مقام‌های آمریکایی در جریان رایزنی‌های فشرده با متحدان منطقه‌ای خود، امروز، ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۹ آبان ۱۴۰۵)، درباره احتمال ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ایالات متحده هشدار داده‌اند. این هشدارها در حالی مطرح می‌شود که تهران نیز هم‌زمان با تاکید بر تداوم مسیر دیپلماسی، بر آمادگی کامل نیروهای مسلح خود برای هرگونه واکنش به تهدیدات احتمالی اصرار دارد و میانجی‌گری‌های منطقه‌ای برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها ادامه دارد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارش‌های اخیر خود در روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۶ و ۷ آبان ۱۴۰۵) به نقل از دیپلمات‌های مطلع اعلام کرد که واشنگتن به چندین کشور در خاورمیانه و متحدان منطقه‌ای خود اطلاع داده است که باید برای احتمال ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵) آماده باشند. این هشدارها شامل آمادگی برای پاسخ تلافی‌جویانه احتمالی تهران نیز می‌شود. بر اساس این گزارش‌ها، مقام‌های آمریکایی از متحدان خود خواسته‌اند اقدامات احتیاطی لازم را در پیش بگیرند، زیرا پیش‌بینی می‌شود واکنش ایران ممکن است تأسیسات انرژی و دیگر زیرساخت‌های حیاتی را هدف قرار دهد. با این حال، منابع خبری همچون خبرگزاری آناتولی و وانانیوز در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۷ آبان ۱۴۰۵) تأکید کرده‌اند که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، هنوز تصمیم نهایی خود را درباره انجام حملات جدید علیه ایران اتخاذ نکرده است. این وضعیت، منطقه را در حالت آماده‌باش و نگرانی از گسترش درگیری قرار داده است.
طرح «هفت‌روزه» تهران در میانه آمادگی دفاعی
در مقابل هشدارهای آمریکا، ایران نیز بر راهبرد دوگانه خود مبنی بر تداوم دیپلماسی در کنار آمادگی کامل دفاعی تأکید می‌کند. سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، امروز، ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۹ آبان ۱۴۰۵)، در پیامی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، تصریح کرد که در حالی که نیروهای مسلح ایران کاملاً آماده دفاع از کشور هستند، تهران همچنان به دیپلماسی فرصت خواهد داد. او همچنین به تداوم ارتباط نزدیک و مستمر با واسطه‌ها برای بررسی ایده‌هایی که بتواند «طرح هفت‌روزه» ایران را، حتی در مدتی کمتر از یک هفته، اجرا کند، اشاره کرد. این طرح که پیش‌تر در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد از طریق میانجی‌ها به آمریکا ارائه شده بود، شامل بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و سپس ازسرگیری گفت‌وگو درباره موضوعات گسترده‌تر در فاصله زمانی هفت روزه است. خبرگزاری تسنیم نیز در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۹ آبان ۱۴۰۵) به نقل از یک مقام ارشد امنیتی ایران گزارش داد که طرح جامع و عملیاتی نیروهای مسلح ایران برای واکنش به هرگونه حمله احتمالی تکمیل شده و تصمیم برای پاسخ گسترده قطعی است. این اظهارات نشان‌دهنده عزم تهران برای مقابله با هرگونه اقدام نظامی است.
بیشتر بخواند: مخمصه راهبردی در خلیج فارس؛ آیا درگیری ایران و آمریکا به سوی جنگی فرسایشی می‌رود؟
رایزنی‌های فشرده قطر برای مهار بحران
هم‌زمان با تشدید تنش‌ها، تلاش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از وقوع درگیری گسترده در منطقه ادامه دارد. خبرگزاری اکسیوس در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۹ آبان ۱۴۰۵) گزارش داد که میانجی‌های قطری در روز ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۷ آبان ۱۴۰۵) بیش از ۱۲ ساعت در تهران مذاکره کردند تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، زمینه توافقی برای بازگشت دو طرف به مذاکرات مستقیم را فراهم کنند. این گفت‌وگوها قرار است در دوحه ادامه یابد و یک منبع دیپلماتیک به اکسیوس از «پیشرفت مثبت» در این زمینه خبر داده، اما تأکید کرده که تلاش‌ها همچنان ادامه دارد. مانع اصلی در این مذاکرات، خواسته‌های متقابل تهران و واشنگتن است؛ دولت ترامپ خواهان امتیازات هسته‌ای از سوی ایران هم‌زمان با ازسرگیری مذاکرات است، در حالی که تهران خواستار رفع محاصره دریایی، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و اجازه فروش نفت پیش از بازگشت به گفت‌وگوهاست. در همین راستا، آلمان، فرانسه و بریتانیا نیز ابتکاری جامع و دو مرحله‌ای را برای ارائه به ایران و آمریکا آماده کرده‌اند که بر دستیابی به توافقی برای بازگشایی تنگه و لغو بخشی از محاصره در مرحله اول، و گفت‌وگو درباره کاهش سطح غنی‌سازی اورانیوم در مرحله دوم متمرکز است.
