرمانی بینالمللی از تحریمهای آمریکا
محورهای اصلی رایزنیهای دوجانبه
دستیار امور بینالملل کاخ کرملین در تشریح دستور کار این نشست اظهار داشت که بررسی جامع تحولات خاورمیانه، وضعیت امنیتی منطقه، مسیرهای کشتیرانی بینالمللی در خلیج فارس و تنگه هرمز و پروندههای منطقهای از اولویتهای اساسی ۲ طرف در بیشکک خواهد بود. به گزارش خبرگزاری تاس روسیه، در این مذاکرات علاوهبر ارزیابی بحرانهای بینالمللی و فشارهای اقتصادی ناشی از تحریمهای یکجانبه ایالات متحده آمریکا، راهکارهای اجرایی برای حفظ و تقویت روابط دوجانبه بررسی خواهد شد. ۲ طرف همچنین تلاش میکنند راههایی برای دور زدن محدودیتهای مالی و مبادلات پولی پیدا کنند، اما کرملین تصریح کرده است که پیش از برگزاری این جلسه هیچ سند یا توافق نهایی به تصویب نرسیده و جزئیات نهایی در پایان گفتوگوهای ۲ هیئت روشن میشود.
برنامه فشرده دیپلماتیک پوتین
برگزاری اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در روزهای ۳۱ اوت و ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ (۹ و ۱۰ شهریور ۱۴۰۵) در بیشکک فرصتی برای دیدارهای چندجانبه و فشرده سران کشورهای عضو فراهم کرده است. براساس برنامه زمانبندی منتشرشده از سوی دفتر مطبوعاتی ریاستجمهوری روسیه، پوتین در حاشیه این گردهمایی ۹ دیدار دوجانبه دیپلماتیک خواهد داشت. در روز نخست اجلاس، یعنی ۳۱ اوت ۲۰۲۶ (۹ شهریور ۱۴۰۵)، رئیسجمهور روسیه بهطور جداگانه با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، نارندرا مودی، نخستوزیر هند و قاسم جومارت توکایف، رئیسجمهور قزاقستان دیدار و تبادل نظر خواهد کرد. گفتوگو با مسعود پزشکیان نخستین برنامه پوتین پس از پایان بیانیه مشترک اجلاس در روز دوم خواهد بود و پس از آن، دیدارهایی با رهبران ترکیه، تاجیکستان، مغولستان و ارمنستان برنامهریزی شده است.
موانع اقتصادی و چالشهای تجاری
اگرچه تهران و مسکو طی سالهای اخیر تمایل زیادی برای افزایش همکاریهای اقتصادی، تجاری و نظامی نشان دادهاند، اما آمارهای رسمی از وجود موانع جدی در مسیر توسعه تجارت حکایت دارد. به گزارش شبکه خبری اسپوتنیک، تحریمهای گسترده بینالمللی، قطع دسترسی بانکهای ۲ کشور به شبکههای پرداخت جهانی، دشواری در تسویه ارزی بر پایه ارزهای ملی و چالشهای جدی در بخش زیرساختهای حملونقل کالا از مهمترین عوامل بازدارنده رشد مبادلات تجاری محسوب میشوند. تلاشهای مکرر برای تکمیل کریدور شمال-جنوب بهدلیل محدودیتهای تأمین مالی پروژههای ریلی و جادهای با کندی پیش رفته است. کارشناسان اقتصادی معتقدند گفتوگوی بیشکک تعیین خواهد کرد که آیا راهکار عملی برای ایجاد خطوط اعتباری مشترک، اتصال سامانههای پیامرسان مالی و تسهیل ترانزیت کالا به نتیجه میرسد یا موانع ساختاری همچنان به قوت خود باقی خواهند ماند.
بیشتــــر: اتکای لرزان تهران به متحد چینی؛ چرا پکن در میانه محاصره اقتصادی و نظامی از رژیم ایران عبور میکند؟
همکاریهای چندجانبه در شانگهای
سازمان همکاری شانگهای بهعنوان یکی از بسترهای اصلی برای پیشبرد نظم چندقطبی، بستری مهم برای بررسی برنامههای مشترک امنیتی و اقتصادی اعضا به شمار میرود. به گزارش پایگاه خبری رادیو اروپای آزاد، حضور همزمان سران قدرتهای آسیایی در بیشکک، نشاندهنده اهمیت روزافزون تعاملات منطقهای در برابر فشارهای کشورهای غربی است. پوتین و پزشکیان در این نشست تلاش خواهند کرد هماهنگیهای لازم را برای بهرهگیری از ظرفیتهای سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس در راستای کاهش وابستگی به ساختارهای تجاری غرب تقویت کنند. با این حال، تفاوت در رویکردها و اولویتهای اقتصادی سایر کشورهای عضو سازمان شانگهای، مانند چین و هند، دستیابی به یک مدل هماهنگ تجاری را با چالشهای فنی متعددی روبهرو کرده است.
امنیت دریایی و ترانزیت منطقهای
یکی از بخشهای حساس گفتوگوهای سران ۲ کشور، موضوع امنیت تردد کشتیهای تجاری و محمولههای انرژی در مسیرهای آبی است. با توجه به نوسانات ژئوپلیتیک در حوزه تنگه هرمز و دریای سرخ، ۲ کشور قصد دارند چشمانداز حفظ ثبات خطوط کشتیرانی و ارتقای همکاریهای بندری در دریای خزر را مورد ارزیابی قرار دهند. به گزارش خبرگزاری رویترز، مسکو همواره از تأمین امنیت خطوط کشتیرانی بینالمللی در منطقه حمایت کرده است، زیرا ناامنی در این مسیرها میتواند بازارهای انرژی جهان را دچار بیثباتی شدید کند. مسکو و تهران همچنین چگونگی ارتقای ظرفیت بنادر شمالی ایران و بنادر جنوبی روسیه در آستراخان و ماخاچقلعه را برای دور زدن گلوگاههای دریایی غرب مرور خواهند کرد.
چشمانداز سند جامع دوجانبه
مذاکرات درباره تدوین و نهاییسازی متن معاهده جامع همکاریهای بلندمدت و راهبردی میان ایران و روسیه از مدتها پیش در جریان بوده است. گزارشهای دیپلماتیک نشان میدهند که کارشناسان حقوقی و سیاسی ۲ کشور ماهها بر سر بندهای گوناگون این سند جامع، از جمله مفاد مربوط به سرمایهگذاری متقابل، همکاری در حوزه انرژیهای پاک و فسیلی، فناوریهای فضایی و مسائل حقوقی بحث کردهاند. هرچند امضای این سند در بیشکک در دستور کار رسمی قرار ندارد، اما انتظار میرود رهبران ۲ کشور در این نشست درباره آخرین مراحل فنی و زمانبندی دقیق نهاییسازی این معاهده راهبردی توافق کنند. نتیجه این نشست دوجانبه نشان خواهد داد که توافقات سیاسی تا چه میزان توانایی تبدیل شدن به پروژههای پایدار عملیاتی و بلندمدت را دارند.
بیشتـــــر:
وقتکشی ایران در مذاکرات؛ آغاز جنگ اقتصادی واشنگتن و برهم زدن معادلات تهران
واکنش ناتو به تهدیدهای فرامرزی ایران؛ آمادگی برای مقابله با سناریوهای جدید در اروپا
