ویدئوهای منتشرشده، تناقضهایی را در روایت رسمی درباره تعرض به سفارت امارات در دمشق آشکار کردهاند؛ در حالی که شواهدی از دخالت برخی افراد و تسهیلهای امنیتی همزمان با وقوع این حادثه دیده میشود.
روایت رسمی وزارت کشور سوریه، آنچه را «بقایای نظام سابق» خوانده، مسئول این ماجرا دانسته است؛ اما ویدئوها نشان میدهد شماری از نیروهای امنیتی، رسیدن معترضان به بالکن سفارت امارات و پایین کشیدن و جایگزین کردن پرچم را تسهیل کردهاند.
آغاز اعتراضات
دمشق، پایتخت سوریه، در روزهای گذشته شاهد اعتراضاتی مقابل سفارت امارات بود؛ اعتراضاتی که ابتدا در پی یک پرونده داخلی آغاز شد، اما بهسرعت به تجمعاتی تبدیل شد که در آن شعارهایی در حمایت از فلسطینیان و در انتقاد از ابوظبی سر داده شد.
این تحرکات با مطالبه آزادی عصام بویضانی، فرمانده پیشین جیشالاسلام، آغاز شد؛ فردی که در آوریل/نيسان ۲۰۲۵ در دبی بازداشت شد و با روندهای قضایی مرتبط با اتهام همکاری با گروههای تندرو در دوران جنگ سوریه روبهرو است.
روایت وزارت کشور
یک روز پس از این تعرض، نورالدین البابا، سخنگوی وزارت کشور، در گفتوگو با شبکه الاخباریه سوریه ظاهر شد و گفت: «آنچه از اهانت به سفارت امارات رخ داد، غیرعمدی و ناخواسته بود و از سوی برخی افراد مرتبط با نظام سابق انجام شد.»
او افزود: «باید میان کسانی که در چارچوب دستورکارهای نظام سابق حرکت میکنند و کسانی که در حمایت از مسئله فلسطین فعالیت میکنند، تفاوت قائل شد.»
سخنگوی وزارت کشور همچنین اشاره کرد که «تلاشهای بقایای نظام پیشین برای نگه داشتن سوریه در وضعیت انزوای بینالمللی، حتی پس از سقوط آن، ادامه دارد».
او توضیح داد که «اقداماتی بهزودی اعلام خواهد شد، از جمله پیشنویس تصمیمی برای ساماندهی تظاهرات و تحرکات مردمی، و هدف از تنظیم تظاهرات صرفاً سازماندهی آنهاست».
او در پایان گفت: «برخی هتاکان و آشوبگران در پی آسیب زدن به عمق عربی و حرکت سوریه بهسوی آینده هستند و باید مهار شوند و با قاطعیت با آنها برخورد شود.»
از سوی دیگر، وزارت کشور دیروز یکشنبه اعلام کرد دو نفری را که به گفته این وزارتخانه دست داشتن آنها در تعرض به مقر سفارت امارات ثابت شده است، بازداشت کرده است.
این وزارتخانه در بیانیهای توضیح داد که بلافاصله اقدامات قانونی لازم را طبق روالهای معمول علیه متهمان آغاز کرده و تأکید کرد هرگونه تعرض به هیئتهای دیپلماتیک خط قرمزی است که نمیتوان در قبال آن سهلانگاری کرد.
تعرض، نقض حقوق بینالملل است
المعتصم الکیلانی، متخصص حقوق کیفری بینالمللی و حقوق بشر، گفت: «هرگونه تعرض به سفارت یا هیئت دیپلماتیک در دمشق صرفاً یک حادثه گذرا نیست، بلکه نقضی فاحشِ حقوق بینالملل و تعرضی مستقیم به حرمت فعالیت دیپلماتیک است.»
https://t.co/KSq0UKBXOCاو افزود: «این رفتار بهطور کامل مردود و محکوم است و تحت هیچ شرایطی قابل توجیه نیست؛ همچنین به وجهه سوریه آسیب میزند و روابط بینالمللی آن را در معرض خطرات جدی قرار میدهد.»
او در پایان گفت: «حفاظت از هیئتهای دیپلماتیک یک تعهد قانونی و حاکمیتی است و هرگونه اخلال در آن، لطمهای به هیبت دولت به شمار میآید.»