بیشتر بخوانی: رسوایی دروغ‌پراکنی سپاه در تنگه هرمز و موشک‌پراکنی حوثی‌ها به ریاض؛ تکذیب ادعای شکار پهپاد و هشدار واشینگتن به رژیم تهران
تشدید استقرار نظامی و اختلاف در تل‌آویو
در کنار تلاش‌های دیپلماتیک، نشانه‌هایی از تشدید استقرار نظامی نیز مشاهده می‌شود. پنتاگون ماه گذشته ناو هواپیمابر «یواس‌اس تئودور روزولت» و چندین کشتی آبی‌خاکی حامل تفنگداران دریایی را از سن‌دیگو به خلیج فارس اعزام کرد که شامل حدود ۹ هزار نیروی نظامی است. همچنین، شبکه کان نیوز اسرائیل در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۷ آبان ۱۴۰۵) گزارش داد که آمریکا در چارچوب آماده‌سازی برای عملیات نظامی احتمالی علیه ایران، ۱۰ هواپیمای ترابری را به پایگاه‌های نیروی هوایی اسرائیل در جنوب این کشور منتقل کرده است. این تحرکات نظامی با اظهارات مقام‌های اسرائیلی نیز همراه بوده است. یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۶ مهر ۱۴۰۵) گفت که اسرائیل آماده ازسرگیری حملات علیه ایران است و این بار تمام تأسیسات انرژی نیز در فهرست اهداف قرار خواهند گرفت. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که گزارش‌هایی از اختلافات داخلی در تل‌آویو بر سر اقدام نظامی علیه ایران منتشر شده است. شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۴ آبان ۱۴۰۵) از «رویارویی بی‌سابقه» میان بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، بر سر اجرای یک اقدام نظامی نامشخص علیه ایران پیش از انتخابات اسرائیل خبر داد.
بیشتر بخوانید: دیپلماسی در سایه تهدید نظامی؛ ارزیابی پیام ونس به رضایی و چالش‌های مسیر مذاکره میان تهران و واشینگتن
سایه سنگین تنش بر اقتصاد جهانی
تنش‌های فزاینده و احتمال درگیری نظامی، سایه سنگینی بر اقتصاد جهانی افکنده است. گزارش‌های متعدد نشان می‌دهد که افزایش قیمت بنزین در پی حملات به ایران، هزینه‌ها را در بخش‌های مختلف اقتصاد جهانی بالا برده و بر کارزار انتخاباتی نامزدهای جمهوری‌خواه در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا تأثیر منفی گذاشته است. صندوق بین‌المللی پول نیز در گزارشی پیش‌بینی کرده بود که تولید اقتصادی خاورمیانه، شمال آفریقا و پاکستان در سال ۲۰۲۶ به دلیل جنگ به رهبری آمریکا و اسرائیل علیه ایران به‌شدت کاهش یابد و ۱.۳ درصد کوچک شود. همچنین، فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۹ آبان ۱۴۰۵) اعتراف کرد که افزایش قیمت حامل‌های انرژی در هشت ماه گذشته، بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو هزینه به شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان اروپایی تحمیل کرده است. این وضعیت اقتصادی، فشارها بر کشورهای منطقه و قدرت‌های جهانی را برای یافتن راه‌حل‌های دیپلماتیک افزایش داده است تا از پیامدهای وخیم‌تر اقتصادی و انسانی جلوگیری شود. ایران نیز در رزمایش‌های مشترک ضد تروریستی مانند «اوراسیا-آنتی ترور ۲۰۲۶» در مینسک بلاروس در مهر ماه ۱۴۰۵ شرکت کرده که نشان‌دهنده تمرکز بر توان دفاعی در کنار دیپلماسی است.
بیشتر بخوانید: نقشه تقابل جدید در خاورمیانه؛ سناریوهای نظامی سنتکام و راهبرد پاسخ نامتقارن ایران
