در تازه‌ترین تحول پیرامون وضعیت نیروهای پروژه‌ای در استان خوزستان، تشکل‌های مستقل در صنعت نفت در تاریخ ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۹ مهر ۱۴۰۵) با انتشار بیانیه‌ای مشترک، اجرای حکم شلاق و جزای نقدی علیه بیش از ۱۰ تن از کارگران معترض شرکت پتروپارس در منطقه هویزه را محکوم کردند و خواستار توقف فوری رویه‌های قضایی علیه مطالبات صنفی شدند. این موضع‌گیری که در پایگاه خبری اندیشه نو بازتاب یافت، از سوی «شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت» و «شورای سازماندهی اعتراضات کارگران غیررسمی نفت» (ارکان ثالث) صادر شد. این دو تشکل ضمن اعلام همبستگی با نیروهای اخراجی، از عموم شاغلان بخش نفت و گاز خواستند در حمایت از این کارگران و اعتراض به احکام صادرشده، هماهنگی‌های صنفی برقرار کنند. با آغاز هفته جاری در تاریخ ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۰ مهر ۱۴۰۵)، گزارش‌های تکمیلی نشان می‌دهد که بازتاب‌های خبری و واکنش نهادهای مدنی به این پرونده قضایی همچنان ادامه دارد.
صدور و اجرای احکام شلاق و جزای نقدی در دادگاه هویزه
مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران (هرانا) در گزارش تفصیلی خود در تاریخ ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۹ مهر ۱۴۰۵) ابعاد حقوقی این پرونده را منعکس کرد. بر اساس این گزارش، برای هر یک از این کارگران اخراجی، مجازات ۷۴ ضربه شلاق تعزیری و پرداخت ۲۰۰ میلیون ریال (معادل ۲۰ میلیون تومان) جزای نقدی تعیین شده و احکام یادشده به مرحله اجرا درآمده است. پرونده مذکور در شعبه ۱۰۱ دادگاه کیفری دو شهرستان هویزه به ریاست قاضی ملک‌تبار فیروزجانی رسیدگی شد و دادگاه در تاریخ ۴ ژوئیه ۲۰۲۶ (۱۳ تیر ۱۴۰۵) رأی نهایی را صادر کرده بود.
این روند قضایی پس از آن به جریان افتاد که مدیریت شرکت پتروپارس با طرح شکایتی رسمی علیه کارگران معترض، آنان را به عناوینی نظیر «انسداد مسیرهای تردد خودروها» و «وارد کردن ضرر و زیان مالی به تأسیسات و روند پروژه» متهم کرد. در پی ثبت این دعوای حقوقی و با حضور مأموران پاسگاه انتظامی صمیده از توابع شهرستان هویزه، تجمع کارگران متفرق شد و شماری از آنان بازداشت شدند. متهمان پس از طی مراحل بازجویی و تفهیم اتهام در دادسرا، به دادگاه کیفری ارجاع داده شدند و احکام تنبیه بدنی و جریمه نقدی برای آنان صادر گردید.
ریشه‌های اختلاف و تنش در میدان نفتی آزادگان جنوبی
به گزارش پایگاه خبری ایران‌وایر در ۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۷ مهر ۱۴۰۵) به نقل از سازمان حقوق بشر کارون و منابع محلی در خوزستان، محکومان این پرونده از نیروهای متخصص و بومی عرب منطقه هستند. این افراد دارای مدارک دانشگاهی در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد در رشته‌های فنی و مهندسی هستند و سال‌ها تجربه اجرایی در پروژه‌های ساخت و راه‌اندازی تأسیسات میدان نفتی آزادگان جنوبی دارند.
