بحران در خلیج فارس با تداوم محاصره دریایی بنادر ایران توسط ارتش ایالات متحده آمریکا و کنترل کامل تنگه هرمز، وارد مرحلهای سرنوشتساز شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تازهترین اظهارات خود با تأکید بر اینکه واشینگتن نظارت و تسلط مطلق بر این آبراه راهبردی را در دست دارد، وضعیت رژیم ایران را در آستانه فروپاشی کامل اقتصادی توصیف کرد.
در حالی که مردم ایران تحت فشار تورم ۳۰۰ درصدی و اعدامهای گسترده سیاسی روزگار میگذرانند، مقامات جمهوری اسلامی همچنان بر شروطی پافشاری میکنند که تحقق آنها با توجه به موازنه قدرت کنونی در منطقه، دور از انتظار به نظر میرسد.
گزارشهای میدانی و تصاویر ماهوارهای نشان میدهند که محاصره دریایی موسوم به “دیوار فولادین” عملاً ارتباطات تجاری و نفتی رژیم را قطع کرده است. در این میان، جانشینی محسن رضایی به جای محمدباقر ذوالقدر در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، نشاندهنده بنبست در راهبردهای امنیتی تهران است؛ چرا که دبیر جدید نیز با تکرار مطالبات پیشین، باز شدن تنگه را به پایان جنگ و دریافت داراییهای مسدودشده گره زده است. این در حالی است که واشینگتن با رد هرگونه مذاکره جدی، بر این باور است که رژیم ایران به دلیل تخلیه ذخایر ارزی و ناتوانی در پرداخت حقوق نیروهای مسلح خود، در آستانه شکست نهایی قرار دارد.
دیپلماسی موشکی سنتکام و انزوای دریایی بنادر ایران
فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا، سنتکام، روز سهشنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ با انتشار بیانیهای اعلام کرد که نیروهای دریایی این کشور با قاطعیت مانع از نقض محاصره بنادر ایران میشوند. در تازهترین مورد، یک بالگرد نظامی اماچ-۶۰ آمریکا با شلیک دو موشک هلفایر به موتورخانه کشتی باری “ولا نوا” با پرچم پاناما، این شناور را که قصد ورود غیرقانونی به بنادر ایران را داشت، متوقف کرد. به گزارش خبرگزاری رویترز، این کشتی به هشدارهای مکرر توجه نکرده بود و در نهایت با از کار افتادن سامانه هدایت، از مسیر خود بازماند. طبق آمارهای رسمی سنتکام، تاکنون ۵۵ کشتی تجاری که قصد شکستن محاصره را داشتند، تغییر مسیر داده شده و چندین شناور نیز توسط نیروهای آمریکایی از کار افتادهاند.
در مقابل، رژیم ایران با استفاده از گروههای نیابتی خود در منطقه، به ناامنسازی مسیرهای تجاری ادامه میدهد. به گزارش گارد ساحلی یمن، حملات موشکی حوثیهای مورد حمایت تهران به یک کشتی تجاری در دریای سرخ، منجر به کشته شدن ۶ نفر از جمله ۳ شهروند پاکستانی شد. اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، با محکومیت شدید این حمله، بر ضرورت تأمین امنیت دریانوردی تأکید کرد. این اقدامات تهاجمی در حالی صورت میگیرد که دونالد ترامپ صراحتاً اعلام کرده است یا رژیم ایران تحت فشار اقتصادی از درون فرو میپاشد، یا واشینگتن با ضرباتی “بسیار سخت” به این بازی دوگانه پایان خواهد داد.
شریانهای انرژی در خلیج فارس؛ آمارهای متناقض و بحران جهانی
برخلاف ادعاهای مقامات تهران مبنی بر انسداد کامل تنگه هرمز، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، آمارهای متفاوتی را ارائه کرده است. وی اعلام کرد که با همکاری متحدان منطقهای، میانگین صادرات نفت از تنگه هرمز طی هفته اخیر به ۹ میلیون بشکه در روز رسیده است.
