با ورود جنگ در جنوب لبنان به صدمین روز، هزینههای آن رو به افزایش است؛ آن هم در حالی که نشانههای فزایندهای از فرسایش انسانی و نظامی «حزبالله» دیده میشود؛ وضعیتی که این گروه را واداشته است برای جبران تلفات واردشده به کادرهای باتجربهتر خود، جنگجویان کمسنوسال را به خطوط نبرد اعزام کند.
در حالی که شمار کشتهشدگان جنگ از ۳۶۰۰ نفر فراتر رفته است، پس از ماهها ویرانی، آوارگی و از دست رفتن هزاران خانه، انتقادها در درون پایگاه اجتماعی حامی حزب رو به افزایش است؛ جنگی که بسیاری از لبنانیها آن را بیش از آنکه در خدمت منافع لبنان بدانند، در راستای دستورکار ایران ارزیابی میکنند.
رسانهها به نقل از منابع آگاه گزارش دادهاند که حزبالله در برخی جبهههای جنوبی از جنگجویان زیر ۱۸ سال استفاده میکند؛ اقدامی که بازتابدهنده کمبودی است که پس از از دست دادن شمار زیادی از فرماندهان و نیروهای آموزشدیده در سالهای اخیر، گریبان تشکیلات نظامی آن را گرفته است.
همزمان، برآوردها از خسارتهای اقتصادی بیش از ۲۵ میلیارد دلار از سال ۲۰۲۴ حکایت دارد؛ رقمی که لبنان را در برابر یکی از پرهزینهترین جنگهای تاریخ معاصر خود قرار میدهد.
خسارتهایی فراتر از جبهه
میشال منسی، وزیر دفاع لبنان، اعلام کرد که از زمان آغاز درگیریهای اخیر، ۴۷ نفر از نیروهای مسلح لبنان کشته شدهاند که ۲۹ نفر از آنان از نیروهای ارتش لبنان بودهاند.
اما سنگینترین خسارتها به مناطقی وارد شده است که پایگاه اصلی حامی «حزبالله» به شمار میروند؛ جایی که محلهها و شهرکهای کاملی در جنوب ویران شدهاند و هزاران نفر از ساکنان نیز با ادامه حملات هوایی اسرائیل و گلولهباران توپخانهای ناچار به ترک خانههای خود شدهاند.
طولانی شدن جنگ همچنین باعث افزایش صداهای منتقد در درون جامعه شیعه شده است؛ صداهایی که معتقدند لبنان بهای سنگینی برای یک منازعه منطقهای میپردازد که بیش از آنکه با منافع ملی لبنان پیوند داشته باشد، به محاسبات تهران مربوط است.
جنگجویان زیر ۱۸ سال
منابع امنیتی از بهکارگیری جنگجویان زیر ۱۸ سال از سوی حزبالله و اعزام آنان به جبهههای جنوب خبر دادهاند و این اقدام را ناشی از کاهش شمار نیروهای کارآزموده در نتیجه تلفات انباشته سالهای گذشته دانستهاند.
به گفته این منابع، حزبالله شمار زیادی از نیروهای خود را در درگیریهای مرتبط با پشتیبانی از ایران از دست داده است؛ افزون بر تلفات سنگینی که در جریان جنگ غزه در سال ۲۰۲۴ متحمل شد؛ موضوعی که بر توان آن برای حفظ ساختار رزمیای که سالها بر آن تکیه داشت، اثر گذاشته است.
این خسارتها همچنین شمار زیادی از فرماندهان میدانی و نیروهای آموزشدیده را دربر گرفته و حزبالله را به اتکای هرچه بیشتر به نیروهای کمسنتر و کمتجربهتر سوق داده است.
کمک گرفتن از متحدان برای جبران کمبود
دادههای میدانی نشان میدهد که گروههای همپیمان حزبالله نیز در نبردهای جنوب لبنان مشارکت دارند؛ از جمله نیروهایی از جنبش «حماس» و «حزب سوری قومی اجتماعی».
ناظران معتقدند این رویکرد بازتابدهنده نیاز فزاینده به جبران کمبود جنگجویان باتجربه است؛ آن هم پس از آنکه ساختار نظامی حزبالله در ماههای گذشته در معرض فرسایش مداوم قرار گرفته است.
علی الامین، سردبیر وبسایت «جنوبية»، شمار کشتههای حزبالله در جنگ اخیر را حدود ۳۵۰۰ نفر برآورد کرد و گفت حزبالله بخش عمده آنان را در بیانیههای رسمی ترحیم اعلام نکرده است.
او توضیح داد که بخش بزرگی از این افراد در نتیجه حملاتی کشته شدند که خانهها و مواضعی را هدف قرار داد که در آن پناه گرفته بودند، در حالی که سهم کمتری از تلفات در درگیریهای مستقیم در محورهایی مانند الخیام و بنت جبیل رخ داده است.
الامین بر این باور است که اتکای فزاینده به نسل جوانتر جنگجویان، نشاندهنده ابعاد ضربههایی است که در ماههای اخیر به نیروهای حرفهای درون حزبالله وارد شده است.
جنگی باز و هزینهای فزاینده
این تحولات همزمان با ادامه حملات هوایی اسرائیل به مناطق صور، النبطیه، صیدا و الزهرانی رخ میدهد؛ آن هم با وجود دورهای مذاکرهای که با میانجیگری آمریکا برای تثبیت آتشبس در جریان است.
با هر روزی که به درگیریها افزوده میشود، بهای جنگ برای لبنان از نظر انسانی و اقتصادی سنگینتر میشود و همزمان پرسشها درباره فایده ادامه این رویارویی برای «حزبالله» افزایش مییابد؛ آن هم در شرایطی که تلفات انباشته، هم نیروهای این گروه، هم پایگاه اجتماعی حامی آن و هم کل اقتصاد لبنان را هدف قرار داده است.
