سریال «علی قید الحب» که از زمان پخش نخستین قسمت‌هایش در فصل درام رمضان ۲۰۲۲ توانست نظر بخش قابل توجهی از مخاطبان را جلب کند، از یک سو به این دلیل مورد توجه قرار گرفت که خالی از صحنه‌های مربوط به رویدادها و پیامدهای جنگ سوریه بود، و از سوی دیگر داستان‌هایش را به شکلی گرم و آرام، دور از رنج کنونی سوری‌ها، روایت می‌کرد.
این اثر همچنین در چارچوب آثاری قرار می‌گیرد که پیش‌تر پخش شده و مورد علاقه بینندگان بودند؛ مانند سریال‌های «الفصول الأربعة»، «الغفران» و «عصی الدمع» و آثار مشابه. این مجموعه شامل داستان‌هایی از عشق و احساس و فضایی گرم برای گردهم آمدن خانواده‌های سوری است؛ و البته همین چیزی است که در سال‌های گذشته برای مدتی از درام سوری غایب بود.
این سریال همچنین بر روابط عاطفی‌ای تمرکز می‌کند که از دل واقعیت سوری برخاسته‌اند، اما به نظر می‌رسد پایان این داستان‌ها آن‌گونه که نویسنده «علی قید الحب» نوشته بود رقم نخورده است؛ بلکه شرکت تهیه‌کننده و کارگردان اثر، سرنوشت برخی شخصیت‌های سریال را تغییر داده‌اند؛ بنا بر اظهارات نویسنده اثر در روز یکشنبه گذشته.
قسمت آخر این سریال نیز موجی از جنجال و انتقاد درباره ضعف قسمت پایانی برانگیخت؛ قسمتی که برای برخی بینندگان تا حدی «شوک‌آور» بود، چرا که روابط عاشقانه در آن با جدایی و به شکلی غیرمنطقی نسبت به روند رویدادهایی که در طول قسمت‌های سریال جریان داشت، پایان می‌یابد. همچنین جدایی و بازگشت به روابط عاطفی گذرا و سطحی که در بستر رویدادهای قسمت آخر مطرح شد، با مضمون نام اثر یعنی «علی قید الحب» همخوانی ندارد؛ طبق انتقادهایی که متوجه قسمت پایانی شد.
نویسنده «علی قید الحب» خواستار حذف نامش از نمایش‌های بعدی شد
پس از پخش قسمت آخر سریال «علی قید الحب» در یکشنبه گذشته، نویسنده سریال، فادی قوشقجی، بلافاصله در صفحه شخصی خود در «فیس‌بوک» اظهاراتی تند علیه کارگردان اثر و مدیرِ شرکت تهیه‌کننده آن منتشر کرد و گفت: «بعد از تماشای قسمت آخر می‌گویم: این قسمت به‌طور کامل توسط دو نویسنده “بزرگ” دیانا جبور و باسم السلقا بازنویسی شده است.. با این‌که این حق را طبق “پروتکلی” دارند که نمی‌دانم آن را در کدام سطل زباله پیدا کرده‌اند!!».
قوشقجی در ادامه، در توضیح مخالفت خود با این تغییر در پایان‌بندی رویدادهای سریال افزود: «بر این اساس.. من رسما و علنا از دیانا جبور (بدون القاب)، به‌عنوان مدیر شرکت تهیه‌کننده، می‌خواهم نام مرا از هرگونه نمایش بعدی این اثر حذف کند».
او افزود: «و خطاب به خوانندگان عزیزم: به‌محض آن‌که اعصابم پس از جنایتی که در حق اثرم مرتکب شده‌اند آرام بگیرد، متن اصلی سریال را به‌طور کامل برای هر کسی که مایل باشد منتشر خواهم کرد. تا آن زمان.. فعلا در دسترس نیستم. تمام عشق برای هر کسی که به من ایمان دارد.. و تمام پوزش از هر کسی که روی من حساب کرد و من با انتخاب بدِ “شریک‌ها” ناامیدش کردم..».
او در پایان اظهارنظر خود گفت: «توضیح: درباره جنایتی که در حق من صورت گرفته، جایی برای اظهارنظر نیست. هر کس از آن دو فرد یادشده دفاع کند، خودش و نظرش حذف خواهد شد».
شاید برایتان جالب باشد: بازیگر سوری: آغوش در درام «کمتر از حد طبیعی» است
تغییراتی که رخ داد
چند ساعت پس از انتقاد نویسنده سوری، فادی قوشقجی، از رویدادهای قسمت آخر، او پست دیگری منتشر کرد و در آن تغییراتی را که در پایان‌بندی رویدادهای سریال رخ داده بود توضیح داد. در این پست آمده بود: «در متن اصلی: زوج (کنان و حلا) از هم جدا نمی‌شوند، و پایان زوج (نمر و کنده) باز است. او نمی‌تواند فراموش کند و علیاء او را به بخشش ترغیب می‌کند».
