وزارت خارجه آمریکا با فروش احتمالی ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ لایتنینگ به عربستان، به ارزش برآوردی ۲۴.۳ میلیارد دلار، موافقت کرده است؛ اقدامی که راه را برای دسترسی ریاض به سامانههای رزمی پیشرفته آمریکایی هموار میکند. با این حال، این به معنای نهایی شدن معامله نیست، زیرا فروش همچنان در کنگره آمریکا در دست بررسی است.
وزارت خارجه آمریکا این معامله را به کنگره اطلاع داده است؛ معاملهای که افزون بر جنگندهها، شامل ۴۹ موتور F135-PW-100، از جمله یک موتور یدکی، سامانههای ارتباطی امن، ناوبری دقیق، رمزنگاری و جنگ الکترونیک، قطعات یدکی، تجهیزات پشتیبانی، آموزش، شبیهسازی و نگهداری، و نیز نرمافزارها، اسناد فنی، خدمات حملونقل، سوخترسانی و پشتیبانی مهندسی، فنی و لجستیکی است.
جنگندهها و سامانههای پشتیبانی یکپارچه
عربستان در اوایل سال ۲۰۲۵ درخواست خرید جنگندههای اف-۳۵ را مطرح کرد؛ آن هم پس از سالها ابراز علاقه به این هواپیما که شرکت لاکهید مارتین آن را تولید میکند. این درخواست در چارچوب تلاشهای ریاض برای نوسازی نیروی هوایی خود و تقویت توانمندیهایش در برابر تهدیدهای منطقهای، بهویژه تهدیدهای ناشی از ایران، مطرح شد.
نیروی هوایی عربستان در حال حاضر ترکیبی از جنگندههای آمریکایی اف-۱۵ و هواپیماهای اروپایی تورنادو و تایفون را در اختیار دارد. اما اف-۳۵ که با فناوری پنهانکاری طراحی شده، همچنان در خاورمیانه تنها در اختیار اسرائیل است. از این رو، اهمیت این معامله فراتر از افزودن ۴۸ فروند هواپیما به ناوگان عربستان است و به موازنه نظامی منطقهای و سیاست آمریکا در حفظ برتری نظامی کیفی اسرائیل گره میخورد.
وزارت خارجه آمریکا میگوید این معامله پیشنهادی توان عربستان را در دفاع هوایی و زمینی تقویت خواهد کرد، هرچند جزئیات اجرا و زمانبندی آن همچنان به تکمیل روندهای لازم در آمریکا وابسته است.
زمانبندی منطقهای بسیار حساس
این اقدام آمریکا در زمانی انجام میشود که منطقه، از ایران تا دریای سرخ و یمن، همزمان شاهد تشدید تنشهای نظامی است و جبهههای نبرد در یمن نیز در هفتههای اخیر بار دیگر بهشدت فعال شدهاند.
در یمن، نیروهای دولتی اعلام کردند حملات همزمان گروه «حوثی» وابسته به تهران را در چندین جبهه در استان تعز دفع کردهاند. همزمان، حملات هوایی نیز مواضع و نیروهای کمکی این گروه را در مفرق الذکره، الدمنه و الراهدة هدف قرار داد و حملهای دیگر یک برج مخابراتی را در منطقه الحوبان در شرق شهر هدف گرفت.
در غرب تعز نیز نیروهای دولتی گفتند حمله گروه «حوثی» را در جبهه العنین در شهرستان جبل حبشی خنثی کردهاند، در حالی که دامنه تشدید درگیریها به جبهههای دیگری در ساحل غربی، لحج و الضالع نیز کشیده شده است.
این تحولات همزمان با گسترش دامنه رویارویی در ساحل غربی رخ میدهد؛ جایی که کنترل مناطق نزدیک به دریای سرخ و بابالمندب به بخشی اساسی از صحنه شتابگرفته نظامی در یمن تبدیل شده است.
ازسرگیری درگیریها به موج گستردهای از آوارگی داخلی منجر شده است و بنا بر دادههای تازه سازمان ملل متحد، هزاران یمنی نیز از راه دریا به جیبوتی گریختهاند.
دادههای اعلامشده بهطور مستقیم میان تشدید تنشها در یمن و معامله اف-۳۵ پیوندی برقرار نمیکنند، اما همزمانی این دو، اقدام آمریکا را در بستر امنیتی منطقهای قرار میدهد که شاهد بازآرایی گسترده توانمندیهای نظامی و ائتلافهاست؛ آن هم در شرایطی که ریاض در پی تقویت سامانه دفاعی خود و گسترش شراکت امنیتیاش با واشنگتن است.
- معاملهای ۲۴ میلیارد دلاری میان واشینگتن و ریاض، موافقت آمریکا با فروش اف-۳۵ به عربستان
- رایزنیهای رئیس سازمان اطلاعات ترکیه در کابل و قندهار
- مطالبه جهانی برای تمدید مأموریت گزارشگر ویژه سازمان ملل در افغانستان، نامه مشترک ۱۰۰ نهاد بینالمللی به شورای حقوق بشر
- افزایش مطالبات اصناف ایران برای محاسبه مالیات بر پایه سود واقعی کسبوکارها
- پاکستان همزمان با حمله مرگبار به نظامیان، محدودیتهای مصرف سوخت را تشدید کرد
