دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در روزهای اخیر به مشاوران ارشد خود اعلام کرده است که در صورت عدم مشاهده تحریکات تازه از سوی جمهوری اسلامی ایران یا شبه‌نظامیان حوثی مورد حمایت تهران در یمن، ممکن است از انجام حملات نظامی جدید علیه ایران خودداری کند. بر اساس گزارش اختصاصی خبرگزاری رویترز که به نقل از سه منبع آگاه منتشر شده است، رئیس‌جمهور آمریکا پس از دریافت سلسله گزارش‌های اطلاعاتی و برگزاری نشست‌هایی با تیم امنیت ملی خود، این رویکرد را مطرح کرده است. این موضع‌گیری در حالی شکل می‌گیرد که واشنگتن و تل‌آویو از ماه فوریه گذشته درگیری نظامی گسترده‌ای را علیه مواضع رژیم ایران آغاز کرده‌اند و تهران اکنون در یکی از ضعیف‌ترین مقاطع اقتصادی و راهبردی خود به سر می‌برد.
مقام‌های فعلی و پیشین آمریکا می‌گویند دونالد ترامپ در هفته‌های اخیر میان تهدید به تشدید جنگ با حملات کوبنده و تمایل به کاهش تنش‌ها در نوسان بوده و هنوز تصمیم نهایی خود را درباره چگونگی پایان دادن به این درگیری نگرفته است.
یک مقام کاخ سفید در بیانیه‌ای رسمی تاکید کرد که رئیس‌جمهور آمریکا به عنوان فرمانده کل قوا و معمار اصلی این سیاست، تمامی برگ‌های برنده را در اختیار دارد. در این بیانیه آمده است: “ایالات متحده با در اختیار داشتن کنترل تنگه هرمز و در شرایطی که اقتصاد ایران در حال فروپاشی کامل است، در موضعی بسیار قدرتمند قرار دارد و تنها رئیس‌جمهور ترامپ می‌داند که چه اقدامی و در چه زمانی انجام خواهد داد”.
رایزنی‌های فشرده ریاض و آنکارا برای مهار آتش جنگ
بخش مهمی از تردیدهای اخیر واشنگتن ریشه در درخواست‌های مکرر متحدان منطقه‌ای آمریکا دارد که نگران پیامدهای بازگشت به یک جنگ تمام‌عیار هستند. بر اساس گزارش رویترز، دونالد ترامپ طی دو هفته گذشته در تماس‌های تلفنی جداگانه با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، و رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، دیدگاه‌های آنان را جویا شده است. هر دو رهبر منطقه‌ای از رئیس‌جمهور آمریکا خواسته‌اند از ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران صرف‌نظر کند. طبق اعلام دفتر ریاست‌جمهوری ترکیه، ترامپ از بیست‌و‌هشتم اکتبر تاکنون سه بار با اردوغان گفت‌وگو کرده و محور اصلی این رایزنی‌ها ضرورت پایان دادن به تنش‌ها بوده است.
دو منبع آگاه از جزئیات گفت‌وگوهای پشت پرده فاش کرده‌اند که دونالد ترامپ در تاریخ سی‌ویکم اکتبر به محمد بن سلمان اطلاع داده بود که قصد دارد پس از برگزاری انتخابات آمریکا حملات جدیدی را علیه ایران کلید بزند. با این حال، ولیعهد عربستان سعودی با استدلال اینکه تحریم‌های فلج‌کننده اقتصادی علیه جمهوری اسلامی در حال اثرگذاری عمیق است، از او درخواست کرد این حملات را متوقف کند. ترامپ نیز روز پنج‌شنبه در گفت‌وگو با استیون ای. اسمیت، مجری ورزشی، با اشاره غیرمستقیم به همین فشارهای دیپلماتیک گفت: “من می‌توانم این موضوع را فورا تمام کنم، اما به درخواست کشورهایی که قصد محافظت از آن‌ها را دارم، این مسیر را کمی طولانی‌تر و متمدنانه‌تر پیش می‌بریم”.
