نمایش افتتاحیه فیلم مستقل «بنما آفتاب را بیابر» (که با نام «ابرها را کنار بزن» نیز شناخته میشود) در لسآنجلس، با استقبال بینظیر مخاطبان و حضور پرشور هنرمندان برجسته ایرانی و بینالمللی برگزار شد تا روایتی بیپرده و مستندگونه از رنجها، حقوق تضییعشده و ایستادگی اقلیتهای مذهبی در ایران امروز را به تصویر بکشد.
شکستن سکوت چندینساله پیرامون چالشهای اجتماعی و عقیدتی در بستر سینمای مستقل، همواره یکی از تاثیرگذارترین ابزارها برای جلب توجه افکار عمومی جهان به مسائل پنهان در لایههای جامعه معاصر ایران بوده است. هنر هفتم در قامت یک رسانه پویا، فراتر از مرزهای صرفِ سرگرمی قدم میگذارد و به فضایی زنده برای تفکر اخلاقی، بازخوانی حقوق بشر و گفتوگوی بینفرهنگی تبدیل میشود. اکران ویژه یکی از متفاوتترین فیلمهای داستانی مستقل در قلب بورلی هیلز، نگاه بسیاری از هنرمندان، منتقدان و فعالان مدنی را به چالشهای عمیق مدنی و عقیدتی جلب کرده است. این اثر برجسته به عنوان نخستین فیلم داستانی در نوع خود درباره چالشها و تبعیضهای مذهبی علیه اقلیتها، در اکران ویژه خود با استقبالی کمنظیر مواجه شد تا بار دیگر قدرت بیانی سینما را در بازتاب دادن واقعیتهای ملموس اجتماعی به تصویر بکشد.
طنین همبستگی در بورلی هیلز؛ استقبال کمنظیر از اکران افتتاحیه
نمایش افتتاحیه فیلم مستقل «بنما آفتاب را بیابر» (Cast Aside the Clouds) در شامگاه پنجشنبه گذشته، ۴ ژوئن ۲۰۲۶ (۱۴ خرداد ۱۴۰۵)، در تئاتر سینمای لومیر (موزیک هال) واقع در بورلی هیلز لسآنجلس با سالنی کاملاً پر از تماشاگر و حضور پرتعداد چهرههای سرشناس هنری و فعالان فرهنگی برگزار شد. در این رویداد بزرگ، شهره آغداشلو، بازیگر سرشناس و نامزد جایزه اسکار، هدایت نشست پرسش و پاسخ پس از فیلم را با حضور عوامل و بازیگران اثر بر عهده داشت تا نشان دهد چگونه هنرمندان خارج از وطن، نقشی راهبردی در بازتاب دادن صداهای خاموششده سرزمین مادری خود ایفا میکنند.
آغداشلو پس از پایان این مراسم ویژه، با انتشار یادداشتی پرکشش و احساسی در صفحات اجتماعی خود از این شب بهیادماندنی یاد کرد. او در پیام خود اشاره کرد که دیدن تالاری انباشته از تماشاگر برای این اکران و فرصت گفتوگو با فیلمسازان و بازیگران بااستعداد این اثر، تجربهای بسیار پرمعنا بوده است. آغداشلو مراتب سپاسگزاری عمیق خود را از بازیگران، فیلمسازان، هنرمندان و رهبران جامعه مدنی آمریکا که برای حمایت از این فیلم به آنها پیوستند، ابراز داشت و تأکید کرد حضور پرشور جامعه خلاق هنری برای حمایت از روایتهای هدفمند و بزرگداشت یکدیگر، یکی از درخشانترین بخشهای آن شب بود. این بازیگر پیشکسوت بر این باور است که در دوران کنونی، زمانی که بسیاری از داستانهای واقعی درون ایران ناگفته مانده یا به درستی درک نمیشوند، سینما نقشی محوری در گسترش همبستگی، همدلی و ایجاد بستر گفتوگو میان جوامع مختلف بازی میکند.
در این اکران باشکوه، چهرههای شناختهشدهای همچون نوید نگهبان، مکس امینی، بیتا میلانیان، شان توب و شاهین سبحانی در کنار پیام زمانی (تهیهکننده فیلم) و مری دارلینگ (کارگردان اثر) حضور داشتند که وزن هنری ویژهای به این رویداد بخشید.
عشقی ممنوعه در پس دیوارهای تعصب و محرومیت سیستماتیک
فیلم «بنما آفتاب را بیابر» به کارگردانی مری دارلینگ و همکارگردانی بری ویدِر و فلیشا سبحانی، داستانی عمیق و ملموس از عشق، باور و مقاومت را در تهران امروز روایت میکند. داستان حول محور زندگی لیلا خسروی (با بازی پارمیس صحت)، زن جوانی از جامعه بهاییان ایران، و دکتر ساسان نادری (با بازی بهتاش فضلعلی)، یک جراح برجسته و مسلمان سکولار میچرخد. این دو با وجود تفاوتهای عمیق عقیدتی و فشارهای سنگین اجتماعی، به یکدیگر دل میبندند؛ عشقی که آنها را به چالش با باورهای موروثی و ساختارهای تبعیضآمیز جامعه وا میدارد. در دنیای فیلم، لیلا به دلیل هویت مذهبی خود از حق تحصیلات عالی محروم است و زمانی که به اتهام پیگیری مخفیانه تحصیلات دانشگاهی بازداشت میشود، داستان به بحرانی اخلاقی و انسانی بدل میگردد.
