رویدادهای بسیاری در طول تاریخ رخ دادهاند که حافظه رمضان در گذر سالها آنها را ثبت کرده است. «الحل نت» این رویدادها را برای شما مرور میکند و مهمترین رخدادهای ثبتشده در حافظه رمضانی را به نمایش میگذارد.
در بخش امروز از مجموعه «در رمضان چه رخ داد»، «الحل نت» مهمترین رویدادهای ۲۷ رمضان را که در منطقه و جهان رخ دادهاند، چه در تاریخ معاصر و چه در دههها و سدههای گذشته، یادآوری میکند.
جدایی پاکستان از هند
در ۲۷ رمضان سال ۱۹۴۷، پاکستان از هند جدا شد و محمدعلی جناح بهعنوان حاکم آن منصوب شد.
دلایل جدایی پاکستان از هند بسیار و پیچیده بود. دو کشور چندین جنگ را پشت سر گذاشتند که هزاران کشته و زخمی بر جای گذاشت و تنش میان آنها تا امروز نیز ادامه دارد.
بیش از ۷۰ سال پیش، خروج بریتانیا از هند از پایان امپراتوری بریتانیا در شبهقاره هند خبر میداد.
بریتانیا از منطقهای عقبنشینی کرد که در آن زمان مهمترین بخش از قلمرو آن بهشمار میرفت، اما در پی این عقبنشینی دو کشور مستقل بر جای ماند و فرایند تقسیم نیز یکی از بزرگترین تراژدیهای قرن بیستم را رقم زد.
ترکیب جمعیتی هند پیش از جدایی متفاوت بود. شبهقاره هند در گذشته به دو بخش جغرافیایی بزرگ تقسیم میشد: سرزمین سند و پنجاب، و سرزمین هند. سرزمین سند منطقه پیرامون رود سند بود که «رود مهران» نامیده میشد و از سرزمین «کشمیر» سرچشمه میگیرد.
اصطلاح «تقسیم هند» جدایی بنگلادش از پاکستان در سال ۱۹۷۱ را در بر نمیگیرد؛ همانطور که جدایی پیشین برمه (میانمار کنونی) و سیلان (سریلانکای کنونی) از اداره هند بریتانیا را نیز شامل نمیشود. این اصطلاح همچنین ادغام سیاسی ایالتهای شاهزادهنشین در حاکمیت جدید را در بر نمیگیرد، و نیز منازعات مربوط به الحاق یا تجزیه در ایالتهای شاهزادهنشین حیدرآباد، جوناگاد و جامو و کشمیر را شامل نمیشود. همچنین ادغام مناطق تحت حاکمیت هند فرانسه در هند طی سالهای ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۴، و الحاق گوا و دیگر مناطق هند پرتغالی بهدست هند در سال ۱۹۶۱ را نیز پوشش نمیدهد. دیگر موجودیتهای سیاسی منطقه در سال ۱۹۴۷، یعنی پادشاهی سیکیم، پادشاهی بوتان، پادشاهی نپال و جزایر مالدیو، از این تقسیم متأثر نشدند.
توافق عبدالسلام عارف و مصطفی بارزانی
در ۲۷ رمضان سال ۱۹۶۴، توافقنامهای میان رهبر عراقی عبدالسلام عارف و رهبر کرد عراقی مصطفی بارزانی برای توقف درگیری میان دو طرف امضا شد.
بیش از ۵۷ سال از آنچه به «توافق ۱۰ فوریه» معروف است میگذرد؛ توافقی که آتشبس میان ارتش عراق و نیروهای کرد را برقرار کرد و به کردها خودمختاری در شمال عراق داد.
این توافق پس از نبردی سخت میان ارتش عراق و نیروهای کرد به رهبری مصطفی بارزانی حاصل شد؛ پس از آنکه عبد الکریم قاسم، رئیس دولت، در سال ۱۹۶۱ علیه پایگاههای بارزانی عملیات نظامی به راه انداخت، زیرا بارزانی بر دستیابی به خودمختاری اصرار داشت.
دولت عراق و جنبش کردی در ۱۰ فوریه ۱۹۶۴ این توافقنامه را امضا کردند؛ پس از آنکه بعثیها در سال ۱۹۶۳ قاسم را سرنگون کردند و عبدالسلام عارف را بهعنوان رئیسجمهور جدید عراق منصوب کردند. این توافق چندین بند داشت که مهمترین آنها پذیرش حقوق ملی کردها از سوی دولت عراق در قانون اساسی پیشنهادی کشور بود.
این توافق همچنین شامل آزادی بازداشتشدگان و زندانیان بهسبب حوادث شمال، صدور قانون عفو عمومی و رفع توقیف از اموال منقول و غیرمنقول، بازگرداندن ادارههای محلی به مناطق شمالی، بازگرداندن کارمندان و مستخدمان کرد به مشاغل خود، برداشتن محدودیتها از توزیع و عرضه مایحتاج زندگی، آغاز فوری بازسازی منطقه شمالی، و جبران خسارت مالکان زمینهایی بود که زیر آب رفته بودند.
در این توافقنامه تصریح شده بود که همه وزارتخانههای ذیربط متعهد باشند برای اجرای مفاد آن، آییننامهها، دستورها و بخشنامههای لازم را صادر کنند. در همین حال، دولت عراق در ۱۴ فوریه ۱۹۶۳ اعضای هیئت کردی را که از ۹ ژوئن ۱۹۶۳ در بغداد بازداشت بودند، آزاد کرد.
اما این توافق در آن زمان وارد مرحله اجرا نشد؛ زیرا مداخلات بینالمللی و انشعابهای درون جنبش کردی مانع آن شد و اختلافات اساسی میان رهبر کرد مصطفی بارزانی و هوادارانش از یک سو، و ابراهیم احمد و جلال طالبانی از سوی دیگر، آشکار شد. این دو نفر از حزب دموکرات کردستان جدا شدند تا دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان را تشکیل دهند.
در ۱۱ مارس ۱۹۷۰، توافق خودمختاری کردها میان دولت عراق و رهبر کرد مصطفی بارزانی امضا شد و دولت عراق حقوق ملی کردها را به رسمیت شناخت و با ارائه تضمینهایی، مشارکت آنان در دولت عراق و استفاده از زبان کردی در نهادهای آموزشی را پذیرفت. از آن زمان تاکنون، هیچ راهحل قاطعی برای مسئله کرکوک، که همچنان معلق مانده است، به دست نیامده و این موضوع در انتظار نتایج سرشماری برای مشخص شدن نسبت قومیتهای مختلف در این شهر باقی مانده است.