کریس رایت در شبکه اجتماعی اکس تأکید کرد که با احتساب خطوط لوله و تأسیسات صادراتی تازه ارتقایافته، مجموع جریان نفت خارج شده از منطقه به ۱۵ میلیون بشکه در روز میرسد.
خبرگزاری بلومبرگ نیز گزارش داده است که امارات متحده عربی در اقدامی راهبردی، به عراق کمک میکند تا بخشی از نفت خود را با استفاده از زیرساختهای اماراتی از محاصره عبور دهد و به بازارهای جهانی برساند.
با این وجود، آژانس بینالمللی انرژی در گزارش جدید خود هشدار داد که بستهماندن نسبی تنگه هرمز و افزایش قیمتها، منجر به کاهش تقاضای جهانی نفت به میزان ۱.۶ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۶ خواهد شد. این آژانس اعلام کرد که تنشهای نظامی در خلیج فارس، عرضه جهانی نفت را نسبت به سال گذشته بیش از ۶ میلیون بشکه کاهش داده است. در این میان، محسن رضایی، دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی، در دیدار با سفیر چین مدعی شد که هرگونه توافق با عمان برای مدیریت دریانوردی، موضوعی جدا از انسداد تنگه هرمز است؛ موضعی که نشاندهنده اصرار رژیم بر گروگانگیری امنیت انرژی برای کسب امتیازات سیاسی است.
سقوط معیشت و فاجعە زیستمحیطی؛ بهای سنگین جنگافروزی برای مردم
در حالی که مقامات ارشد سپاه پاسداران نظیر محمدرضا نقدی، مشاور عالی فرمانده کل سپاه، از لزوم انتقال عملیات نظامی به “خاک دشمن” سخن میگویند، واقعیتهای داخلی ایران تصویر متفاوتی را ترسیم میکنند.
دونالد ترامپ با اشاره به تورم ۳۰۰ درصدی، تأکید کرده است که رژیم ایران دیگر آن “قلدر سابق خاورمیانه” نیست و کشور به دلیل سیاستهای جنگطلبانه “ویران” شده است. او با فریبکار خواندن مذاکرهکنندگان ایرانی، خاطرنشان کرد که واشینگتن کنترل کامل پولهای ایران را در اختیار دارد و عملاً “بانکدار” آنهاست تا از صرف این منابع در مسیر تروریسم جلوگیری کند.
از سوی دیگر، فاجعه محیطزیستی در جزیره قشم و آلودگی نفتی جنگلهای حرا که ناشی از حملات به زیرساختهای انرژی است، زیستبوم منطقه را با خطر جدی روبرو کرده است. خبرگزاری ایرنا گزارش داد که لکههای نفتی به محدوده حساس جنگلهای “نقاشه” نفوذ کردهاند. در حالی که رژیم تهران به دنبال تأمین هزینههای گروههای نیابتی است، سربازان ارتش و نیروهای باقیمانده سپاه با بحران عدم دریافت حقوق مواجهاند؛ وضعیتی که انگیزه و توان دفاعی رژیم را در برابر فشارهای فزاینده آمریکا به شدت تضعیف کرده است.
- با تنگتر شدن راههای اقتصادی از سوی آمریکا؛ چین و روسیه تا کجا میتوانند ایران را نجات دهند؟
- عقبنشینی ناگزیر تهران از بلوف خروج از انپیتی؛ هراس حاکمیت از اجماع جهانی و فروپاشی چتر حمایتی شرق
- استیصال رژیم در مهار بحران انرژی و پناه بردن به همسایگان؛ فرافکنی جنگی در برابر ناترازی تاریخی برق
- فاجعه کمبود دارو و جهش ۵۰۰ درصدی قیمتها در ایران؛ تاوان ماجراجوییهای نظامی رژیم بر دوش بیماران
- «رئیسجمهور کارهای نیست»؛ خلعید از دیپلماسی در اوج جنگ و مناقشه بر سر «خیانت»