میدان آزادگان جنوبی از جمله مخازن نفتی مشترک و راهبردی کشور در منطقه مرزی جنوب غرب به شمار می‌آید. شرکت پتروپارس مدیریت فاز نخست توسعه بخش مرکزی این میدان، از جمله راه‌اندازی واحد فرآورش مرکزی را با ظرفیت اسمی روزانه ۳۲۰ هزار بشکه بر عهده دارد. بر اساس اظهارات کارگران معترض، با پایان یافتن مراحل اصلی ساخت‌وساز پروژه‌ها، قراردادهای کاری نیروهای بومی تمدید نشد و مدیریت مجموعه بدون در نظر گرفتن اولویت قانونی جذب نیروهای بومی، اقدام به استخدام افراد غیربومی برای مرحله بهره‌برداری کرد. عدم تمدید قراردادها زمینه‌ساز شکل‌گیری نارضایتی و برپایی تجمعات مسالمت‌آمیز کارگری در برابر ورودی این واحد نفتی شد.
واکنش نهادهای حقوق بشری و تشکل‌های صنفی کارگری
سازمان حقوق بشر کارون در گزارش رسمی خود، اعمال مجازات شلاق در قبال پیگیری مطالبات صنفی را مغایر با تعهدات بین‌المللی دانست. این نهاد با استناد به ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۷ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی تأکید کرد که تنبیه بدنی کارگران در پاسخ به اعتراضات شغلی، مصداق بارز رفتارهای غیرانسانی است. هم‌زمان شبکه تلویزیونی ایران اینترنشنال با بازتاب موضع‌گیری فعالان کارگری گزارش داد که تشدید اقدامات انضباطی و قضایی در بخش نفت، هم‌زمان با افزایش فشارهای معیشتی و کاهش قدرت خرید مزدبگیران رخ داده و احساس ناامنی شغلی را میان نیروهای پروژه‌ای تشدید کرده است.
شوراهای کارگری صنعت نفت نیز یادآور شدند که کارگران اخراجی پیش از برپایی تجمعات، پیگیری‌های متعددی را در اداره کار هویزه، فرمانداری شهرستان، استانداری خوزستان و وزارت نفت در تهران انجام داده بودند. به گفته این تشکل‌ها، مکاتبات مکرر و جلسات اداری به نتیجه روشنی برای بازگشت این افراد به کار نرسید و در مقابل، مدیریت شرکت پتروپارس به‌جای بررسی راهکارهای اشتغال، مسیر پیگیری کیفری را در پیش گرفت.
بر پایه گزارش‌های میدانی خبرگزاری هرانا، کارگران معترض علی‌رغم اجرای حکم ۷۴ ضربه شلاق و پرداخت جزای نقدی، همچنان تجمعات اعتراضی هفتگی خود را در مقابل در ورودی شرکت پتروپارس ادامه می‌دهند. پایگاه خبری ایران‌وایر به نقل از یکی از کارگران حاضر در تجمعات گزارش داد که طی ماه‌های گذشته وعده‌های شفاهی گوناگونی مبنی بر تمدید قراردادها داده شد، اما هیچ‌یک از این وعده‌ها تحقق نیافت و این نیروها کماکان در بلاتکلیفی معیشتی به سر می‌برند.
تداوم تجمعات اعتراضی هفتگی و عدم پاسخ‌گویی مراجع رسمی
در اسناد حقوقی منتشرشده تاکنون، اطلاعات مربوط به شعبه رسیدگی‌کننده، نام قاضی صادرکننده رأی و میزان مجازات‌ها ثبت شده است، اما متن دادنامه تجدیدنظر و فهرست کامل اسامی محکومان به دلایل حقوقی و امنیتی انتشار نیافته است. همچنین تا امروز دوشنبه ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۰ مهر ۱۴۰۵)، روابط عمومی شرکت پتروپارس، فرمانداری هویزه و مراجع قضایی استان خوزستان هیچ توضیح یا موضع‌گیری رسمی درباره مبانی این شکایت و شیوه اجرای احکام شلاق ارائه نکرده‌اند و پیگیری‌های رسانه‌ای در این زمینه کماکان بدون پاسخ مانده است.