تداوم ماجراجویی‌های تهران در تنگه هرمز و آمادگی نظامی واشنگتن
با وجود تمایل کاخ سفید به مدیریت غیرنظامی بحران، تحرکات ایذایی و ناامن‌سازی آبراه‌های بین‌المللی از سوی نیروهای نظامی جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد. بر اساس داده‌های موسسه مطالعات خاور نزدیک واشنگتن، حملات به کشتی‌های تجاری در هفته‌های اخیر شدت گرفته و پس از ثبت ۳۷ حمله در ماه اکتبر که بالاترین رقم ماهانه از زمان آغاز جنگ بود، دست‌کم ۱۰ شناور دیگر نیز در ۱۰ روز نخست ماه نوامبر هدف قرار گرفته‌اند. روز جمعه نیز نیروی دریایی رژیم ایران مدعی شد یک نفتکش در شرق تنگه هرمز بر اثر برخورد با مین دریایی دچار حریق شده است؛ ادعاهایی که به گفته تحلیلگران موسسه مطالعات جنگ، با هدف تضعیف اعتماد شرکت‌های کشتیرانی به اسکورت‌های دریایی آمریکا صورت می‌گیرد.
در واکنش به این تحرکات، دونالد ترامپ روز پنج‌شنبه هشدار داد که در صورت تغییر مسیر اوضاع به سمت ناامنی بیشتر، در ازسرگیری حملات تردید نخواهد کرد و تاکید کرد که اگر رژیم کنونی ایران تا پایان دوره ریاست‌جمهوری او در قدرت باقی بماند، این امر را یک شکست تلقی خواهد کرد. هم‌زمان، پنتاگون آمادگی کامل خود را برای سناریوی تشدید درگیری حفظ کرده است. سه منبع آگاه از برنامه‌ریزی‌های نظامی آمریکا به رویترز گفتند که یک ناو هواپیمابر سوم طی روزهای آینده وارد خاورمیانه می‌شود تا جایگزین یکی از دو ناو مستقر در منطقه شود، اما در صورت لزوم هر سه ناو در منطقه باقی خواهند ماند.
چالش‌های تسلیحاتی و ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا
تصمیم‌گیری در کاخ سفید علاوه بر ملاحظات منطقه‌ای، تحت تاثیر ارزیابی‌های فنی و اطلاعاتی درباره کارایی حملات جدید قرار دارد. به گفته یک منبع آگاه، گزینه بمباران مجدد تاسیسات هسته‌ای زیرزمینی ایران روی میز است، اما از آنجا که آمریکا پیش‌تر این مراکز را هدف قرار داده، میزان موفقیت حملات تازه در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. علاوه بر این، دو مقام آمریکایی فاش کردند که نهادهای اطلاعاتی این کشور برآورد کرده‌اند که حملات نظامی جدید تغییر معناداری در مواضع و مطالبات تهران در روند مذاکرات ایجاد نخواهد کرد.
از سوی دیگر، گزارش‌های اطلاعاتی ارائه شده به رئیس‌جمهور آمریکا نشان می‌دهد که ذخایر برخی تسلیحات راهبردی ایالات متحده در پی ماه‌ها درگیری به سطوح نگران‌کننده‌ای کاهش یافته است. خبرگزاری رویترز پیش‌تر در ماه اوت گزارش داده بود که ارتش آمریکا تقریبا تمامی مهمات نقطه‌زن دوربرد خود را در این نبرد مصرف کرده و این ذخایر هنوز به طور کامل جایگزین نشده‌اند. با این حال، سخنگوی کاخ سفید این نگرانی‌ها را رد کرده و مدعی شده است که ارتش ایالات متحده مهمات کافی برای تحقق تمامی اهداف راهبردی فرمانده کل قوا و فراتر از آن را در اختیار دارد.
- تردید واشنگتن در ازسرگیری حملات گسترده به ایران؛ کاخ سفید در انتظار فروپاشی اقتصادی تهران
- شکست راهبرد ناامنی تهران در تنگە هرمز؛ اشباع بازار جهانی نفت با وجود حملات به نفتکش‌ها
- تجدید بیعت دو گروه عراقی با مجتبی خامنه‌ای؛ این دو گروه کدام‌اند؟
- تداوم زنجیره خشونت‌های مسلحانه و بحران‌های زیستی در جنوب‌شرق ایران
- تمرکز بر مسئولیت‌پذیری طالبان در قبال وضعیت حقوق بشر و آزار جنسیتی؛ دیوان کیفری بین‌المللی دامنه رسیدگی به جنایات را بازنگری می‌کند
