برآوردهای اطلاعاتی آمریکا فاش کرده است که مجتبی خامنه‌ای، رهبر ایران، که در جریان نخستین حملات به تهران زخمی شد، با وجود ادامه غیبتش از انظار عمومی، در ترسیم راهبرد جنگ و مدیریت روند مذاکرات با ایالات متحده نقش دارد.
به گزارش شبکه «سی‌ان‌ان»، خامنه‌ای در انزوایی شدید به سر می‌برد و تحت درمان سوختگی‌هایی قرار دارد که «شدید» توصیف شده و بخش‌های وسیعی از بدن او را دربر گرفته است. او در عین حال تنها به حلقه‌ای بسیار محدود برای ارتباطات متکی است و از هرگونه ابزار الکترونیکی دوری می‌کند.
انزوای شدید و ارتباطات محدود
منابع آمریکایی می‌گویند مجتبی خامنه‌ای از استفاده از تلفن یا هرگونه ابزار ارتباطی الکترونیکی پرهیز می‌کند و فقط از طریق ارتباط مستقیم با افراد مشخص یا پیام‌هایی که با واسطه منتقل می‌شود، در تماس است.
اطلاعات موجود نشان می‌دهد این الگوی امنیتی بازتاب‌دهنده نگرانی‌های ایران از رهگیری یا هدف قرار گرفتن است؛ به‌ویژه پس از حملات آمریکا و اسرائیل که از نخستین روزهای جنگ، مراکز فرماندهی و تأسیسات حساس را هدف قرار داد.
با این حال، ارزیابی اطلاعاتی هم‌زمان نشان می‌دهد نقش مجتبی به معنای تسلط کامل او بر تصمیم‌گیری نیست، بلکه او در ترسیم خطوط کلی سیاسی، به‌ویژه در پرونده مذاکره با واشنگتن و سازوکارهای مدیریت تنش، مشارکت دارد.
چه کسی تصمیم‌گیری را در تهران پیش می‌برد؟
بر اساس برآوردهای اطلاعاتی، فرماندهان ارشد «سپاه پاسداران» ایران و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، مدیریت پرونده‌های اجرایی روزمره را بر عهده دارند؛ آن هم در شرایطی که دسترسی مستمر به رهبر جدید دشوار است.
این برداشت اطلاعاتی حاکی از آن است که از زمان آغاز جنگ، مرکز تصمیم‌گیری در ایران درهم‌تنیده‌تر شده و بخشی از اختیارات اجرایی به نهادهای نظامی و امنیتی منتقل شده است.
منابع غربی معتقدند نشانه روشنی وجود ندارد که رهبر جدید ایران به‌طور مستمر و مستقیم دستور صادر کند، اما در عین حال نمی‌توان نقش او را در تأیید تصمیم‌های اساسی منتفی دانست.
محافل پیگیر تحولات ایران نیز بر این باورند که این الگو بازتاب ماهیت خود نظام ایران است؛ جایی که پرونده‌های کلان از طریق موازنه میان دفتر رهبر، فرماندهی «سپاه پاسداران» و نهادهای امنیتی اداره می‌شود، نه از طریق یک مرکز تصمیم‌گیری فردی و مطلق.
روایت‌های متناقض درباره وضعیت جسمانی مجتبی خامنەای
منابع آگاه از ارزیابی اطلاعاتی گفته‌اند خامنه‌ای همچنان تحت درمان سوختگی‌های شدیدی است که به صورت، بازو، تنه و پای او آسیب زده و همین مسئله حضور و جابه‌جایی او را محدود کرده است.
در مقابل، برخی چهره‌های رسمی ایران از شدت جراحات کاسته‌اند؛ به‌طوری که یک مقام در دفتر رهبر تأکید کرده است زخم‌ها «جزئی» است و تنها به آسیب محدودی در پا و پایین کمر و نیز ترکش پشت گوش محدود می‌شود.
ناظران معتقدند این تفاوت در روایت‌ها نشان‌دهنده ادامه ابهام درباره وضعیت جسمانی رهبر جدید ایران است؛ آن هم در سایه پنهان‌کاری آشکار رسمی.
پوشش سیاسی برای مذاکرات
برآوردهای سیاسی غربی حاکی است که تهران از نام مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان پوشش سیاسی برای محافظت از مذاکره‌کنندگان ایرانی در برابر حملات جریان تندرو استفاده می‌کند.
غیبت او در رسانه‌ها و عدم حضورش، به نظام فضای بیشتری می‌دهد تا تفاهم‌ها را پیش ببرد یا امتیازهایی بدهد، بی‌آنکه هزینه داخلی مستقیم آن متوجه چهره‌های مشخص مذاکره‌کننده شود.
این در حالی است که رهبری ایران هم‌زمان با فشارهای فزاینده ناشی از جنگ، محاصره دریایی و بحران اقتصادی، با تهدیدهای مکرر اسرائیل و آمریکا نیز روبه‌رو است.
ایران میان پایداری و فرسایش
هم‌زمان، یک ارزیابی محرمانه سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا «CIA» که این هفته به تصمیم‌گیران دولت ارائه شد، به این نتیجه رسیده است که ایران می‌تواند ۳ تا ۴ ماه در برابر محاصره دوام بیاورد، پیش از آنکه با فشارهای اقتصادی شدیدتری روبه‌رو شود؛ موضوعی که ۴ فرد آگاه از این سند آن را تأیید کرده‌اند.
بر اساس این برآوردها، تهران با وجود هفته‌ها حملات سنگین، همچنان بخش مهمی از توان موشکی خود را حفظ کرده است؛ به این معنا که جنگ تاکنون نتوانسته ساختار نظامی ایران را به‌طور کامل فلج کند.
اما این گزارش در مقابل هشدار می‌دهد که ادامه فشار نظامی و اقتصادی ممکن است نظام ایران را به مرحله‌ای حساس‌تر در داخل بکشاند؛ جایی که تنش میان نیاز به مذاکره و تلاش برای حفظ تصویر «پایداری» در برابر افکار عمومی ایران تشدید می‌شود.
