در یک تحول نظامی قابلتوجه، از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ایالات متحده یک عملیات هلیبرن و نجات در عمق خاک ایران انجام داد و پس از سرنگونی یک جنگنده، توانست دو خلبان را خارج کند.
این عملیات که به گفته دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، یکی از «جسورانهترین» عملیاتها بوده، در جنوبغرب ایران انجام شد؛ جایی که نیروهای ویژه آمریکا در سه استان مستقر شدند و از یک فرودگاه متروکه بهعنوان نقطه آغاز استفاده کردند، پیش از آنکه عملیات پیچیده هلیبرن برای بازگرداندن خلبانان را اجرا کنند.
این عملیات ابعاد نفوذ مستقیم به خاک ایران را آشکار کرد و در بحبوحه جنگ فزاینده، پرسشهایی را درباره توان تهران در کنترل حوزه امنیتی خود مطرح ساخت.
نفوذ امنیتی عمیق
بر اساس گزارشهای رسانهای، یک یگان تخصصی کماندویی این عملیات را زیر پوشش هوایی گسترده اجرا کرد و از پهپادها برای هدف قرار دادن هرگونه تحرک نیروهای ایرانی در نزدیکی محل حضور خلبانان استفاده شد.
این عملیات همچنین با درگیری مستقیم با نیروهای ایرانی در میدان همراه بود، پیش از آنکه نیروهای آمریکایی موفق شوند خلبانان را تخلیه کرده و بدون تلفات انسانی عقبنشینی کنند.
با وجود اعلام تهران مبنی بر انهدام هواپیماهای آمریکایی در جریان عملیات، مقامهای آمریکایی توضیح دادند که برخی هواپیماها، از جمله دو فروند هواپیمای ترابری MC-130J، پس از از کار افتادن بهصورت خودکار منهدم شدند؛ اقدامی نظامی برای جلوگیری از افتادن فناوری حساس به دست طرف مقابل.
این عملیات ناتوانی آشکار ایران در جلوگیری از نفوذ یا مهار پیامدهای آن را نشان میدهد و همچنین نشانهای از اختلالی عمیقتر در ساختار دفاعی ایران است؛ موضوعی که شکافهایی را در سامانه رصد و واکنش ایران در برابر برتری آمریکا در اجرای عملیات دقیق در محیطی خصمانه و پیچیده آشکار میکند.
تحلیلگران نظامی بر این باورند که همزمانی این عملیات با فرسایش فرماندهی نظامی ایران در نتیجه حملات مکرر از آغاز جنگ، توان تهران را برای مدیریت واکنشهای منسجم، چه در سطح پدافند هوایی و چه در سطح هماهنگی میدانی، تضعیف کرده است.
این برای ایران چه معنایی دارد؟
این عملیات در حالی انجام میشود که تهران همچنان به تشدید لحن سیاسی و نظامی خود ادامه میدهد و از «بازدارندگی»، «کنترل» و «شکست دادن دشمن» سخن میگوید، حال آنکه واقعیتهای میدانی تصویری متفاوت نشان میدهد.
این عملیات نشان داد که نیروهای آمریکایی قادرند به عمق خاک ایران نفوذ کنند، یک مأموریت مرکب را به اجرا بگذارند و سپس با وجود همه تهدیدها و اظهارات ایران، عقبنشینی کنند.
در مجموع، اهمیت این عملیات تنها به نجات دو خلبان محدود نمیشود، بلکه فراتر از آن، شکاف آشکار میان گفتمان ایران و توان واقعی آن در میدان را برملا میکند.
در حالی که تهران همچنان میکوشد خود را بهعنوان یک قدرت منطقهای قادر به مدیریت جنگ معرفی کند، این عملیات نشان میدهد که ساختار دفاعی آن با آسیبپذیریهای جدی روبهرو است.
- رایزنیهای رئیس سازمان اطلاعات ترکیه در کابل و قندهار
- مطالبه جهانی برای تمدید مأموریت گزارشگر ویژه سازمان ملل در افغانستان، نامه مشترک ۱۰۰ نهاد بینالمللی به شورای حقوق بشر
- افزایش مطالبات اصناف ایران برای محاسبه مالیات بر پایه سود واقعی کسبوکارها
- پاکستان همزمان با حمله مرگبار به نظامیان، محدودیتهای مصرف سوخت را تشدید کرد
- رد گزارش سازمان ملل از سوی کاخ سفید؛ واکنش تند واشنگتن به اتهام «جنایات جنگی» و بازتاب خروج آمریکا در رسانههای ایران
