دفتر نخست‌وزیری عراق در بیانیه رسمی خود که در جریان رایزنی‌های اقتصادی امروز، ۶ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۵ آبان ۱۴۰۵)، در بغداد انتشار یافت، از مذاکرات فشرده محمد شیاع السودانی با نمایندگان ارشد شرکت نفتی اکسون‌موبیل آمریکا درباره توسعه میدان‌های نفتی، ارتقای ظرفیت پالایشی و نوسازی زیرساخت‌های صادراتی خبر داد.
بر اساس این بیانیه، این دیدار که در مقر نخست‌وزیری عراق صورت گرفت، بر تدوین چارچوب‌های تازه‌ای برای مشارکت این غول انرژی آمریکایی در پروژه‌های راهبردی نفت و گاز تمرکز داشته است. طبق گزارش‌های دریافتی از خبرگزاری رسمی عراق (واغ) و خبرگزاری رویترز، بغداد در تلاش است تا با جلب فناوری‌های پیشرفته بین‌المللی، گام‌های بلندی در جهت خودکفایی در فرآورده‌های نفتی و افزایش انعطاف‌پذیری شبکه صادراتی خود بردارد.
تصویر آرشیوی از دیدار محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق، و جو بایدن، رئیس‌جمهور وقت آمریکا
تمرکز بغداد بر خودکفایی در تولید فرآورده‌های نفتی
نخست‌وزیر عراق در طول این نشست با اشاره به نیاز روزافزون کشورش به توسعه صنایع پایین‌دستی، تاکید کرد که دولت ظرفیت‌های جدیدی را برای سرمایه‌گذاری در بخش پالایش نفت خام فراهم کرده است. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، محمد شیاع السودانی در گفتگو با نمایندگان اکسون‌موبیل اظهار داشت که هدف اصلی بغداد در این مرحله، عبور از خام‌فروشی و دست‌یابی به فناوری‌های مدرن برای تبدیل نفت خام به محصولات باارزش پالایشی است. این رویکرد در حالی مطرح می‌شود که عراق در سال‌های گذشته سالانه حدود ۵ میلیارد دلار صرف واردات سوخت‌های تصفیه‌شده نظیر بنزین و گازوئیل می‌کرد. در این دیدار، طرفین درباره راه‌های عملی برای احداث و توسعه پالایشگاه‌های پیشرفته در استان‌های جنوبی به ویژه بصره گفتگو کردند. مقامات نفتی عراق تصریح کردند که ایجاد ظرفیت‌های جدید پالایشی تا سال ۲۰۲۸ میلادی (۱۴۰۷ شمسی) می‌تواند علاوه بر تامین کامل نیازهای داخلی، بستر لازم برای صادرات فرآورده به بازارهای منطقه‌ای را فراهم سازد.
تصویر آرشیوی ماهواره‌ای از مشعل‌سوزی گاز در عراق
برنامه‌ریزی برای مهار گازهای همراه و کاهش آلایندگی
بخش دیگری از مذاکرات طرفین در بغداد به سرمایه‌گذاری در پروژه‌های جمع‌آوری و فرآوری گازهای همراه نفت اختصاص داشت. به گزارش خبرگزاری فرانسه و اطلاعات منتشرشده از سوی وزارت نفت عراق، سوزاندن گازهای همراه در میدان‌های نفتی جنوب عراق طی دهه گذشته یکی از چالش‌های بزرگ زیست‌محیطی و اقتصادی این کشور بوده است. دولت عراق در نظر دارد تا پایان سال ۲۰۲۷ میلادی (۱۴۰۶ شمسی) مشعل‌سوزی گاز را به صفر برساند و برای تحقق این هدف به سرمایه‌گذاری و دانش فنی شرکت‌های بین‌المللی متکی است. نمایندگان اکسون‌موبیل در این نشست آمادگی خود را برای ارائه راهکارهای فنی و احداث واحدهای جدید فرآوری گاز در میدان‌های مشمول توسعه اعلام کردند. کارشناسان انرژی بر این باورند که مهار این گازها نه‌تنها به تامین سوخت مورد نیاز نیروگاه‌های برق عراق و حل بحران قطعی برق کمک می‌کند، بلکه خسارات ناشی از واردات گاز خارجی را به میزان قابل توجهی کاهش خواهد داد.
تصویر آرشیوی از نفتکش پهلوگرفته در پایانه نفتی بصره
تجدیدنظر در روابط نفتی پس از تحولات غرب قرنه
این مذاکرات فشرده در حالی شکل می‌گیرد که خروج قبلی اکسون‌موبیل از پروژه بزرگ میدان نفتی «غرب قرنه ۱» در ماه ژانویه ۲۰۲۴ (دی ۱۴۰۲) تغییرات عمده‌ای در ساختار مدیریت انرژی عراق ایجاد کرده بود. در آن تاریخ، شرکت ملی نفت چین (پتروچاینا) اداره این میدان را از اکسون‌موبیل تحویل گرفت و سهم این شرکت آمریکایی به اپراتورهای دیگر واگذار شد. با این حال، به گزارش خبرگزاری بلومبرگ، دولت عراق مایل است تا روابط اقتصادی و فنی خود را با شرکت‌های مجرب آمریکایی حفظ کند و زمینه‌های تازه‌ای خارج از ساختارهای سنتی گذشته تعریف نماید. مقامات وزارت نفت عراق در این جلسه تصریح کردند که اصلاحات اخیر در دوره‌های پنجم و ششم واگذاری حق امتیازهای نفتی و تسهیلات در نظر گرفته شده در قراردادهای جدید، شرایط جذاب‌تری را برای حضور مجدد شرکت‌های بزرگ بین‌المللی ایجاد کرده است تا مخاطرات پیشین به حداقل برسد.
مخازن میانی ذخیره نفت در جنوب عراق
توسعه بنادر صادراتی بصره در راستای ثبات بازار
تقویت زیرساخت‌های صادراتی در خلیج فارس و افزایش توان عملیاتی بنادر نفتی بصره، محور مهم دیگری از گفتگوهای امروز در بغداد بود. بر اساس آمار ارائه شده از سوی خبرگزاری ایرنا به نقل از وزارت نفت عراق، این کشور هم‌اکنون روزانه حدود ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه نفت خام صادر می‌کند که بیش از ۸۵ درصد آن از طریق پایگاه‌های صادراتی جنوب و بنادر بصره منتقل می‌شود. نخست‌وزیر عراق در این دیدار با تاکید بر پایبندی کامل کشورش به سهمیه‌های تعیین‌شده از سوی ائتلاف اوپک‌پلاس، یادآور شد که ارتقای زیرساخت‌های صادراتی به معنای افزایش تولید خارج از توافقات نیست، بلکه هدف اصلی آن افزایش پایداری، نوسازی سامانه‌های قدیمی بارگیری و کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل است. اکسون‌موبیل نیز در این زمینه پیشنهادات فنی خود را برای ارتقای پایانه‌های شناور ارائه کرد تا انعطاف‌پذیری عراق در مواجهه با اختلالات فنی بهبود یابد.