شواهد تصویری
در مقابل، ویدئوها از نقش تسهیلگرانه نیروهای امنیت عمومی در میان نیروهای دولتی و دستگاههای امنیتی مستقر در اطراف سفارت در زمان وقوع حادثه حکایت دارد.
دیدهبان حقوق بشر سوریه اعلام کرد که حضور برخی از مهاجمان در کنار نیروهای امنیتی که مظنون به تسهیل آنچه رخ داده هستند، بهصورت صوتی و تصویری ثبت شده است.
دیدهبان همچنین بر ضرورت بازداشت همه نیروهای امنیتیای که در این ویدئوها دیده میشوند و گشایش تحقیقی جدی و شفاف برای روشن شدن ابعاد حادثه و پاسخگو کردن هر کسی که دست داشتن یا قصور او در حفاظت از هیئتهای دیپلماتیک ثابت شود، تأکید کرد.
واکنشهای خشمگینانه
در واکنشها نیز شماری از ناظران انتقادهای تندی مطرح کردند. هانی مسهور، روزنامهنگار، گفت: شکست دولت الشرع قابل پیشبینی است، زیرا این نظام نتوانسته از قید ذهنیت اسلامگرایانه رها شود، بلکه با حمایت دولتهای منطقهای که جماعت اخوان را یکی از بازوها و چنگالهای خود میدانند، بیشتر در هزارتوی گذشته فرو رفته است.
در همین راستا، امجد طه، پژوهشگر اماراتی، در حساب خود در پلتفرم «ایکس» نوشت که امارات متحده عربی با شدیدترین عبارات، اقدامات خرابکارانه و حمله به سفارت خود در سوریه را محکوم میکند.
طه همچنین پرسید: «دولت اسلامی در سوریه با اجازه دادن به وقوع این حملات، در پی اثبات چیست؟ این موضوع بسیار شرمآور است، هرچند غافلگیرکننده نیست. و طبق معمول، وقتی پای اسلامگرایان در میان است، اتحادیه اروپا سکوت میکند.»
امارات و چندین کشور خلیجی و عربی نیز تعرض به مقر هیئت دیپلماتیک در دمشق، پایتخت سوریه، را محکوم کردند.
امارات در بیانیهای از سوی وزارت خارجه خود، «محکومیت و انزجار شدید خود از اقدامات آشوبگرانه، تلاش برای تخریب اموال و تعرضهایی که مقر هیئت این کشور و محل اقامت رئیس هیئت در دمشق را هدف قرار داد» ابراز کرد و بر رد و محکومیت اهانتهای غیرقابل قبول به نمادهای ملی این کشور تأکید کرد.
امارات از مقامهای سوری خواست به مسئولیتهای خود در تأمین امنیت سفارت و کارکنان آن عمل کنند، درباره ابعاد این تعرضها تحقیق کنند، از تکرار آنها در آینده جلوگیری کنند و همه اقدامات قانونی لازم را برای تضمین پاسخگویی عاملان انجام دهند.
الکیلانی پیشتر در صفحه خود در «فیسبوک» نوشته بود: «در طول یک سال و پنج ماه، هیچ تظاهراتی برای غزه مجاز نبود، با وجود کشتارهای روزانه و کشته شدن صدها قربانی؛ این موضوع پرسشهایی را درباره این تغییر ناگهانی در عرض یک روز مطرح میکند.»
او در ادامه با طرح این پرسش افزود: «آیا با مداخلات خارجی روبهرو هستیم که میخواهند خارج از اراده دولت با پرونده سوریه بازی کنند؟ یا با سناریوی تازهای برای بهرهبرداری از مسئله فلسطین، همانگونه که نظام سابق انجام میداد، مواجهیم؟»
- پاکستان همزمان با حمله مرگبار به نظامیان، محدودیتهای مصرف سوخت را تشدید کرد
- رد گزارش سازمان ملل از سوی کاخ سفید؛ واکنش تند واشنگتن به اتهام «جنایات جنگی» و بازتاب خروج آمریکا در رسانههای ایران
- رژه مسلحانه امروز در تهران؛ پادگانسازی فضای عمومی و ابعاد میلیتاریزهکردن جامعه
- درگیری مسلحانه در زاهدان؛ تشدید چرخه ناامنی و چالشهای رویکرد امنیتی در سیستان و بلوچستان
- روادید مشروط آمریکا برای هیئت ایرانی جهت شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل
