بهای جهانی نفت خام در معاملات روز چهارشنبه پس از تجربه پایینترین سطح دو ماهه در جلسه پیشین، با رشدی فراتر از ۱ درصد روبهرو شد؛ افزایشی که مستقیماً در پی موضعگیری سرسختانه دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی مبنی بر خودداری کامل از خروج اورانیوم غنیشده از کشور رقم خورد.
پافشاری رژیم تهران بر حفظ ذخایر حساس اتمی و امتناع از دادن امتیازات امنیتی به واشینگتن، امیدهای بینالمللی برای دستیابی به یک راهکار دیپلماتیک جهت پایان دادن به جنگ ۹ ماهه با آمریکا و اسرائیل را نقش بر آب کرده است. در حالی که کاخ سفید تاکید دارد که پرونده تسلیحاتی هستهای رژیم باید در صدر هرگونه مذاکره صلح قرار گیرد، حاکمان تهران با اتخاذ رویکردی تهاجمی نشان دادهاند که حاضرند ثبات بازار جهانی انرژی و معیشت مردم خود را قربانی توهمات نظامی نمایند.
در بازارهای جهانی انرژی، بهای هر بشکه نفت خام برنت با جهشی ۱٫۲۲ دلاری معادل ۱٫۳ درصد به ۹۲٫۷۱ دلار رسید و نفت خام وست تگزاس اینترمیدیت آمریکا نیز با افزایشی ۱٫۰۹ دلاری معادل ۱٫۳ درصد، رقم ۸۷٫۱۳ دلار را ثبت کرد. این نوسانات قیمتی پس از آن شدت گرفت که اظهارات مقامات امنیتی رژیم مبنی بر عدم وجود هرگونه گفتوگوی پنهانی با آمریکا، افت بیش از ۳ دلاری روز گذشته را جبران ساخت. جیووانی استانوو، تحلیلگر ارشد بانک یوبیاس، تصریح کرد که قیمتهای نفت در حال حاضر از محل “محو شدن امیدها به کاهش فوری تنشها” تغذیه میشوند؛ وضعیتی که بازتابدهنده نگرانی شدید خریداران از تداوم بحرانآفرینیهای حسابشده سپاه پاسداران در آبراهههای حیاتی است.
لجاجت هستهای تهران و بنبست کامل مذاکرات پایان جنگ
اظهارات اخیر دبیر شورای امنیت ملی جمهوری اسلامی مبنی بر ممنوعیت خروج مواد غنیشده از خاک ایران، تیر خلاصی به بستههای پیشنهادی میانجیگران بینالمللی بود. واشینگتن و متحدانش خروج ذخایر اورانیوم غنیشده به ویژه ذخیره راهبردی ۴۴۱ کیلوگرمی با خلوص ۶۰ درصد را به عنوان خط قرمز امنیتی و شرط توقف کارزار نظامی تعیین کرده بودند تا مانع از ساخت کلاهک اتمی توسط رژیم شوند. با این حال، هسته سخت قدرت در تهران با رد این تقاضا، عملاً مسیر هرگونه مصالحه را مسدود ساخته و به مذاکرات غیرمستقیم ماههای اخیر پایان داده است.
جون گو، تحلیلگر ارشد موسسه تحقیقات انرژی اسپارتا کامادیتیز، در تشریح وضعیت شکننده بازار تاکید کرد: “عامل کلیدی هدایتکننده بازار این است که آیا حکومت ایران حاضر به پذیرش مطالبات ایالات متحده برای دستیابی به یک توافق دیپلماتیک خواهد بود یا خیر.” اگرچه قیمتهای نفت برنت و وست تگزاس از ابتدای ماه جاری میلادی در پی امیدواریهای مقطعی به پایان جنگ به ترتیب ۲۱ و ۱۷ درصد افت را تجربه کرده بودند، اما لجاجت حاکمان تهران این روند اصلاحی را متوقف ساخت و بازارها را بار دیگر با ریسک گسترش حملات نظامی روبهرو کرد.
تروریسم دریایی سپاه در هرمز؛ رکورد سیاه ۳۷ حمله به شناورها در ماه اکتبر
همزمان با بنبست دیپلماتیک، کارنامه شرارتهای دریایی جمهوری اسلامی در تنگه هرمز رکوردهای هولناک تازهای بر جای گذاشته است. بر پایه دادههای تحلیلی اندیشکده واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک، نیروهای مسلح رژیم در طول ماه اکتبر دستکم ۳۷ فروند کشتی تجاری را هدف حمله موشکی و پهپادی قرار دادهاند؛ رقمی که بالاترین آمار ثبتشده ماهانه از زمان آغاز رسمی جنگ در ماه فوریه به شمار میرود و اثبات میکند که رژیم تهران برای ارعاب تجارت بینالملل، تروریسم دریایی را به اوج رسانده است.