فیلمنامه این اثر مشترکاً توسط مری دارلینگ و همسرش کلارک دانلی به رشته تحریر درآمده و ایده اولیه آن از رمان «خاطرات یوتاب» نوشته روحیه فنائیان الهام گرفته شده است؛ رمانی که در سالهای پس از انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ (۱۳۵۷) نگاشته شد. اگرچه فیلم یک اقتباس مستقیم از رمان نیست، اما شخصیتها و بسترهای عاطفی آن از این کتاب ارزشمند که سالها به صورت زیرزمینی در ایران دستبهدست میشد، الهام گرفتهاند. عنوان فیلم نیز از یکی از اشعار طاهره قرةالعین الهام گرفته شده است که میگوید: «بنما آفتاب را بیابر» نقشآفرینی بازیگران برجستهای همچون آنتونی عزیزی در نقش فرهاد (پدر لیلا) و شیرین یوسفیان مانیان در نقش ویدا (مادر لیلا)، به همراه حضور بازیگران مکمل توامندی چون سیبل هِی در نقش مادر ساسان و پانتا مصلح در نقش خواهر ساسان، عمق چشمگیری به درام انسانی این اثر بخشیده است.
از موج نو تا نامزدی اسکار؛ تعهد مستمر شهره آغداشلو به روایت حقیقت
حضور شهره آغداشلو به عنوان مدیر جلسات نقد و بررسی این فیلم، یادآور کارنامه پرفرازونشیب و سرشار از تعهد مدنی اوست. آغداشلو که متولد تهران در سال ۱۹۵۲ (۱۳۳۱) است، پیش از انقلاب با بازی در آثار درخشان موج نوی سینمای ایران از جمله فیلم «گزارش» در سال ۱۹۷۷ (۱۳۵۶) به کارگردانی عباس کیارستمی و «سوتهدلان» در سال ۱۹۷۷ (۱۳۵۶) ساخته علی حاتمی، به ستارهای محبوب تبدیل شد. اما با وقوع انقلاب و استقرار قوانین سختگیرانه سانسور، او ناچار شد در ۲۸ فوریه ۱۹۷۹ (۹ اسفند ۱۳۵۷)، در ساعت ۴:۳۰ صبح با خودرو شخصی مرزهای ایران را به مقصد اروپا ترک کند. او پس از مهاجرت به انگلستان و تحصیل در رشته روابط بینالملل، سرانجام در سال ۱۹۸۷ (۱۳۶۶) راهی لسآنجلس شد تا رویای بازیگری خود را در هالیوود دنبال کند.
مسیر او در غرب آسان نبود، اما تلاشهای بیوقفه او زمانی به ثمر نشست که در سال ۲۰۰۳ (۱۳۸۲) برای بازی در نقش نادی در فیلم «خانهای از شن و مه» نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد؛ افتخاری بزرگ به عنوان نخستین زن خاورمیانهای که نامزد این جایزه معتبر جهانی گردید. او در سال ۲۰۰۹ (۱۳۸۸) نیز موفق به دریافت جایزه معتبر امی برای بازی در مینیسریال «خانه صدام» شد. آغداشلو در تمام این سالها همواره کوشیده است تا تریبونی برای انعکاس صدای زنان و اقلیتهای تحت ستم در ایران باشد و اکران فیلمهایی نظیر «بنما آفتاب را بیابر» را گامی حیاتی برای غلبه بر سوءتفاهمها و به تصویر کشیدن واقعیتهای انسانیِ نادیدهگرفتهشده میداند.
نبرد با سانسور؛ شکوفایی سینمای مستقل ایران در تبعید
وضعیت سینمای امروز در داخل ایران تحت سلطه حاکمیت فعلی، تفاوت فاحشی با تکاپوی هنری سینماگران در تبعید دارد. در حالی که فیلمسازان در داخل کشور با دیوارهای بلند سانسور دولتی، لغو مجوزها، فشارهای امنیتی و ممنوعیت کار روبهرو هستند، سینمای مستقل خارج از کشور به فضای امنی برای بازگو کردن موضوعات ممنوعهای چون آزار سیستماتیک اقلیتهای مذهبی تبدیل شده است. در ایران تحت نظارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، هرگونه اشاره به حقوق بهاییان یا تصویرگری مثبت از آنان خط قرمزی عبورناپذیر است که با برخورد شدید امنیتی و قضایی روبهرو میشود.
در چنین شرایط سختی، تولید آثاری مستقل و همبستگی جامعه هنری مهاجر، رویکردی راهبردی برای زنده نگهداشتن حقیقت و ثبت تاریخ اجتماعی ایران معاصر به شمار میرود. این فیلم که پیش از این در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۵ (۲۵ مهر ۱۴۰۴) در جشنواره بینالمللی فیلم همیلتون کانادا اکران شد و جوایز متعددی از جمله بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر زن را کسب کرد، اکرانهای موفقی را نیز در نیویورک پشت سر گذاشته است. اکران فیلم در نیویورک از ۱۸ مه ۲۰۲۶ (۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵) در تئاتر اسویاِی (SVA Theatre) آغاز شد و سپس از ۲۹ مه تا ۴ ژوئن ۲۰۲۶ (۹ تا ۱۴ خرداد ۱۴۰۵) در سینما ویلج ادامه یافت [۲.۴.۲، ۵.۴.۱]. اکران کنونی فیلم در لسآنجلس که از ۴ ژوئن آغاز شده و تا ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶ (۱۴ تا ۲۱ خرداد ۱۴۰۵) ادامه دارد، فرصتی بینظیر برای مخاطبان غربی و ایرانیان مهاجر فراهم آورده است تا با لایههای پنهان فرهنگ و سیاست ایران پیوند برقرار کنند و نشان دهند که هنر هرگز در بند جغرافیا یا دیوارهای سانسور اسیر نخواهد ماند.