او در پست خود ادامه داد: «صحنه مضحکِ این‌که زنی را تنها بگذارند وارد اتاق رقیبش در بیمارستان شود و چندین دقیقه با او بماند.. اصلا وجود نداشت. آن‌ها آن را از خودشان ساختند».
قوشقجی افزود: «دیالوگ مضحک بین نمر و کنان که خلاصه‌اش این است: “برگردیم به دفتر.. یعنی به روابط سطحی و گذرا” آن هم در سریالی که نامش «علی قید الحب» است.. تکرار می‌کنم: عشق. چنین دیالوگی وجود نداشت. آن‌ها آن را از خودشان ساختند». او در پایان پست خود نتیجه گرفت که چندین صحنه اضافی دیگر نیز ساخته‌وپرداخته مدیر کار و شرکت تهیه‌کننده بوده است.
شاید برایتان جالب باشد: آیا درام سوری واقع‌گراست؟
شرکت تهیه‌کننده از پیگیری قضایی خبر داد!
در همین راستا، «ایمار الشام» شرکت تهیه‌کننده سریال «علی قید الحب» بیانیه‌ای توضیحی در پاسخ به سخنان نویسنده، فادی قوشقجی، منتشر کرد؛ سخنانی که در آن آمده بود «کارگردان و مدیر شرکت تهیه‌کننده قسمت آخر اثر را بازنویسی کرده‌اند».
در این بیانیه آمده است: «این نکته تازه‌ای نیست که اثر تلویزیونی یک کار جمعی است و می‌تواند اصلاحات و اضافات کارگردان را در خود بپذیرد. و چون این اقدام از ماهیت کار تلویزیونی است، در قرارداد ثبت می‌شود تا برای شرکت تهیه‌کننده این امکان را فراهم کند که هرگونه اصلاحی را که مناسب می‌بیند انجام دهد؛ به‌ویژه زمانی که به نیازهای تازه‌پدیدِ اثر از نظر فنی، تولیدی یا ساختاری پاسخ داده نشود. همان‌گونه که ایلیاد نیز در هر نسخه نمایشی جدید می‌تواند یا مختصر شود، یا چیزی به آن افزوده شود، یا خالق اثر برداشت خاص خود را از آن ارائه دهد»، به تعبیر خودشان.
شرکت در بیانیه خود ادامه داد: «این متن طی هفت یا نه سال، آن‌گونه که گفته شد، نوشته نشده، بلکه خلاصه‌ای از آن و شش قسمت به ایمار الشام ارائه شد، سپس پس از قرارداد با نویسنده نوشته شد.. اما شاید واقعا این قسمت‌ها سال‌ها پیش نوشته شده بودند، ولی هیچ شرکتی این سناریو را نپذیرفت، در حالی که ما دیدیم قسمت‌های نخست برای پیشبرد پروژه امیدوارکننده‌اند».
شرکت تهیه‌کننده همچنین اشاره کرد که «ملاحظات و پیشنهادها بعدا و هم‌زمان با صدور ارزیابی نهاد نظارتی مطرح شد؛ ارزیابی‌ای که متن را پایین‌تر از سطح معمول تولیدات ما دانسته بود (برای هر کس که بخواهد، سند موجود است).. و از این‌جا رفتار و روحیه نویسنده در قبال شرکت، از شراکت به خصومت تغییر کرد؛ گویی در ذهن نویسنده، شرکت به اقدامی پیش‌دستانه و برنامه‌ریزی‌شده برای خراب کردن متن تبدیل شده بود».
این شرکت توضیح داد: «ما در واقع هیچ تلاشی را فروگذار نکردیم (و این تلاش در دوره نخست مورد قدردانی نویسنده بود) تا اثر را توسعه دهیم و آن را به شکلی درخورِ شرکت، نخست به‌عنوان یک شخصیت حقوقی، و درخورِ چهره‌های برجسته مشارکت‌کننده در اثر، دوم، به انجام برسانیم».
شرکت در پایان بیانیه خود گفت: «اختلاف حق است.. اما شخصی کردن موضوع و استفاده از دشنام از نظر اخلاقی و قانونی مردود است، و بنابراین، با توجه به همه آنچه گذشت، شرکت اقدامات قضایی لازم را علیه آقای نویسنده انجام خواهد داد».
شاید برایتان جالب باشد: درام دستگاه‌های اطلاعاتی.. واقعیتی برخاسته از خیال محض بینندگان؟