در همین چارچوب، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا روز سهشنبه از اصابت یک پرتابه به یک فروند نفتکش در شمالشرقی منطقه لیما در سواحل کشور عمان خبر داد. ساعاتی بعد، نیروی دریایی سپاه پاسداران با روایتی فرافکنانه مدعی شد که دو فروند نفتکش به دلیل حرکت در یک “مسیر غیرمجاز” با مینهای دریایی برخورد کرده و دچار حریق شدهاند؛ ادعایی مشکوک که تلاشی آشکار برای سلب مسئولیت از اقدامات خرابکارانه و توجیه مینگذاریهای غیرقانونی محسوب میشود. کارشناسان واحد تحقیقات نفت گروه بورس اوراق بهادار لندن در یادداشتی تحلیلی هشدار دادند که حتی در صورت دستیابی به توافق سیاسی، افزایش تردد ایمن از این آبراهه مستلزم عملیاتهای پیچیده مینروبی، کاهش هزینههای نجومی بیمه جنگی و تمایل مالکان کشتیها برای پذیرش ریسکهای امنیتی ناشی از رفتارهای سپاه خواهد بود.
رونق تولید نفت عربستان و عراق در برابر انزوای کامل صادراتی رژیم
در شرایطی که رژیم تهران با توهم مختل ساختن عرضه جهانی نفت دست به اقدامات ایذایی میزند، دادههای میدانی از بیاثر بودن این راهبرد و انزوای مطلق اقتصادی جمهوری اسلامی حکایت دارد. دادههای تخصصی شرکت اطلاعات ردیابی کشتیرانی کپلر فاش میسازد که قطعی و کسری تولید نفت خام و میعانات در خاورمیانه در اوایل ماه نوامبر به حدود ۳٫۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. بر اساس این گزارش، تولید نفت خام در کشورهای پادشاهی عربستان سعودی و عراق به طور کامل به سطوح پیش از آغاز جنگ بازگشته و این دو کشور تولید خود را متناسب با سهمیههای تعیینشده در ائتلاف اوپک پلاس حفظ کردهاند.
این آمارها نشان میدهد که کشورهای عرب همسایه با همکاریهای امنیتی مشترک و دور زدن خطرات، بازار جهانی را از وابستگی به تصمیمات تهران رها ساختهاند. همزمان، در سمت عرضه جهانی، موسسه نفت آمریکا گزارش داد که ذخایر تجاری نفت خام این کشور در هفته گذشته با افزایشی چشمگیر به میزان ۹ میلیون بشکه جهش داشته است. در حالی که رقبای منطقهای نفت خود را با سودهای کلان به فروش میرسانند، پایانههای صادراتی خود ایران در محاصره سنگین دریایی ارتش آمریکا به حالت تعطیلی درآمده و میلیاردها دلار درآمد ملی کشور دود شده است.
تلاطمهای همزمان در بازار روسیه و بیاثری تاکتیکهای فرسایشی تهران
در سوی دیگر تحولات انرژی، تحرکات نظامی در شرق اروپا نیز بازارها را تحت تاثیر قرار داده است. ولادیمیر مدینسکی، مذاکرهکننده ارشد روسیه، روز چهارشنبه پس از دو روز گفتوگو در ابوظبی مدعی شد که توافق صلح با اوکراین نزدیکتر به نظر میرسد؛ اما در میدان عمل، حملات پهپادی ارتش اوکراین آتشسوزی بزرگی را در بندر نفتی اوستلوگا در سواحل بالتیک روسیه رقم زد که به زخمی شدن سه کارگر انجامید. منابع صنعتی تایید کردند که ظرفیت پالایش نفت روسیه از اواخر ماه اکتبر در پی این حملات دقیق پهپادی حدود ۳۰ درصد افت کرده است؛ تحولی که شکنندگی جبهه حامیان رژیم تهران را عیانتر میسازد.
در فرجام سخن، جهش تازه قیمت نفت در سایه خطونشان کشیدنهای هستهای جمهوری اسلامی، تصویری گویا از حاکمیتی بحرانساز را به نمایش میگذارد که بقای استبدادی خود را در ایجاد آشوب بینالمللی جستجو میکند. سران تهران با ممانعت از بازرسیها و امتناع از انتقال اورانیوم تسلیحاتی، نه تنها اقتصاد ملی را به مرز قحطی ارزی کشاندهاند، بلکه با ۳۷ حمله دریایی در یک ماه، تنگه هرمز را به میدان ماجراجوییهای کور بدل ساختهاند. با این حال، بازگشت تولید نفت عربستان و عراق به پیش از جنگ و مقاومت بازارها در برابر شوکهای موشکی نشان میدهد که تیرهای باجخواهی رژیم به سنگ خورده و پافشاری بر ادامه این قمار هستهای، پاسخهای سخت و ویرانگری را از سوی ائتلاف بینالمللی متوجه زیرساختهای متزلزل حکومت خواهد ساخت.
- جهش دوبارەی بهای نفت؛ امتناع ایران از خروج اورانیوم و تشدید حملات در تنگه هرمز
- انتقال وزیر خزانهداری آمریکا به پایگاه نظامی در پی تهدیدهای تروریستی رژیم تهران؛ عزم واشینگتن برای تداوم عملیات طرد اقتصادی
- بنبست در ابتکار دو روزه؛ رد پاسخ واشنگتن از سوی تهران و تشدید صفآرایی در خلیج فارس
- شکاف عمیق میان ادعای اشراف ماهوارهای و پاداش ۲۰ میلیون دلاری آمریکا برای دریافت اطلاعات درباره برنامه هستهای ایران
- سایه جنگ بر اجلاس اقلیمی آنتالیا؛ بحران انرژی، آلودگیهای فرامرزی و پرونده بومکشی
