گروه «حوثی» که همسو با تهران است، در یمن می‌جنگد، اما دامنه تهدیدهایش را به فراتر از مرزهای این کشور گسترش داده است؛ اهدافی را در عمق خاک عربستان هدف قرار می‌دهد و یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های دریایی جهان را تهدید می‌کند.
ایران از این گروه پشتیبانی می‌کند و تجربه نظامی خود را در اختیار آن می‌گذارد، اما رابطه دو طرف پیچیده‌تر از وابستگی کامل یا استقلال مطلق است. در این میان، ایران از فشار این گروه در کشمکش‌های منطقه‌ای خود بهره می‌برد.
نشریه‌های «فرایدی تایمز» و «نشنال اینترست» در دو تحلیل منتشرشده در ۲ نوامبر، ابعاد تشدید تنشها، انگیزه‌های گروه «حوثی» و محاسبات تهران، ریاض و واشنگتن را بررسی کردند. با این حال، این دو تحلیل درباره ماهیت رابطه «حوثی‌ها» با ایران و گزینه‌های مهار رویارویی، دیدگاه‌های متفاوتی دارند.
گروهی با برنامه‌های مستقل؛ ایران ابزارهای نفوذ را فراهم می‌کند
ارباب رضا، نویسنده تحلیل «فرایدی تایمز»، معتقد است که تقلیل گروه «حوثی» به نیروی نیابتی ایران، ماهیت اقدامات آن را توضیح نمی‌دهد. به ارزیابی او، این گروه برنامه‌های سیاسی و نظامی خود را در چارچوب رقابت بر سر قدرت در یمن دنبال می‌کند، هرچند منافعش با محاسبات منطقه‌ای تهران همپوشانی دارد.
در این تحلیل آمده است که حمایت نظامی ایران به توسعه توانمندی‌های گروه «حوثی»، به‌ویژه در زمینه موشک‌ها، پهپادها و سامانه‌های هدایت، کمک کرده است. این حمایت، گروه را از یک جنبش مسلح محلی به بازیگری تبدیل کرده که می‌تواند تأسیسات حیاتی و مسیرهای بین‌المللی کشتیرانی را تهدید کند.
نویسنده به دیدگاه مقتدر خان، استاد دانشگاه، استناد می‌کند که معتقد است گروه «حوثی» در مقایسه با «حزب‌الله» لبنان، که همسو با تهران است، استقلال بیشتری در تصمیم‌گیری دارد. او در این زمینه به مذاکرات جداگانه این گروه با ایالات متحده در عمان اشاره می‌کند؛ مذاکراتی که با وجود تداوم اختلاف‌های آمریکا و ایران در آن زمان انجام شد.
در مقابل، گروه «حوثی» برای تهران ابزاری کم‌هزینه برای اعمال فشار بر عربستان و تنگه باب‌المندب است و به ایران در برابر رقبایش مجال مانور می‌دهد؛ بی‌آنکه این امر لزوماً به معنای توانایی تهران در کنترل کامل تصمیم‌های این گروه باشد.
شکاف میان کشورهای خلیج فارس به «حوثی‌ها» فرصت می‌دهد
اما اپریل لانگلی الی، پژوهشگر، در تحلیل خود در «نشنال اینترست» بر اختلاف‌های عربستان و امارات تمرکز دارد. به باور او، تفاوت اولویت‌های این دو کشور در یمن، نیروهای مخالف «حوثی‌ها» را تضعیف کرده و به این گروه فرصت داده است تا دستاوردهای میدانی خود را تثبیت کند.
الی هشدار می‌دهد که ازسرگیری حملات هوایی آمریکا تضمینی برای تغییر رفتار گروه «حوثی» نیست. او به تجربه کارزارهای نظامی پیشین، از جمله عملیات «سوارکار خشن» در سال ۲۰۲۵، استناد می‌کند که نتوانست حملات این گروه به کشتیرانی در دریای سرخ را متوقف کند.
این پژوهشگر تلاش دیپلماتیک آمریکا برای نزدیک کردن ریاض و ابوظبی به یکدیگر و متحد کردن نیروهای یمنی مخالف «حوثی‌ها» را راهی مؤثرتر از گسترش بمباران‌ها می‌داند؛ در عین حال اذعان دارد که هیچ توافق سیاسی نمی‌تواند این گروه را نادیده بگیرد.
هر دو تحلیل بر این نکته توافق دارند که تشدید تنشها را نمی‌توان جدا از کشمکش‌های منطقه‌ای دید، اما درباره حدود نقش ایران دیدگاه‌های متفاوتی دارند: تهران از توانمندی‌های گروه «حوثی» و موقعیت جغرافیایی آن بهره می‌برد، در حالی که این گروه همچنان محاسبات محلی و منافع خاص خود را دنبال می‌کند.
در این میان، مردم یمن هزینه تداوم رویارویی را می‌پردازند و پیامدهای آن برای امنیت عربستان، کشتیرانی بین‌المللی و موازنه‌های منطقه‌ای گسترده‌تر می‌شود.
- تداوم زنجیره خشونت‌های مسلحانه و بحران‌های زیستی در جنوب‌شرق ایران
- تمرکز بر مسئولیت‌پذیری طالبان در قبال وضعیت حقوق بشر و آزار جنسیتی؛ دیوان کیفری بین‌المللی دامنه رسیدگی به جنایات را بازنگری می‌کند
- اظهارات تازه بغداد برای مدیریت پرونده احزاب کرد ایرانی هم‌زمان با تثبیت صادرات نفت اقلیم کردستان
- ناکارآمدی لوایح تقنینی در ایران؛ تداوم بحران زن‌کشی و بن‌بست قانونی در سایه فقدان سازوکارهای حمایتی
- تشدید موج صدور و اجرای احکام قضایی در زندان‌های ایران؛ افزایش آمار اعدام‌ها در شهرهای مختلف
